Tomus kanikuly diňe myhmanhanalar we ekranlar bolmaly däl: "Tebigat we maşgala" Hünärmenleriň duýduryşy

Hünärmenler tomus kanikullaryny diňe myhmanhanalarda we ekranlaryň öňünde geçirmek çaganyň ösüşine ýaramaz täsir edýändigini we tebigat we maşgala ýaşululary bilen wagt geçirmegiň möhümdigini bellediler.

Cengiz HAN Cengiz HAN
37 0
Paýlaş:

Mekdeplerde tomus dynç alyşy bilen millionlarça maşgala dynç alyş meýilnamalaryny durmuşa geçirip başlady. Şeýle-de bolsa, hünärmenler tomus günlerini diňe ekranlaryň öňünde ýa-da ähli myhmanhanalarda geçirmek olaryň sosial, medeni we emosional ösüşinde çynlakaý boşluklary döredip biljekdigini duýdurýarlar. Tomus möwsümine maşgala gatnaşyklaryny berkitmek, tebigaty gujaklamak we ýaşulular bilen köpri gurmak üçin ajaýyp mümkinçilik hökmünde garalmalydygy aýdylýar.

Ekranyň ýesirliginden gutulmagyň ýoly: Tebigat we giňeldilen maşgala gatnaşyklary

Etiki we jemgyýetçilik gymmatlyklary boýunça hünärmen Prof. Doktor Esra Akin häzirki wagtda tomus dynç alyşy düşünjesiniň "myhmanhana dynç alyşy" bilen doly kesgitlenendigini aýtdy. Çagalaryň ýylyň dowamynda telefonlarynda, planşetlerinde we telewizor ekranlarynda gabalanandygyny aýdan Akyn, duýgudaşlyk ukyplaryny ösdürmek üçin çeper we medeni çärelere gönükdirilmelidigini nygtaýar. Akynyň pikiriçe, maşgala bolup gatnaşan teatr oýny ýa-da konsert çagalaryň ýatlamalarynda ýatdan çykmajak yzlary galdyryp biler.

Prof. enesi, atasy, daýysy we daýysy ýaly düşünjeleriň çaganyň durmuşynda iň möhüm göteriji sütünlerdigini mälim etdi. Doktor Esra Akin tomusky dynç alyşyň bu gatnaşyklary täzelemek üçin ajaýyp mümkinçilik döredýändigini aýtdy. Aýratynam ýaşlaryň ene-atalary bilen wagt geçirmelidigini we durmuş tejribelerinden sapak almalydygyny aýdan Akyn: "Bu tejribe ýaşlara durmuşda has özüne ynamly we düşünjeli ädimler ätmäge mümkinçilik berer" -diýdi. diýdi. Şäher durmuşynyň adamlary oba we tebigat düşünjelerinden daşlaşdyrýandygyny goşmak bilen, Akyn baýramyň diňe bir deňizden we howuzdan ybarat bolmaly däldigini ýatladýar.

Sarp etmäge gönükdirilen dynç alyş düşünjesi medeni dynç alýar

Prof. tehnologiýany ösdürmegiň dynç alyş isleglerini hem üýtgedendigini mälim etdi. Doktor Esra Akin maşgalalaryň meýilnamalaryny diňe güýmenje we dynç alyşa gönükdirýändigini aýtdy. Baýramçylyklaryň hem aýratyn ösüş, jemgyýetleşmek, täze güýmenje edinmek we dürli şäherleri öwrenmek üçin bir ugur hökmünde garalmalydygyny öňe süren Akyn, sarp edişe gönükdirilen terbiýelenen çagalaryň many we gymmatlyklar dünýäsine zeper ýetendigini aýtdy. Lezzete gönükdirilen we jogapkärçilikden we medeni bilimlerden daşda durýan nesilleri terbiýelemezlik üçin giňeldilen maşgala we goňşy gatnaşyklaryň janlandyrylmalydygyny aýtdy.

Çagalaryň toprak, haýwanlar we tebigat bilen gatnaşygy olaryň fiziki we ruhy taýdan ösmegine gönüden-göni goşant goşýandygyny aýdyp, Akyn aşakdaky baha berýär: "Tebigat bilen aragatnaşyk saklamak daşky gurşawyň habardarlygyny ýokarlandyrýar we önümçiligiň we sabyrlylygyň ähmiýetini öwredýär. Iň esasy zat, ünsüňi daşlaşdyrmak, öwrenmek kynçylyklary, alada we ýoýulmak ýaly tehnologiýalaryň ýaramaz täsirlerini azaldar. Fiziki işjeňlik çagalaryň fiziologiki ösüşini oňyn goldaýar."

Tomus möwsüminde "30 göterim okuw ýitgisi" howpundan ägä boluň

Çaga ösüşi boýunça hünärmen we psiholog Filiz ıldyldyrym ene-atalara tomus kanikulynyň düýbünden "boş uky" döwri hökmünde garalmaly däldigini duýdurýar. Yldyldyrym diňe myhmanhanada, deňizde we howuzda üçburçlukda wagt geçirýän çagalaryň okuw prosesinden düýbünden aýrylandygyny we üç aýlyk dynç alyşyň akademiki yza gaýdyşyna sebäp bolýandygyny aýtdy. Ydyldyrym: "Gözlegler, okuwdan doly dynç alýan çaganyň sentýabr aýynda mekdep açylanda 30 göterim okuw ýitgisi bilen synp otagyna gaýdyp gelýändigini görkezýär. Bu ýitginiň öňüni almak üçin her gün yzygiderli kitap okamak, geçen ýylyň mowzuklaryny gözden geçirmek we aňy işjeňleşdirjek bilim çärelerini geçirmek möhümdir" -diýdi. Aşakdaky ýaly gürleýär.

Ekrana garaşlylygyň öňüni almak üçin alternatiw ugurlaryň döredilmelidigini öňe sürýän Filiz ıldyldyrym, çagalaryň diňe bir sarp etmän, eýsem daş-töweregine gymmatlyk goşýan şahsyýet hökmünde terbiýelenmelidigini aýdýar. Lyldyrım azaşan haýwanlara suw bermegiň, tebigata syn etmegiň we tomusda yssyda giň maşgala agzalary bilen duşuşmagyň möhümdigine ünsi çekip, "Milletara aragatnaşyk çagalaryň şahsyýetiniň ösmeginde möhüm rol oýnaýar. Çaga kökleri bilen iýmitlenip ulalýar. Tomusda mekdep döwründe äsgerilmedik maşgala ýaşulularyny görmek we olar bilen söhbetdeşlik çaganyň nerw ulgamyna iň uly goşantdyr" -diýdi. Aňlatmalary ulanýar.

Bellikler:
Bu habary paýlaş: Facebook Twitter
Cengiz HAN

Cengiz HAN

Iterazyjy

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Döviz ve altın

Son alınan satış fiyatları

Çeyrek Altın

CollectAPI

↑ +0,13%

₺11.081,61

Alınma: 25.09 00:05

Güncelleme gecikti

EUR Euro

CollectAPI

↓ -0,01%

₺55,9915

Alınma: 25.09 00:05

Güncelleme gecikti

GBP İngiliz Sterlini

CollectAPI

– 0,00%

₺64,9557

Alınma: 25.09 00:05

Güncelleme gecikti

Gram Altın

CollectAPI

↑ +0,02%

₺6.710,32

Alınma: 25.09 00:05

Güncelleme gecikti

Tam Altın

CollectAPI

↑ +0,13%

₺44.191,73

Alınma: 25.09 00:05

Güncelleme gecikti

USD Amerikan Doları

CollectAPI

– 0,00%

₺48,9349

Alınma: 25.09 00:05

Güncelleme gecikti

Yarım Altın

CollectAPI

↑ +0,13%

₺22.196,91

Alınma: 25.09 00:05

Güncelleme gecikti

Fiyat zamanı: bazı kaynaklar belirtmedi.

Tüm kurları görüntüle