MOSSAD-da ýer titremesi: Prezident Erdogan Netanýahunyň gizlin Eýran meýilnamasyny nädip bozdy?

Angliýanyň öňdebaryjy gazetlerinden biri bolan Telegraf theakyn Gündogarda deňagramlylygy sarsdyrjak ajaýyp talap öňe sürdi. Gazet tarapyndan çap edilen ýörite habara görä, Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň Eýrandaky häzirki re regimeimi agdarmak üçin taýýarlan köp basgançakly harby meýilnamasy, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň kesgitli diplomatik gatyşmagy netijesinde bütinleý ýapyldy. Demirgazyk Yragyň üsti bilen amala aşyrylmagy meýilleşdirilýän bu gizlin operasiýanyň, Türkiýäniň gatyşmagy sebäpli amala aşyrylyp bilinmejekdigi mälim edildi.

Netanýahu, Ak tamda Trump-a hödürlenen gizlin meýilnama

Habarlaryň jikme-jikliklerine görä, bu iş Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň 11-nji fewralda Ak tamdan gizlin sapary bilen başlandy. Bu möhüm ýygnakda Netanýahu ABŞ-nyň şol wagtky prezidenti Donald Trump-a Eýranyň re regimeimini agdarmaga gönükdirilen giňişleýin harby strategiýany hödürledi. Meýilnamanyň merkezi Demirgazyk Yrakda ýerleşýän Eýranyň kürt toparlarynyň Eýranyň çägine aralaşmagydy, olaryň arkasynda Amerikan howa goldawy bardy.

Taýýarlanylan meýilnama laýyklykda alty dürli ýaragly topar bir wagtyň özünde Eýran serhedinden geçer we ýurduň içindäki oppozisiýa kürt elementlerini ýaraglandyrmak bilen köpçülikleýin gozgalaňa başlar. Amalyň başlanjak senesi 18-nji mart diýlip kesgitlenildi. Şeýle-de bolsa, Ysraýylyň bu uly sebitleýin meýilnamasy Prezident Erdoganyň Waşington bilen bolan diplomatiýa gatnawyna ýapyşdy.

Erdoganyň diplomatik basyşy we Aýlag ýurtlarynyň duýduryşy

The Telegraph, prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump-a degişli harby operasiýany duruzmak üçin çynlakaý diplomatik basyş edendigini ýazdy. Erdoganyň bu operasiýany sebiti yzyna gaýtaryp bolmajak bulam-bujarlyga çekjekdigi baradaky duýduryşlarynyň Waşingtonda kabul edilendigi we Türkiýäniň tutanýerli tutumy sebäpli ABŞ administrasiýasy bir ädim yza çekilmelidigi öňe sürüldi.

Beýleki tarapdan, diňe bir Türkiýe däl, Aýlag ýurtlarynyň hem Ak Tama şuňa meňzeş aladalar bilen duýduryş berendigi aýdyldy. Aýlag paýtagtlaryndan Waşingtona iberilen habarlarda bu operasiýa amala aşyrylsa, gözegçilik edip bolmajak durnuksyzlyk tolkunynyň Eastakyn Gündogara ýaýrajakdygy nygtaldy. Bu umumy oppozisiýa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň meýilnama goldawyny bütinleý yzyna almagyna sebäp boldy.

MOSSAD-daky impiçment ýer titremesi we Trump-yň ynandyrmazlygy

Göz öňünde tutulýan gizlin meýilnamanyň Ysraýylyň daşary habar alyş gullugy MOSSAD bilen ABŞ-nyň Merkezi aňtaw gullugy (CIA) arasynda geçirilen bilelikdäki gepleşikleriň netijesinde ýetişendigi öňe sürüldi. Şeýle-de bolsa, prezident Erdoganyň gatyşmagy bilen meýilnamanyň saklanmagy MOSSAD koridorlarynda uly krizise sebäp boldy. Amal ýatyrylandan soň ýüze çykan şowsuzlyk sebäpli, taýýarlyk işinde işjeň rol oýnan iki sany MOSSAD işgäriniň guramanyň müdiri tarapyndan işden aýrylandygy habar berildi.

ABŞ-nyň howpsuzlyk işgärleri Netanýahunyň Eýranda re changeim çalşygyny göz öňünde tutýan strategiýasynyň harby taýdan mümkin däldigini habar berdiler. "The Telegraph" Netanýahu bilen Trumpyň 28-nji iýulda ýene-de Ak tamda duşuşandygyny ýazdy. Bu duşuşykda Ysraýylyň premýer-ministriniň Eýranda re changeim çalşygy meýilnamasyny täzeden stoluň başyna getirip, Trump-ny ynandyrmaga synanyşandygy, ýöne ABŞ-nyň prezidenti bu howply meýilnamany makullamady.