Muğlada 11 ýyllyk gudrat: Altyn mastiki sakgyjyň ilkinji hasyly ýasaldy, kilogramy 35 müň lira
Ilkinji hasyl 2015-nji ýylda Muğla şäherinde başlanan TAB Taslamasynyň çäginde döredilen sakgyç baglarynda geçirildi. Maksat bir kilogram üçin 35 müň TL bahasy bolan sakgyç importyny bes etmekdir.
Muğlada oba hojalygynyň dürlüligini ýokarlandyrmak we ykdysadyýete gymmat bahaly önümleri getirmek maksady bilen 2015-nji ýylda amala aşyrylan uly maýa goýumlary öz miwesini berip başlady. Ilkinji hasyl tolgunmasy, Oba hojalygy we tokaý ministrliginiň ösümlik önümçiligi müdirligi tarapyndan ýerine ýetirilen "Lukmançylyk ysly we boýag ösümliklerini ösdürmek taslamasy" (TAB Taslamasy) çäginde döredilen sakgyç baglarynda 11 ýyl garaşandan soň başdan geçirilýär.
11 ýyllyk sabyr we zähmet ykdysadyýete öwrülýär
Morfologiki gurluşy sebäpli gaty haýal ösýän we öndürijilik basgançagyna ýetmek üçin köp ýyl gerek bolan sakgyç agaçlary öndürijilerden uly sabyr we seresaplylyk talap edýär. 2015-nji ýylda Muğlanyň hemme ýerinde ekilen nahallar ilkinji ekinlerini 2026-njy ýylda berdi. Takmynan 11 ýyl dowam eden gyzgyn işiň netijesinde alnan ilkinji hasyl sebitiň oba hojalygy üçin taryhy öwrülişik hökmünde hasaba alyndy.
Muğlanyň hemme ýerinde sakgyç ösdürip ýetişdirmek boýunça alnyp barylýan işleriň netijesinde şu güne çenli takmynan 100 dekar sebitde önümçilik işleri geçirildi. Kavaklıdere we ğatağan etraplaryndan başga ähli etraplarda ýer giňeltmek we täze bag döretmek işleri doly tizlik bilen dowam edýär. Maksat Muğlany Türkiýäniň iň möhüm sakgyç önümçilik merkezleriniň birine öwürmek.
Importyň öňüni almak üçin altyn gymmatyndaky önümçilik
Gastronomiýadan kosmetika, derman senagatyndan azyk senagatyna çenli gaty giň ulanylyşy bolan mastiki sakgyç, Türkiýede ýeterlik mukdarda öndürilip bilinmeýändigi sebäpli köp ýyllap import edilipdi. Muğla şäherinde üstünlikli tamamlanan bu taslama sebäpli içerki bazaryň islegini ýerli serişdeler bilen kanagatlandyrmaga we daşary ýurt garaşlylygyny çynlakaý azaltmaga gönükdirilendir.
Oba hojalygy maglumatlary gözden geçirilende, Muğlada her ýylda ortaça 50 sakgyç ösümliginiň ekilendigi görünýär. Agajyň hasyly ýaşyna we ideg şertlerine baglylykda 250 gram bilen 1 kilogram arasynda üýtgeýär. Alnan içerki sakgyjyň bir kilogramy üçin lomaý bahasy bazarda 30 müňden 35 müň TL aralygynda alyjylary tapýar we bu önüm öndürijiler üçin diýseň özüne çekiji maýa goýum çeşmesine öwrülýär.
Muğlanyň sakgyç sanawy taýýarlanýar we ýol kartasy kesgitlenýär
Muğla welaýat oba hojalygy we tokaý müdirliginiň utgaşdyrylmagy netijesinde amala aşyrylan bu strategiki ädim diňe ekiş meýdanlary bilen çäklenmeýär. Egeý oba hojalygyny öwreniş instituty müdirligi, Sebit tokaý müdirligi we Günorta Ege ösüş gullugy (GEKA) bilen hyzmatdaşlykda sebitiň giňişleýin sakgyç sanawy taýýarlanýar. Gözlegleriň çäginde dürli ýerlerdäki agaçlardan ýaprak we sakgyç nusgalary ýygnalýar we laboratoriýa gurşawynda hil derňewleri geçirilýär. Bu maglumatlar, iň ýokary netijeliligiň alynjak ýerlerini kesgitlemek üçin beýleki sebitlerdäki sakgyjyň hili bilen deňeşdirilýär.
Gözleg işleri tamamlanandan soň, Muğladaky sakgyç öndürýän ýerleriň geljegi we yzarlanjak ýol kartasy giň gatnaşan seminarda aýdyňlaşdyrylar. Alnan ähli ylmy maglumatlar we meýdan tejribeleri kitapda ýygnalyp, pudak wekilleriniň we öndürijileriniň hyzmatyna hödürlener. Bu ädimler bilen Muğla Türkiye sakgyç öndürmek bazasyna öwrülmek üçin berk ädim ätýär.
Çeşme: Haber7
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!