Merkezi bank 2026-njy ýylyň sentýabr aýyndaky garaşyşlar barlagy: Bazaryň inflýasiýa çaklamasy ýokarlandy

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) ykdysady dünýä sabyrsyzlyk bilen garaşýan 2026-njy ýylyň sentýabr aýyndaky Bazara gatnaşyjylaryň gözleginiň netijelerini halk bilen paýlaşdy. Maliýe we hakyky pudagyň wekillerinden we hünärmenlerinden ybarat gatnaşyjylaryň beren jogaplaryndan emele gelen gözleg, orta we uzak möhletli makroykdysady görkezijiler üçin bazaryň çaklamalarynyň üýtgemegini ýüze çykardy. Hususan-da, inflýasiýa çaklamalarynyň ýokarlanmagy we ösüş garaşyşlarynyň peselmegi aýratyn bellendi.

Inflýasiýa garaşmalarynda ýokary hereket

Gözlegiň netijelerine görä, bazara gatnaşyjylaryň şu ýylky sarp edijileriň inflýasiýasyna (CPI) garaşýanlary ýokarlanmagyny dowam etdirdi. Geçen gözleg döwründe 29,43 göterim bolan ýylyň ahyrky CPI garaşmasy 2026-njy ýylyň sentýabr aýynda 29,61 göterime ýetdi. Şonuň ýaly-da, orta möhletli inflýasiýa çaklamalarynda ösüş hasaba alyndy. Gatnaşanlaryň 12 aýlyk CPI garaşmasy 23,69 göterimden 23,70 göterime çenli ýokarlanan bolsa, 24 aýlyk CPI garaşmasy 18.03 göterimden 18.32 göterime çenli ýokarlandy.

2026-njy ýylyň sentýabr aýy üçin 12 aý öň ähtimallyk çaklamalary gözden geçirilende, ortaça 20.00-22.99 göterim aralygynda 36.40 , 23.00-25.99 göterim aralygynda 47.05 ähtimallyk we 20.00-22.99 göterim aralygynda 11,21 göterim ähtimallyk bar. 26.00-28.99 aralygynda köpeljekdigi çaklanylýar. Nokatlaryň çaklamalaryna görä, gatnaşyjylaryň 31,15 göterimine garaşmak 20.00-22.99 göterim aralygynda, 55,74 göterim çaklamasy 23.00-25.99 göterim aralygynda, 6.56 göterim çaklamasy 26.00-28.99 göterim aralygynda boldy.

göterim we alyş-çalyş nyrhlary barada iň soňky çaklamalar

Pese gaçmak tendensiýa bazara gatnaşyjylaryň göterim derejeleri baradaky çaklamalarynda aýdyň boldy. BIST Repo we Tersine-Repo bazaryndaky şu aýyň ahyrynda gijeki göterim garaşmasy öňki gözleg döwründäki 40 göterimden 37 göterime çenli azaldy. Gatnaşanlaryň sentýabr aýyndaky pul syýasaty komitetiniň (MPC) mejlisine CBRT syýasatynyň göterim mukdaryna garaşmagy 37 göterim paralel hasaba alyndy.

Walýuta hümmetiniň öň tarapynda garyşyk kurs agdyklyk etdi. Geçen gözleg döwründe 51,66 TL bolan şu ýylky walýuta hümmeti (Dollar / TL) garaşylýar, bu döwürde birneme azaldy 51.57 TL . Munuň tersine, uzak möhletli çaklamalar ösüşi görkezdi; Gatnaşanlaryň 12 aýlyk geljek walýuta hümmeti 57.43 TL-den 58.60 TL -e çenli ýokarlandy.

Ösüş çaklamalarynda aşaky wersiýa

Ykdysady ösüşiň netijelerine garaşylýan zatlara has seresaplylyk görkezildi. Gatnaşanlaryň 2026-njy ýyldaky jemi içerki önümiň (JIÖ) ösüşine garaşyşy 3,1 göterimden 3 göterime çenli täzeden seredildi. Şonuň ýaly-da, orta möhletli çaklamalaryň çäginde 2027-nji ýylda jemi içerki önümiň ösüş çaklamasy 4 göterimden 3,9 göterime çenli azaldy, bu bolsa ykdysady işjeňligiň birneme haýallandygyny görkezýär.