Mediýa mazmunynyň jemgyýete täsiri barada täze teklipler

15-21-nji maý aralygynda Türkiýede bellenilýän "Milli maşgala hepdeligi" mynasybetli Maşgala gaznasynyň başlygy Üner Karabyk maşgala institutyna howp salýan sosial-medeni faktorlara ünsi çekdi we metbugat mazmuny üçin sosial täsire baha bermek ulgamyny teklip etdi. Karabykyk maşgala gurluşynyň diňe bir ykdysady däl, eýsem medeni howplar bilen hem ýüzbe-ýüz bolýandygyny aýtdy.

Sosial-medeni howplar we olaryň maşgala täsiri

Karabykyk global gyşarnyksyz hereketleriň sosial-medeni terrorçylyk tapgyryna ýetendigini we medeni dargamak, sanlylaşdyrma, ýalňyzlyk we eroziýa basyşy ýaly meseleleriň düşündirilendigini aýtdy. Bu daşarky faktorlaryň ünsden düşürilmeli däldigini, sebäbi maşgala täsir edýän prosesleriň ekranlar, sanly platformalar we gündelik durmuş tejribeleri bilen iýmitlenýändigini aýtdy.

Karabykyk demografiki maglumatlaryň möhüm ýagdaýa düşýändigini aýtdy we Türk statistika institutynyň (TUIK) maglumatlaryna görä, hasyllylygyň umumy derejesiniň 2.1-den aşak düşendigini we bu diňe bir sosial problema däl. Çydamlylyk

Öý gurluşy. Garabykyk ýagdaýyň üýtgändigini, ýeke ýaşamagyň we nika ýaşynyň ulalandygyny, aýrylyşmagyň we garry ilatyň köpelendigini aýtdy. Karabıyk maşgala guramasynyň diňe bir biologiki bitewilik bolman, eýsem medeni ýaýlym, raýdaşlyk we ynamyň daşaýjysydygyny aýtdy. Maşgala demografiýadan sosial üpjünçilige, ykdysady durnuklylykdan sosial durnuklylyga çenli strategiki ugur hasaplanýar.

Karabıyk şäher durmuşynyň indiwidualizmi höweslendirýändigini we munuň maşgala gatnaşyklaryny gowşadýandygyny aýtdy we maşgala howpunyň diňe ykdysady däldigini aýtdy. Sanly endik, şahsy durmuşyň eldegrilmesizligi we çagalaryň zyýanly mazmuna duçar bolmagy ýaly meseleleriň maşgalany içinden könelýändigini mälim etdi.

Mediýa mazmunynyň sosial täsiri

Karabıyk media mazmunynyň maşgala, çaga psihologiýasyna we jemgyýetçilik özüni alyp barşyna täsirini ölçän ulgamyň ähmiýetine ünsi çekdi. Sanly platformalardan başlap, gündiz programmalaryna çenli giň meýdanyň ylmy taýdan gözegçilik edilmelidigini aýtdy.

Karabykyk medeni guramalar we jemgyýetçilik näsazlyklary sebäpli jemgyýetleriň has gowşaýandygyny aýtdy we bu ýagdaýyň sosial durnuklylyga ýaramaz täsir edýändigini aýtdy. Bir ýurduň goranyş kuwwatynyň diňe harby tehnologiýalara bagly däldigini, sosial goranyş bilen birlikde ruhy goranyş ukybynyň hem ösdürilmelidigini aýtdy.

Tehnologiýanyň jemgyýetçilik durmuşyna üýtgeýän täsiri

Karabykyk tehnologiýanyň durmuşyň merkezinde ýerleşendigini we sosiologiýany üýtgedendigini, sosial media we sanly platformalaryň özüni alyp barşyna we düşünjelerine täsir edýän güýçli medeni mehanizmlere öwrülendigini aýtdy. Maşgalada fiziki taýdan bilelikde ýaşaýan adamlaryň aňynyň dürli dünýäde ýaşaýandygyny görkezip, ekran endikleriniň aragatnaşygy gowşadýandygyny aýtdy.

Habar beriş serişdeleriniň diňe bir güýmenje meýdançasy bolman, eýsem kadalary döredýän we özüni alyp barş usullaryny döredýän medeni aktýordygyny aýtdy. Teleýaýlym seriýalarynda we sanly platformalarda ýygy-ýygydan gaýtalanýan mowzuklaryň sosial kadalaşmagyna sebäp bolýandygyny mälim etdi.

Sosial täsire baha bermek ulgamynyň zerurlygy

Karabykyk diňe metbugat pudagyndaky bahalara ünsi jemlemegiň ýeterlik däldigini, sosial täsirleriň hem göz öňünde tutulmalydygyny aýtdy. Ylmy ýörelgelere esaslanýan 'daşky gurşawa täsir edýän taslamalarda bolşy ýaly, sosial mazmuna baha bermek ulgamynyň' döredilmelidigini aýtdy.

Karabıyk, arassa ekran hereketinde senzura maksatlarynyň ýokdugyny aýtdy we çagalary, maşgalany we sosial psihologiýany göz öňünde tutýan jogapkärçilikli neşir çemeleşmesini talap edýändiklerini aýtdy.

Gurluşy

Karabykyk ýerli hökümetleriň maşgala gurluşyny goramakda we berkitmekde has işjeň rol oýnamalydygyny aýtdy. Muny etmelidigini aýtdy. Maşgala meselesiniň diňe bir merkezi hökümetiň däl, eýsem şäherleriň we etraplaryňam meselesi bolandygyny mälim etdi.

Karabykyk "Maşgala ýyly" çäginde geçirilen gözlegleriň möhümdigini aýtdy we meseleleriň ululygyny göz öňünde tutup, uzak möhletli, köp ölçegli we institusional strategiýanyň zerurdygyny aýtdy.

Çözgütler we teklipler. ýaşlaryň durmuşa çykmagy we çagalary bolmagy kyn bolmaly Karabıyk, metbugat syýasatlarynyň we çagalaryň azaldylmalydygyny aýtdy. Gorag mehanizmleriniň güýçlendirilmegini isledi.

Karabykyk "Maşgala we ilatyň 10 ýyllygy" prosesiniň maşgala gönükdirilen syýasatlary güýçlendirmek we maşgala üçin ekosistemany döretmek üçin möhüm mümkinçilik döredýändigini aýtdy.