Ministr Şimşekiň Ankaradaky tankydy habarlary: "Türkiye we ABŞ birek-birege has köp mätäç"

ABŞ-nyň garaşsyzlygynyň Ankarada 250 ýyllyk dabarasyna gatnaşan Gazna we Maliýe ministri Mehmet Şimşek iki soýuzdaş ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklaryň möhümdigini aýdyp, taryhy beýanatlar berdi. Şimşek, global näbellilikler artýan döwürde Türkiýe bilen ABŞ-nyň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygyň möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy.

Taryhy baglanyşyklar we çuňňur institusional durnuklylygyň ähmiýeti

Ministr Şimşek ABŞ-ny global güýç eden zadyň diňe 1776-njy ýylda Garaşsyzlyk Jarnamasy bolman, eýsem hakyky üstünligiň iki asyrdan gowrak dowam eden güýçli institutlar we Amerikanyň konstitusiýasydygyny aýtdy. Ykdysadyýetçiniň nukdaýnazaryndan durnuklylygyň ähmiýetine ünsi çekip, Şimşek institusional ynamy belläp: "Dowamlylyk we durnuklylyk bir ýurtda bolup biljek iň seýrek gymmatlyklaryň biridir. Olary satyn alyp bilmersiňiz, wagtyň geçmegi bilen gazanarsyňyz."

Türkiye bilen ABŞ-nyň arasyndaky gatnaşyklaryň 1830-njy ýylda gol çekilen "Söwda we nawigasiýa şertnamasyna" degişlidigini ýada salýan Şimşek, diplomatik gatnaşyklaryň 1831-nji ýylda Stambula gelen ilkinji amerikan diplomaty bilen başlandygyny aýtdy. Şimşek "Ilki söwda geldi, soň diplomatiýa. Gazna we maliýe ministri hökmünde men bu buýrugy halaýaryn" diýmeli.

Koreýadan NATO-a çenli güýçli hyzmatdaşlyk

Şürşek, Türkiye bilen ABŞ-nyň arasynda harby ugurdaky çuňňur hyzmatdaşlyga ünsi çekip, Türkiye NATO agza bolmanka, 1950-nji ýylda türk we amerikan esgerleriniň Koreýada egin-egne berendigini ýatlatdy. Ministr Şimşek Türkiye 1952-nji ýylda NATO bileleşigine goşulandygyny aýtdy; Somali, Owganystan we Balkan ýaly möhüm sebitlerde Türkiýäniň hemişe jogapkärçiligi öz üstüne alýandygyny aýtdy.

Söwda boýunça ägirt maksat: 100 milliard dollar hakyky görnüş

Şimşek Siriýada durnuklylygy üpjün etmek we sebit howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça bilelikdäki tagallalaryň dowam edýändigini we ykdysady gatnaşyklarda kesgitlenen 100 milliard dollarlyk söwda mukdaryna gönükdirilendigini aýtdy. Häzirki söwda mukdarynyň bu nyşanyň üçden birinden (takmynan 34 milliard dollar) geçýändigini we deňagramly gurluşda galýandygyny mälim eden Şimşek, bu maksadyň gaty realdygyny tassyklaýar.

ABŞ-nyň ykdysadyýetiniň geçen ýyl 31 trillion dollar, Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) 21 trillion dollar ululygyny ýatladyp, Şimşek Türkiye theB bilen söwda mukdarynyň şol döwürde 232 milliard dollar, ABŞ bilen söwdasynyň bolsa 34 milliard dollar bolup, uly potensiala eýe bolandygyny düşündirdi. Energetika, tehnologiýa, goranyş senagaty we üpjünçilik zynjyry babatynda çynlakaý mümkinçilikleriň bardygyny mälim eden Şimşek, Türkiýede işleýän 2400-den gowrak Amerikan kompaniýasynyň bu mümkinçilikden habarlydygyny aýtdy.

Ahyrynda, Şimşek, Türkiye satyn alyş kuwwatynyň deňligi boýunça dünýäde 11-nji orunda durýandygyny belläp, makrofin finans durnuklylygyny berkitmegi, öňünden aýdylýanlygy ýokarlandyrmagy we durmuşa geçirilýän ykdysady maksatnama bilen maýa goýum gurşawyny gowulandyrmagy maksat edinýändigini aýtdy. ABŞ-nyň Ankara Barakdaky ilçisiniň ikitaraplaýyn gatnaşyklara getirýän konstruktiw energiýa we işewür dünýä tejribesiniň özara bähbitler esasynda öňe gitmek üçin ajaýyp mümkinçilik döredýändigini aýtdy.