Ministr Fidan: Ysraýylyň hereketleri halkara hukugyny bozýar

Daşary işler ministri Hakan Fidan Germaniýanyň paýtagty Berlinde Germaniýanyň Daşary işler ministri annohan Deýwid Wadephul bilen möhüm duşuşyk geçirdi. Bu ýygnakda Türkiye theewropa Bileleşigi (EUB) bilen gatnaşyklary we sebitleýin we global ösüşler ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşykdan soň Fidan we Wadephul Türkiye-Germaniýa strategiki gepleşik mehanizminiň üçünji mejlisine gatnaşdylar we ikitaraplaýyn gatnaşyklardan howpsuzlyk meselelerine çenli köp meseläni ara alyp maslahatlaşdylar. Duşuşyklarda bu mowzuklara çuňňur baha berildi we täze strategiýalar kesgitlenildi.

Ysraýylyň Gazadaky gatyşmagy we global reaksiýalar

Gazetiň gabawyny ýok etmegi maksat edinýän Global Sumud Flotillasyna Ysraýyl goşunynyň gatyşmagyna berk garşylyk görkezdi. Fidan: "Bu gatyşmak halkara hukugynyň aç-açan bozulmagy we garakçylyk hökmünde häsiýetlendirilmeli". Deňiz flotunyň ynsanperwer kömegini alyp barýan 25 gämä goşulandygy mälim edildi. Fidan "Deňiz flotundaky ähli aktiwistleriň ömri howpsuzlygy biziň ileri tutýan zadymyzdyr" -diýdi we degişli ýurtlar bilen aragatnaşyk saklaýandyklaryny we raýatlaryň howpsuz dolanyp gelmegi üçin işleýändiklerini aýtdy. {{IMG_0}}

Gazadaky ynsanperwerlik ýagdaýy we Türkiýanyň roly

Fidan Türkiýäniň ileri tutýan zadynyň Gazadaky gumanitar şertleri gowulandyrmakdygyny aýtdy. "Gazada ýaşaýan 2 milliondan gowrak adamyň ýaşaýyş şertlerini gowulaşdyrmak biziň ilkinji nobatdaky meselämizdir" -diýip, Fidan Gazadaky parahatçylyga iň uly päsgelçiligiň Ysraýylyň syýasatydygyny aýtdy. Palestina meselesiniň Eastakyn Gündogardaky krizisleri çözmek üçin iki döwletli çözgüt esasynda çözülmelidigini aýtdy. Ministr Ysraýylyň ekstremist we giňeldiji syýasatlarynyň energiýa howpsuzlygy we migrasiýa hereketleri babatynda Europeewropa howp salýandygyny aýtdy. {{IMG_1}}

ABŞ-Eýran gepleşikleri we energiýa howpsuzlygy

Ministr Fidan hem ABŞ bilen Eýran arasyndaky gepleşiklere degip geçdi we "Biziň ileri tutýan zadymyz ýaraşygy saklamak. Urşuň täzeden başlamagy bütin dünýäde ykdysady we syýasy netijelere sebäp bolup biler" -diýdi. Eýranyň ýadro gepleşiklerinde prinsipde problema döretmeýär öýdýän Fidan, ýadro şertnamasynyň taraplaryň arasynda dowam etdirilmelidigini aýtdy. ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky barlyşyk Hormuz bogazyny açmak we energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek üçin hem möhümdir. Fidan bu meselä umytly garaýandyklaryny we gepleşikleri goldamagy dowam etdirjekdiklerini aýtdy.

Türkiýe-EUB gatnaşyklary we strategiki hyzmatdaşlyk

Türkiye theB bilen gatnaşyklary barada habar bermek bilen, Fidan "EUB-ne kandidatlyk etabymyzy bahalandyrmakda syýasy sebäpler aýrylmaly" diýdi. Türkiýäniň EUB-den howpsuzlyk we goranyş maksatlaryndan çykarylmagy Europeewropanyň howpsuzlyk maksatlaryna ters gelýär diýdi. Fidan: "Şu günki şertleri göz öňünde tutup, goranyş pudagynda hyzmatdaşlygymyzy artdyrmak gatnaşyklarymyzyň strategiki ugruny güýçlendirer" -diýdi. Türkiýäniň terrorçylyga garşy göreşde EUB bilen hyzmatdaşlygynyň möhüm ähmiýete eýedigini belläp, Fidan sözüni dowam etdirip: "Türkiye theB-de ýerlikli orny eýelemegi Europeewropanyň krizislere garşy göreş mümkinçiligini artdyrar" -diýdi. Fidan: "Türkiýäniň Europeanewropa binagärliginde özüne laýyk ýerini alyp bilmeýän gurluşy doly bolmaz" -diýdi we bu ýagdaýyň Europeewropanyň krizis dolandyryş ukybyny gowşatjakdygyny aýtdy.

Sözümiň ahyrynda ministr Fidanyň Berlindäki gatnaşyklary Türkiýäniň sebit meselelerinde işjeň rol oýnaýandygyny we halkara arenasyndaky parahatçylyk ugrundaky tagallalaryny dowam etdirjekdigini görkezýär. Türkiye theB bilen gatnaşyklarynda strategiki ähmiýetine ünsi çeken Fidan, sebitde parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmek üçin halkara hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmaga çagyrdy.