Ministr umumakly Aýdyndaky hasylyny yglan etdi: Türkiye injir öndürmekde dünýäniň başynda.

Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly, Türkiye dünýäde öňdebaryjy strategiki önümleriň biri bolan injiriň hasyl möwsümine baha bermek üçin Aýdyn şäherinde geçirilen ýörite maksatnama gatnaşdy. Ministr umumaklydan başga-da, Aýdynyň gubernatory Osman Warol, Aýdyn şäher häkimliginiň häkimi Özlem Çerçioğlu, AK partiýasynyň Aýdynyň deputatlary Mustafa Sawaş, Seda Sarybaş, Ömer Özmen we Ömer Karakaş we köp sanly etrap häkimleri, hünärmen palatalary we hökümete degişli bolmadyk guramanyň gözlegleri geçirildi.

Hasyl ýygnamakdan soň möhüm beýanat beren ministr İbrahim umumakly çykyşyny Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň (TRNC) kenarýakasyndaky deňiz heläkçiliginde ölenlere gynanç bildirdi. Aýdynda hasyl döwrüniň gutarandygyny mälim eden umumakly, şu ýyl Türkiýäniň hemme ýerinde oba hojalygynda uly netijeliligiň bardygyny aýtdy. Ministr umumakly soňky 66 ýylda Türkiýäniň iň gowy ýagyş ýagandygyny belläp: "Agriculturalhli oba hojalyk önümleriniň hasyllylygy gaty ýokary derejededir. Biz galla hasylynyň ahyryna ýakynlaşýarys. Bu ýyl tutuş ýurt boýunça 140 million tonnadan gowrak hasyl öndüriljekdigini çaklaýarys. Bu san respublikanyň taryhynda iň uly rekord hökmünde hasaba alynar".

Türkiýe Dünýä injir önümçiliginde öňdebaryjylygyny saklaýar

Türkiýanyň sanlar bilen dünýä injir bazaryndaky jedelsiz artykmaçlygyny açyp, ministr umumakly ýurduň 28 göterim paýy bilen dünýäde injir önümçiliginde birinji ýerde durýandygyny aýtdy. Türkiye guradylan injir eksportynda dünýä bazarynda iň möhüm aktýordygyny mälim eden umumakly: "2026-njy ýyldaky hasyl çaklamalaryna görä, takmynan 388 müň tonna täze injir we 94 müň tonna guradylan injir öndürmäge garaşýarys. Möwsüm tamamlanandan soň jemlenen arassa sanlar köpçülige paýlaşylar. Dünýäde guradylan injir isleginiň diňe bir Türkiýe. aýtdy.

Türkiýedäki injir önümçiliginiň 60 göteriminiň Aýdinde amala aşyrylandygyny belläp, ministr umumakly şäheriň organiki oba hojalygyndaky ýolbaşçylaryna-da degip geçdi. Aýdynyň Türkiýede organiki injir önümçiliginiň 84 göterimine laýyk gelýändigini mälim eden umumakly, Oba hojalygyny öwreniş we syýasatlar müdirligi (TAGEM) bilen baglanyşykly injir gözleg institutynyň ähmiýetine ünsi çekdi. Institutyň gözleg we gözleg işlerini, täze modelleri we usulyýetleri ösdürendigini mälim eden umumakly, 354 dürli injir görnüşiniň geniniň institutyň gen bankynda goralýandygyny we ösdürip ýetişdirmek, guratmak we gaýtadan işlemek usullarynyň bu ylmy merkezde emele gelendigini aýtdy.

Gümrükden gaýtarylýan önümler baradaky çaklamalara reaksiýa

Ministr umumakly wagtal-wagtal injir pudagy barada köpçüligiň pikirinde ýüze çykýan ýalan talaplar we dezinformasiýa barada durup geçdi we dünýäde ilkinji bolup durýan bu strategiki önümiň pese gaçmagyna ýol berilmejekdigini aýtdy. Hasyl ýygnalandan soň önümleriň logistika prosesinde ýüze çykýan aflatoksin we ochratoksin ýaly galyndy meseleleriniň howa şertleri, ýygnamak, saklamak we gaplamak ýaly faktorlar sebäpli ýüze çykyp biljekdigini mälim etdi.

Ministrligiň, öndürijileriň we eksportçylaryň serhet derwezelerinde wagtal-wagtal gelýän girdejileri azaltmak üçin utgaşdyrylýandygyny aýdyp, ministr umumakly aşakdaky duýduryşlary berdi: "Gümrük derwezelerinden gaýtarylan her önümi gönüden-göni zäher diýip häsiýetlendirmek ýa-da pestisid galyndylary ýaly halka hödürlemek biziň ýurdumyza ýa-da bu gymmatly önüme peýdasy degmez. Injir, müňlerçe maşgalamyz üçin iň möhüm girdeji çeşmesi we dünýä derejesinde iň güýçli oba hojalyk önümimizdir. Meseleleri çözmegiň ýerine ýangyna sebäp bolarys. "Şeýle hem, düşünişmeklige garşy göreşmeli."

Şertnama öndürmek we oba ösüş goldawy

Meseleleri azaltmak üçin ähli çäreleriň görüljekdigini mälim eden umumakly, injir gaýtadan işleýän desgalaryň we eksportçylaryň şertnamalaýyn önümçilik modeline geçmeginiň pudaklaýyn düzgün-nyzam taýdan möhüm rol oýnajakdygyny aýtdy. Ministrlik hökmünde önümiň meýdandan stoluň başyna çenli ähli işlerinde dürli höweslendirişleri we goldawlary, esasanam oba ösüş maýa goýumlaryny hödürlejekdikleri barada hoş habar berdi.

Ministr İbrahim umumakly çykyşyndan soň institutyň bagyna injir nahalyny ekdi. Dabaranyň soňky bölüminde oba hojalygynyň wekilleri we injir öndürijileri bilen duşuşdy we metbugat üçin ýapyk pudaklaýyn maslahat ýygnagy geçirildi.