Ministr Murat Kurum: Antalýada geçiriljek COP31 bilen global howanyň üýtgemegine garşy göreş alyp bararys

Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum, Stambuldaky metbugat guramalarynyň baş redaktorlary bilen duşuşan programmasynda, 9-20-nji noýabr aralygynda Antalýada geçiriljek Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Çarçuwaly Konwensiýasyna taraplaryň 31-nji konferensiýasynyň (COP31) taýýarlyklaryny köpçülige paýlaşdy. Ministr Kurum, Türkiýäniň prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda global klimat krizisiniň weýran ediji täsirlerine we sammitiň çäginde gönükdirilen ýaşyl öwrülişiklere garşy alyp barýan işlerine ünsi çekdi.

Antalýada COP31 sammiti üçin nähili taýýarlyk görülýär?

Ministr Murat Kurum 1 million 100 müň inedördül metr meýdanda geçiriljek sammit üçin 527 müň inedördül metrlik “Gök zolak” we 582 müň inedördül metrlik “Greenaşyl zolak” meýilleşdirilendigini aýtdy. BMG-nyň resmi gepleşikleriniň we Bütindünýä liderleriniň sammitiniň 11-12-nji noýabr aralygynda Gök zolakda geçiriljekdigini mälim eden Kurum, Greenaşyl zolagyň uniwersitetleriň, telekeçileriň we hökümete degişli bolmadyk guramalaryň gatnaşmagynda Türkiýanyň dünýä sergisi boljakdygyny aýtdy. Howpsuzlykdan transporta çenli ähli infrastruktura işleriniň tamamlanandygyny mälim eden edara, 85 döwlet we hökümet baştutanynyň gatnaşmagynyň tamamlanandygyny we takmynan 3 müň journalistsurnalistiň akkreditasiýa edilendigini habar berdi.

Howanyň üýtgemegine garşy göreşde haýsy maksatlar goýuldy?

Murat Kurum, Türkiýanyň "2053 sap nol zyňyndylary" maksadyna laýyklykda 10 sany ileri tutulýan mowzukda döredilendigini we 2035-nji ýyla çenli uzaldylan 6 sany global durmuşa geçiriş maksatnamasynyň yglan edilendigini mälim etdi. Bu maksatlar dünýädäki energiýa sarp edilişinde elektrik energiýasynyň paýyny 35 göterime çenli ýokarlandyrmagy, dünýädäki galyndylaryň ösüş depginini 25 göterim azaltmagy öz içine alýar. Ministr Kurum senagat we önümçilik pudaklarynda gaýtadan ulanmagyň derejesini 15 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýändiklerini, şeýle hem “Zol galyndylary” çemeleşmesini sammitiň ähli ýerlerine ýaýratjakdygyny aýtdy.

Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum, Türkiýanyň 9-20-nji noýabr aralygynda Antalýada geçiriljek COP31 sammiti bilen howanyň üýtgemegine garşy göreşde global liderlik roluny aljakdygyny aýtdy. Sammitiň çäginde döwlet baştutanlaryny, alymlary we işewür dünýäsiniň wekillerini kabul etjek Türkiýe, energiýa, şäher meýilnamasy we tehnologiýa boýunça tejribe alyşmak arkaly "2053 sap zyňyndy" maksadyna anyk ädim ätmegi maksat edinýär.

Birleşen Milletler Guramasynyň çäginde geçirilen COP sammitleri, ýurtlaryň howanyň üýtgemegi syýasatyny kesgitleýän we halkara hyzmatdaşlygyny ösdürýän iň ýokary derejeli platforma. Türkiýe tarapyndan gurnalan bu konferensiýa, ýurduň ýaşyl özgeriş strategiýalaryny halkara arenasynda öňe sürmek we howanyň maliýeleşdirilmegi we tehnologiýa geçirilmegi boýunça täze hyzmatdaşlygy ýola goýmak üçin möhüm mehanizm bolup hyzmat edýär. Amal we gatnaşyjylaryň jikme-jiklikleri ministrligiň resmi kanallary arkaly yzarlanyp bilner.

Netije

Bu sammit, Türkiýanyň howanyň üýtgemegine garşy göreşe diňe bir daşky gurşaw meselesi däl, eýsem ykdysady we diplomatik strategiýa hökmünde çemeleşýändigini görkezýär. Ministr Kurumyň aýdan sözleri Türkiýe, "2053 sap nol zyňyndylary" maksadyna laýyklykda senagat, energiýa we şäherleşme pudaklarynda düýpgöter özgerişlige taýýarlanýandygyny görkezýär.

earthquakeer titremesi zolagynda gaýtadan dikeldiş döwründe gazanylan tejribeleri howanyň çydamly şäherleri modeli bilen birleşdirmek, Türkiýe üçin bu ugurda durmuşa geçiriş kuwwatyny dünýä derejesinde subut etmek üçin möhüm ädim hökmünde kabul edilip bilner.

Mümkin täsirler

COP31 sammitinde Türkiýe halkara arenasyndaky diplomatik täsirini artdyrar we ýaşyl tehnologiýa maýa goýumlary üçin täze mümkinçilikler döreder diýlip garaşylýar. Esasanam "Başlangyç zolagy" ýaly sebitler, ýerli telekeçileriň global maýadarlar bilen duşuşmagyny aňsatlaşdyryp, klimat tehnologiýalary bazaryndaky paýyny artdyryp biler.

Mundan başga-da, senagat we gurluşyk pudaklarynda 2035-nji ýylda kesgitlenen maksatlara laýyklykda kabul ediljek düzgünleriň energiýa netijeliligini ýokarlandyrmaga we uzak möhletde uglerod aýak yzyny azaltmaga üýtgeşik täsir etjekdigini çaklamak mümkin.