Polatlyda bugdaýdan soň hasyl almak hasyly: Günebakar, daýhan üçin girdejiniň ikinji gapysy

Ankaranyň oba hojalygynyň merkezlerinden biri bolan Polatly etrabynda bugdaý hasyly gutarandan soň ýerler gaýtadan janlandy. Suwaryş desgalary bilen oba hojalygynda ikinji ekin hökmünde saýlanylýan ýag günebakarlary, ekin meýdanlaryny sary örtük bilen örtdi. Iýul aýynda ýere düşen we takmynan 90 gün dowam eden günebakar, oktýabr aýynyň ortalaryndan noýabr aýynyň başyna çenli dowam etjek hasyl möwsümine taýýarlanýar. Bu alternatiw önümçilik modeli, şol ýylda öndürijilere iki esse girdeji getirýän hem bolsa, Türkiýäniň ösümlik ýagynyň ýetmezçiligini ýapmak üçin strategiki goşant goşýar.

Polatlynyň Hıdyrşeyh obasynda daýhan we oba hojalygynyň inereneri, şeýle hem Ankara Goýun Goýun we Geçi Tohumçylary Assosiasiýasynyň Dolandyryş Geňeşiniň başlygy wezipesini ýerine ýetirýän Hasan Kılyç sebitdäki oba hojalygynyň üýtgemegine we ikinji ekin günebakar önümçiliginiň artykmaçlyklaryna baha berdi.

Merkezi Anadolydaky nebit ýetmezçiligini ýapmagyň alternatiwasy: Ikinji ekin günebakar

Oba hojalygy inereneri Hasan Kılçç, oba hojalygynyň hünär taýdan çemeleşmegi talap edýän kyn pudakdygyny we bu usuly sebitde ençeme ýyl bäri ulanýandygyny aýtdy. Kılınç "Men takmynan 6-7 ýyl bäri bu howzada 300-den 400-e çenli aralykda ikinji güne ekin ekýärin. Bu usuly sebitdäki ähli öndürijilerimize maslahat berýärin. Bugdaý hasylyndan soň ekilen günebakar köp mukdarda suw talap etmeýär. Ykdysady taýdan, ýeriň boş galmazlygy we peýdalanylmagyny üpjün etmek uly girdeji."

Türkiye respublikanyň senesinden bäri ösümlik ýagynyň ýetmezçiliginiň bardygyny bellän Kılç, importa garaşlylygy azaltmak üçin Merkezi Anadoly we Merkezi Anadoly ýaly basseýnlerde ikinji ekin günebakar ösdürip ýetişdirmegiň giňeldilmelidigini aýtdy. Günebakaryň ep-esli böleginiň Ukraina, Russiýa we Moldowa ýaly ýurtlardan getirilýändigini ýatladyp, içerki önüm öndürijilere berilýän goldaw artdyrylsa, ýurduň öz-özüne ýeterlik boljakdygyny we milli baýlygyň ýurduň içinde galjakdygyny aýtdy.

Bejeriş üçin 300 kilograma çenli ýokary hasyl garaşmak

Hasan Kılınç, 90 günüň dowamynda ösýän ýörite günebakar görnüşini saýlaýandyklaryny mälim etdi we ekiş işlerini 10-njy iýulda tamamlandyklaryny we hasyl almak üçin 15-nji oktýabrdan 1-nji noýabr aralygynda aralygy kesgitländiklerini aýtdy. Şu ýylky hasyl garaşyşlarynyň diýseň umytlydygyny mälim eden Kılç, "Her ýylda 250-300 kilogram hasyl alarys diýip garaşýarys. Bu möwsüm günebakarlarymyzyň ösüş ýagdaýy diýseň kanagatlanarly." diýdi.

Kılınç önümçilik prosesini üpjün etmek üçin şertnama baglaşylan oba hojalygyny makul bilýändigini aýtdy we Karadenizbirlik bilen hyzmatdaşlyk edendigini aýtdy. Sebitde Karadenizbirlik tarapyndan döredilen satyn alyş nokatlary sebäpli hiç hili marketing meselesiniň ýokdugyny mälim eden önüm öndüriji önümleriň zawodlarda nebite öwrülýändigini we galan pulunyň ýokumly haýwan iýmiti hökmünde pudaga gaýtarylandygyny aýtdy. Bahalara garaşylýan zatlara degip geçen Kılç, geçen ýyl 30 liradan ýokary bolan günebakaryň bir kilogramynyň bahasynyň şu ýyl 35 bilen 40 lira aralygynda bolmagyna garaşýandyklaryny aýtdy.

Pes zähmet bahasy we maldarçylyga iki esse goşant

Hasan Kylınç günebakar oba hojalygynyň mehanizasiýa üçin örän amatlydygyny, şeýlelik bilen zähmet çykdajylaryny azaldýandygyny we zähmetiň diňe suwaryş döwründe jemlenendigini aýtdy. Turbageçirijiler suwaryş infrastrukturasynda hemişelik goýulsa, diňe iki adamdan ybarat bolan toparyň ähli meýdany aňsatlyk bilen dolandyryp biljekdigini mälim eden Kılç, nasosyň üstünden gözegçilik etmek üçin bir adamyň ýeterlikdigini, beýlekisiniň bolsa sepiji we pürküji ulgamlaryna gözegçilik edýändigini aýtdy.

Önümçiligiň wizual we ruhy taýdan kanagatlandyrýandygyny mälim eden Kılınç, ekin meýdanlarynyň sary öwrülişini şu sözler bilen düşündirdi: "Gülleýän döwür hakykatdanam hezil. Ilki bilen ýaşyl meýdanda birnäçe sary gül görýärsiňiz, ertesi gün bu san çalt köpelýär we birnäçe günüň içinde tutuş meýdan doly sary bolýar. Bu wizual baýramçylyk bary-ýogy 5-6 günüň içinde tamamlanýar."

Kılınç hasyldan soň ekin meýdanynda galan galyndylaryň maldarçylyk üçin hem möhüm ähmiýete eýedigini we kombaýn ýygnaýjy bilen hasyl ýygnalandan soň dökülen we dargadylan ýag tohumlarynyň haýwanlar tarapyndan iýilýändigini aýtdy. Kılınç, bu ýagdaýyň haýwanlary iýmitlendirmekde ýokary energiýa üpjün edýändigini we daýhan üçin iki taraplaýyn girdeji çeşmesini açýandygyny aýtdy we zähmet baýragyny öndürmek we almak öndürijini begendirýändigini aýtdy.