Morgan Stenli Türkiye üçin möhüm göterim derejesiniň derňewi: Ilkinji arzanladyş senesi yza süýşürildimi?

ABŞ-da ýerleşýän global maýa goýum banky Morgan Stenli türk ykdysadyýetiniň makroykdysady ugry barada ajaýyp derňew çap etdi. Bank tarapyndan taýýarlanan hasabatda Türkiýedäki dezinflýasiýa prosesiniň Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň (CBRT) çaklamalary bilen deňeşdirilende has haýal dowam etjekdigi çaklanyldy. Bu nukdaýnazardan, hünärmenler bazarlaryň sabyrsyzlyk bilen garaşýan ilkinji göterim derejesini peseltmek ädiminiň diňe ýylyň dördünji çärýeginde edilip bilinjekdigini çakladylar.

-ylyň ahyrky syýasaty 35 göterim bilen kesgitlenýär

Morgan Stenliniň ykdysatçylary, şol sanda Andrea Masia we Georgi Deýanow öz hasabatynda Türkiýanyň pul syýasaty ýoly barada möhüm çaklamalary öz içine aldy. Bank CBRT syýasatynyň ýylyň ahyrynda 35 göterime çenli aşaklajakdygyny çaklasa-da, häzirki ykdysady töwekgelçilikler sebäpli göterim mukdaryny arzanlatmagyň gijikdirilmegi mümkinçiliginiň günsaýyn güýçlenýändigini görkezdi.

Geosyýasy töwekgelçilikler we nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy iň uly howp

Maýa goýum bankynyň seljermesinde Eastakyn Gündogarda gaýtadan güýçlenýän geosyýasy dartgynlygyň dünýädäki nebit bahalarynyň ýokarlanmagyna sebäp bolandygy we bu ýagdaýyň Türkiye ýaly energiýa import edýän ýurtlar üçin çynlakaý töwekgelçilikdigi mälim edildi. Morgan Stenliniň pikiriçe, Türkiye; Günorta Afrika, Müsür we Ysraýyl bilen bilelikde CEEMEA (Merkezi we Gündogar Europeewropa, Eastakyn Gündogar we Afrika) ýurtlarynyň arasynda bolup, Eastakyn Gündogardan gelip çykýan we energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy bilen geosyýasy üýtgemelere iň ýaramaz täsir eder. Energiýa çykdajylarynyň bu ýokarlanmagy CBRT-nyň inflýasiýa gözegçilik etmek we bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmek maksatlaryny gönüden-göni çylşyrymlaşdyryp biljekdigi nygtaldy.

Pul syýasaty komitetinden täze berkitme bolarmy?

Penşenbe güni geçiriljek Pul syýasaty komitetiniň (MPC) ýygnagyndan ozal öz bahalaryny paýlaşan ykdysatçylar, çykdajylaryň ýokarlanmagynyň göterim derejesini peseltmek sikliniň başlamagyny yza tesdirip biljekdigini mälim etdiler. Hasabat öz içine alýar; Energiýa bahalarynyň ýokarlanmagy, walýuta hümmetine bolup biljek basyşlar, global töwekgelçilik isleginiň gowşaşmagy we içerki islegiň garaşylýandan has ýokary bolmagy ýaly faktorlaryň diňe göterim derejesiniň peselmegi bilen çäklenmän, zerur hasaplanylsa täze pul berkitmek prosesiniň hem bolup biljekdigi duýduryş berildi.

Irki gyzyklanmany gowşatmagyň şertleri nähili?

Morgan Stenliniň analitikleri häzirki töwekgelçilik ýagdaýynyň tersine, göterim derejesiniň peselmeginiň gün tertibine gelmegi üçin makroykdysady görkezijilerde käbir şertleriň berjaý edilmelidigini mälim etdiler. Şoňa görä-de, aýlyk inflýasiýanyň peselýän tendensiýasynda ep-esli tizlenme bar bolsa, walýuta hümmetinde hemişelik we durnukly durnuklylyk gazanylsa we içerki islegiň peselmeginiň we ykdysady ösüşiň has aýdyň alamaty alynsa, TMB-nyň hereket meýdany giňelip, has irki dynç alyş prosesi açylyp bilner.