Merkezi bank täzelenen inflýasiýa çaklamalary: 2028 Maksat 5%

Türkiye Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) inflýasiýa çaklamalarynda düýpli üýtgeşmeler girizdi we 2026-njy ýyldaky maksatlaryny ýokarlandyrdy. Prezident Fatih Karahan inflýasiýanyň 2026-njy ýylyň ahyrynda 26%, 2027-nji ýylda 15% we 2028-nji ýylda 9% derejesinde boljakdygyny kesgitledi. Ösüşler

Karahan Stambulyň Maliýe merkezinde geçirilen inflýasiýa hasabatynyň açylyş ýygnagynda geosyýasy ösüşler sebäpli global ösüş garaşyşlarynyň gowşandygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň, olaryň 2026-njy ýyldaky daşary ýurt islegleri baradaky çaklamalarynyň peselmegine sebäp bolandygyny aýtdy.

Geosyýasy dartgynlygyň nebit we import bahalarynyň güýçli ýokarlanmagyna sebäp bolandygyny bellän Karahan, bu bahalaryň ýylyň dowamynda kem-kemden peseljekdigini çaklaýandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, bu çaklamalaryň näbellilik döredýändigini aýtdy.

Nebit we import bahalarynyň täsiri

Nebitiň bahasynyň üýtgemegi import bahalaryna-da täsir etdi. Karahan, bu bahalar baradaky çaklamalaryny ep-esli ýokarlandyrandyklaryny habar berdi. Şeýle hem, azyk önümleriniň bahasynyň ýokarlanmagynyň, oba hojalygynyň harytlarynyň bahasyna bolan garaýşy bilen birlikde, onuň çaklamalaryna täsir edendigini mälim etdi.

Bu wakalary göz öňünde tutup, pul-karz syýasatynyň öňki hasabatlar bilen deňeşdirilende has uzak dowam etjekdigini çaklaýandyklaryny aýtdy. Bu ýagdaýyň inflýasiýa töwekgelçiligini çäklendirip biljekdigini mälim etdi.

Inflýasiýa nyşanlary we töwekgelçilikler

Karahan geçen ýylky inflýasiýa hasabatynda wagtlaýyn maksatlaryň diňe adatdan daşary ýagdaýlarda täzelenip biljekdigini habar berdi. Häzirki hasabat döwründe geosyýasy ösüşleriň täsiri sebäpli maksatlaryny täzeländiklerini aýtdy. 2026 aralyk maksat 24%, 2027 aralyk maksat 15%, 2028 aralyk maksat 9% hökmünde kesgitlenildi. Urşuň nebitiň bahasyna we şonuň üçin gündelik hasap defisitine täsir edip biljekdigini bellän Karahan, nebitiň bahasynyň 10 dollar ýokarlanmagynyň häzirki hasap balansyna 3 milliarddan 4 milliard dollar aralygynda täsir edip biljekdigini mälim etdi.

Pul syýasaty we dezinflýasiýa strategiýasy

Karahan häzirki pul syýasaty çäginde inflýasiýanyň dünýägaraýşynyň gowulaşjakdygyny we peseljekdigini çaklaýandygyny aýtdy. "optionshli wariantlar stoluň üstünde" sözleri bilen, geljekdäki kararlaryň şol wagt inflýasiýa dünýägaraýşyna we maglumatlaryň akymyna esaslanyp kabul ediljekdigini aýtdy.

Dezinflýasiýany üpjün etmek kararyna gelendiklerine ünsi çekip, Karahan inflýasiýanyň dünýägaraýşyny azaltmak üçin strategiýalary taýýarlandyklaryny aýtdy. Bu maksat bilen, bazaryň, öý hojalygynyň we hakyky pudagyň garaşýan zatlaryna jikme-jik baha berýändiklerini aýtdy.

Garaşyşlar we öý hojalygy

Garahan garaşylýan iň uly ösüşiň öýlerde bolandygyny we 12 aýlyk garaşyşlaryň öýlerde 2,8 bal we hakyky pudakda 0,8 bal ýokarlandygyny aýtdy. Bazaryň gatnaşyjylary tarapyndan 1,2 bal ýokarlanandygyny aýtdy.

inflýasiýanyň, esasanam azyk we kärende ýaly önümlerde öý hojalygynyň isleglerini emele getirýändigini belläp, Karahan soňky döwürde azyk önümleriniň bahasynyň düýpli ýokarlanandygyny aýtdy. Ilkinji dört aýda täze miwe we gök önümleriň bahasynyň 57% ýokarlandygyny aýtdy.

Netije we geljekki perspektiwalar

CBRT-iň täze inflýasiýa maksatlary we strategiýalary ykdysadyýetdäki näbelliliklere garamazdan kesgitli pozisiýa eýeleýändiklerini görkezýär. Geosyýasy ösüşleri we global ykdysady şertleri göz öňünde tutup, pul syýasatynda we ykdysady strategiýalarda çeýeligi üpjün etmek möhümdir. Geljekdäki ösüşler CBRT tarapyndan kesgitlenen maksatlara ýetmekde möhüm rol oýnar.