Oba hojalygy we tokaý ministri umumakly hoş habary berdi: Üzüm önümçiliginde rekord derejede 3 million 850 müň tonna hasyl bolmagyna garaşylýar

Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly, taryhy we oba hojalygyna baýlygy bilen tapawutlanýan Ankara uniwersitetiniň Kalecik üzümçilik gözleg we amaly bekedinde geçirilen adaty üzüm ýygnamak çäresine gatnaşdy. Maksatnamanyň çäginde Ankara uniwersitetiniň rektory, professor Dr. umumakly Neçdet Ünüwardan stansiýada geçirilen ylmy gözlegler we taslamalar barada jikme-jik maglumat aldy, soňra metbugat işgärlerine möhüm beýanatlar berdi. Stansiýanyň biodürlüligi taýdan möhüm rol oýnaýandygyny mälim eden umumakly, desgada 153 ýerli we daşary ýurt üzüm görnüşleriniň goralýandygyny we bu ýeriň Türkiýe üçin gymmatly tohumçylyk we genetiki baýlyklary goramak merkezi bolup hyzmat edýändigini aýtdy. Umumakly ministrligiň we uniwersitetleriň Türkiýede ösümlik önümleriniň özboluşly dürlüligini gorap saklamak üçin köp işleýändigini aýtdy we bu genetiki mirasy geljek nesillere geçirmegiň möhümdigini aýtdy. Ministr umumakly Ankaranyň güýçli oba hojalygy infrastrukturasyna ünsi çekip, paýtagtda öndürilen üzümleriň ýarysynyň Kyzylykrmak basseýninde hödürlenýän täsin mikroklimat we toprak gurluşy bilen emele gelen özboluşly ysy bilen Kaleçik etrabynda ösdürilip ýetişdirilendigini aýtdy.

Türkiýe, kişmiş eksportynda dünýä liderligini saklaýar

Türkiýeniň dünýä derejesinde üzüm öndürijisidigini mälim eden ministr İbrahim umumakly ýurduň halkara bazaryndaky orny barada häzirki maglumatlary paýlaşdy. 2024-nji ýyla çenli Türkiye täze üzüm öndürmekde dünýäde 7-nji, kişmiş eksportynda dünýäde 1-nji orunda durýandygyny aýtdy. Umumakly, şu ýyl amatly howa şertleriniň we ýagyşlaryň oba hojalygynyň önümçiligine diýseň oňyn täsir edendigini we ýagyşyň ýagmagy ähli oba hojalyk önümlerinde bolşy ýaly üzümiň hasyllylygyny ep-esli ýokarlandyrandygyny aýtdy. Öndürilen önümleriň goşmaça gymmata eýe bolmagy önümçiligiň durnuklylygy we ýakyn ýyllarda şol bir hil standartyny saklamak üçin strategiki ähmiýete eýedigini mälim eden ministr umumakly, önümleriň markasy bilen Türkiýäniň dürli sebitlerindäki uniwersitetler, esasanam Ankara uniwersiteti bilen bilelikde ylmy taslamalary amala aşyrýandyklaryny aýtdy.

Soňky 66 ýylyň iň ýagyşly döwri we ekin önümçiliginde 140 million tonna maksat

Öňki ýyllaryň önümçilik maglumatlary bilen deňeşdirip, Oba hojalygy we tokaý ministri umumakly 2025-nji ýylda üzüm önümçiliginiň takmynan 2,5 million tonna bolandygyny ýatlatdy we şu ýyl has has möwsümlidigini aýtdy. Umumakly: "Bu ýyl möwsümi gaty gowy geçirýäris. Oururdumyzda 3 million 850 müň tonna üzüm önümçiligi amala aşyrylar diýip umyt edýäris" -diýdi. Meteorologiýa maglumatlaryna salgylanyp, ministr umumakly 2026-njy ýylyň soňky 66 ýylyň iň ýagyşly ýyly hökmünde hasaba alnandygyny we güýçli gurakçylygyň geçen ýyl başdan geçirendigini, şeýle hem fewral we aprel aýlarynda bolup geçen weýrançylykly oba hojalygynyň aýaz hadysalarynyň oba hojalygynyň önümçiligine ýaramaz täsir edendigini ýatlatdy. Şu ýyl ýagyşyň köp bolmagy bilen ekin önümçiliginde uly böküşe garaşýandyklaryny belläp, umumakly ekin önümçiliginiň şu möwsümde 140 million tonnadan geçjekdigini habar berdi.

TMO-dan respublikanyň taryhynda rekord satyn almak: Daýhanlara 180 milliard lira tölegi

Toprak Önümleri Ofisiniň (TMO) bazar kadalaşdyryjy roly barada giňişleýin beýanat beren ministr umumakly, edaranyň täjirçilik kärhanasy hökmünde däl-de, eýsem bazaryň kadalaşdyrylmagyny üpjün etmek üçin strategiki gatyşma guramasy hökmünde işleýändigini aýtdy. TMO-nyň bazara ýakyndan gözegçilik edýändigini we zerur bolanda satyn alyş bahasyny yglan edýändigini mälim eden umumakly, edaranyň şu ýyl 12,3 million tonna däne satyn almak bilen respublikanyň taryhynda iň ýokary satyn alyş rekordyny goýandygyny mälim etdi. Azyk üpjünçiligi howpsuzlygy aladalarynyň dünýä derejesinde iň ýokary derejesine ýeten we azyk söwdasynyň çäklendirilen döwründe gazanylan bu üstünligiň Türkiye üçin uly buýsançdygyny aýtdy. Söwda ministrligi we Azyk komiteti bilen öndürijiniň zähmetini goramak bilen bir hatarda sarp edijiniň azyk önümlerine elýeterli bolmagyny üpjün etmek üçin doly işleşýändiklerini mälim eden umumakly, TMO-nyň daýhanlara 12,3 million tonna gallany satyn almak üçin jemi 180 milliard lira töländigini habar berdi. Ministr umumakly çykyşyny bazardaky emeli bahalaryň üýtgemegine ýol bermejekdiklerini we öndürijilere amatly, durnukly syýasaty ýöretmek isleýändiklerini aýtdy.