Marmara deňzini hapalamak üçin İSKİ-a ullakan jerime: Ministrlik bikanun liniýa tapdy

Marmara deňzinde hapalanmak baradaky aýyplamalar boýunça çäre görüp, Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň toparlary İSKİ degişli desgada skandal mehanizmiň üstüni açdy. Tehniki gözleglerden soň İSKİ.

Ministrlik welaýat müdirliginiň toparlary Haramidere we Ambarly kenarlarynda İSKİ Ambarly ösen biologiki hapa suwlary arassalaýyş desgasyna giňişleýin gözden geçirip başlady. Barlaglaryň dowamynda desgada jemi 4 akym nokady tapyldy. Bu nokatlaryň ikisiniň üznüksiz hapa suwlara gözegçilik ulgamy (SAİS) kabinasyna birikdirilendigi kesgitlense-de, beýleki iki setiriň gözegçilikden çykarylandygyna düşünildi. Bu setirleriň biriniň suw joşmasy, beýlekisiniň bolsa göni deňze açylýan geçelge bolandygy kesgitlenildi.

Ministrligiň gözleginde ýitip barýan liniýa aýan edildi

Sosial mediada we metbugatda güýçli hapalanan suratlardan soň toparlar akym nokatlaryny gözden geçirdiler we suw joşmalarynda we geçelgelerinde akym ölçeýjisiniň (akym ölçeýjisiniň) ýokdugyny we SAİS kabinasyna hiç hili baglanyşygyň ýokdugyny anykladylar. Geçip barýan liniýadan alnan nusgalaryň seljermesiniň netijesinde, hapa suwlaryň hiç hili bejeriş işine sezewar bolmazdan göni Marmara deňzine akdyrylandygy subut edildi. Daşky gurşaw kanunynyň çäginde İSKİ-a 8 million 391 müň 988 lira administratiw jerime salyndy. Günde 400 müň kub metr kuwwatlylygy bolan bu desganyň doly kuwwatlylygy bilen işleýändigi çak edilýär, emma gözegçiliksiz geçelgesinden günde takmynan 100 müň kub metr hapa suw deňze akdyrylýar.

İSKİ-nyň daşky gurşaw rekordy köpelýär: Üçünji gezek jerime salynýar

Ambarlynyň kenarynda geçirilen synaglarda deňze goýberilmedik arassalanan suwlaryň getiren gaty galyndylarynyň sebitde çynlakaý ekologiýa betbagtçylygyna sebäp bolandygy ýüze çykaryldy. İSKİ-nyň ozal şol bir desgadaky geleňsizligi sebäpli jenaýat sanksiýalaryna sezewar edilendigi aýan edildi. Şol bir geçelgeden tertipsiz boşadylmagy sebäpli edara 2025-nji ýylyň 26-njy maýynda 2872 belgili Daşky gurşaw kanunyna laýyklykda 3 million 343 müň lira jerime salyndy.

Potensial ýetmezçiligi daşky gurşaw betbagtçylygyny çagyrýar

Daşky gurşawyň hapalanmagy dowam edýärkä ministrlik toparlary yza çekilmedi. Işlenmedik suwy akdyrmagy dowam etdirýändigi sebäpli 2026-njy ýylyň 16-njy ýanwarynda jerime iki esse artyp, 6 million 687 müň lira boldy. Tehniki derňewler bu daşky gurşaw betbagtçylygynyň esasy sebäbiniň hapa suwlary arassalaýan zawodyň häzirki kuwwatynyň ýeterlik däldigini görkezýär. İSKİ işgärleri ministrlik bilen bolan duşuşyklarynda bejeriş zawodynyň mümkinçiligini gysga wagtda ýokarlandyrmagy wada berendiklerine garamazdan, birnäçe gezek düzgün bozmalar Marmara deňziniň geljegine howp salýar.