Ministr Şimşek: Türkiýanyň girdejisi 1,6 trillion dollardan geçdi

Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde ösüş görkezijilerini paýlaşdy we global kynçylyklara garamazdan türk ykdysadyýetiniň ösmegini dowam etdirýändigini habar berdi. Şimşek ykdysadyýetiň yzygiderli 23 çärýekde ösýändigini we ýyllyk milli girdejiniň ilkinji gezek 1,6 trillion dollardan geçendigini aýtdy.

Ykdysadyýetdäki birinji çärýek ösüş görkezijileri

Birinji çärýek maglumatlaryna görä, türk ykdysadyýeti her ýylda 2,5%, çärýekde 0,1% ösdi. Şimşek, dünýä ykdysadyýetindäki näbelliliklere we sebitdäki ösüşlere garamazdan, bu ösüş görkezijisini saklamagyň möhümdigini aýtdy.

Senagat we oba hojalygynyň roly

Senagat pudagy global şertler we senenama täsiri sebäpli pese gaçdy, oba hojalygynda ajaýyp dikeliş boldy. Geçen ýyl aýazdan we gurakçylykdan ejir çeken oba hojalygy şu ýylyň birinji çärýeginde 4,6% ösdi. Bu, oba hojalygynyň 2026-njy ýylyň dowamynda ykdysady ösüşe goşant goşup biljekdigini görkezýär.

Dünýä ykdysadyýetindäki gowşak dünýägaraýyş we söwda hyzmatdaşlarynda isleg ýagdaýy ösüşi çäklendirýän faktorlaryň biridir. Birinji çärýekde sap daşary ýurt islegi ykdysady ösüşe basyş etdi. Beýleki tarapdan, sarp ediş ýylda 4,8%, maýa goýumlary bolsa 3% ýokarlandy.

Energiýa bahalarynyň häzirki hasap defisitine täsiri

Şimşek, gündelik isleg defisitiniň global islegiň we haryt bahalarynyň ýokarlanmagynyň 39,7 milliard dollara ýetendigini mälim etdi. Häzirki hasap defisitiniň milli girdejä bolan gatnaşygy 2,4% hökmünde hasaba alyndy. Energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagynyň dezinfilýasiýa prosesini wagtlaýyn haýalladyp biljekdigi, ýöne inflýasiýa garşy göreşiň tutanýerlilik bilen dowam etdiriljekdigi aýdyldy.

Býudjet düzgün-nyzamynda durnuklylyk habary

Sebitdäki urşuň gysga möhletli täsirleriniň duýulýandygyny we bu täsirleri çäklendirmek üçin zerur ädimleriň edilendigini Şimşek aýtdy. Firstylyň ilkinji dört aýynda esasy býudjet balansy geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 536 milliard lira ýokarlandy we 375 milliard lira artykmaç boldy. Strategicurduň strategiki ýerleşişi we güýçli önümçilik-eksport infrastrukturasy halkara kompaniýalary üçin özüne çekiji edýär. Türkiýany önümçilik we sebit merkezine öwürjek düzgünler boýunça işler alnyp barylýar.

Durnukly ösüş we abadançylygy ýokarlandyrmak maksady

Mehmet Şimşek makroykdysady durnuklylygy güýçlendirýän syýasatlaryň dowam etjekdigini aýtdy. Durmuşyň yzygiderli ýokarlanmagy ýokary bahaly önümçilige we eksporta gönükdirilen ösüş modeline gönükdirilendir. Ykdysady çydamlylygy ýokarlandyrjak we durnukly ýokary ösüşi goldajak ädimler durmuşa geçiriler.