Liwanda gumanitar krizis: 1,4 million adam kömege mätäç

Birleşen Milletler Guramasy Liwanda gumanitar krizisiň derejesini açdy we ýurtda azyndan 1,4 million adamyň gyssagly kömege mätäçdigini mälim etdi. Ysraýylyň hüjümleri astyndaky Liwanda konfliktleriň täsiri barha güýçlenýär we ynsanperwer kömegine mätäçlik artýar.

Liwandaky krizis: Konfliktleriň täsiri

BMG-nyň Genevaenewa ofisinde onlaýn metbugat ýygnagyna gatnaşan Riza Liwandaky ýagdaýyň möhümdigini aýtdy. Üç aý mundan ozal başlanan konfliktlerden soň gyssagly kömek çagyryşlary edildi. Şeýle-de bolsa, häzirki wagtda ýagdaý hasam erbetleşdi. Riza, Liwan hökümeti bilen bilelikde täze gumanitar kömek çagyryşyny başlandyklaryny habar berdi.

Konfliktiň ilkinji günlerinden bäri 185.9 million dollar kömek ýygnaldy we krizisden ejir çeken 680 müňden gowrak adama kömek berildi. Şeýle-de bolsa, Riza ynsanperwerlik zerurlyklarynyň artýandygyny we kömek tagallalarynyň dowam etmelidigini aýtdy. Bu nukdaýnazardan goşmaça 331,5 million dollar talap edilýär. Riza bu işde 3500-den gowrak adamyň ölendigini we 10 müňden gowrak adamyň ýaralanandygyny habar berdi. Takmynan 1 million adam öýlerini terk etmeli boldy. Bu gapma-garşylyklar ýaşaýyş jaý we esasy hyzmat infrastrukturasyna çynlakaý weýrançylyk döretdi we giňden ýaýran psihologiki şikesleri döretdi.

Riza saglygy goraýyş işgärleriniň we ilkinji jogap berenleriň uly töwekgelçilikde işleýändigini, azyk howpsuzlygynyň çalt ýaramazlaşýandygyny we azyndan 1,4 million adamyň ynsanperwer kömegine mätäçdigini aýtdy. Liwanyň köp etraplary haraba öwrüldi we maşgalalar eklençlerini ýitirdi.

Ot açyşlyk we göçürişler

AA habarçysynyň soragyna jogap bereninde Riza Liwanda göçürilenleriň ýagdaýyna-da degip geçdi. Köp adamlar köp gezek göçmeli boldular we dawa gutaransoňam öýlerine gaýdyp bilmediler. 2024-nji ýylyň ahyryna çenli 58 müň adamyň öz obalaryna gaýdyp bilmejekdigi habar berildi. Häzirki howpsuzlyk ýagdaýy we obalaryň weýran bolmagy sebäpli bu san hasam artyp biler.

Ot açyşlygyň gowşakdygyny aýdyp, Riza göçürilenleriň yzyna gaýdyp gelmeginiň kynlygyny nygtady. Konflikt gutaransoňam, bu adamlary göçürmek gaty uzyn bir proses bolar.

Geljekdäki perspektiwalar we BMG-nyň roly

Riza Liwanda zorlugyň bes edilmelidigini we harby çözgüt tapylmaýandygyny aýtdy. Halkara ynsanperwer hukugynyň hormatlanmalydygyny belläp, Riza parahat ilaty, raýat infrastrukturasyny, kömek işgärlerini we medisina işgärlerini goramagyň möhümdigine ünsi çekdi.

BMG we gumanitar guramalaryň krizis sebitlerine we kömek gaznalaryna elýeterliligi ýokarlandyrmalydygyny belläp, Riza bu ugurda halkara jemgyýetçiliginiň goldawynyň möhümdigini aýtdy. Bu krizis diňe bir Liwana däl, eýsem sebite we halkara jemgyýetçiligine-de uly täsir edýär.