Nazym Hikmet: Erkin şygryýetde türk şygryýetiniň zehini
Nazym Hikmet erkin goşgy bilen türk edebiýatynda yz galdyran zehin. 63 ýyl ozal aradan çykan şahyr eserleri bilen henizem ýatda saklanýar.
Nazym Hikmet Ran , türk edebiýatynyň iň möhüm atlaryndan biri hökmünde erkin poeziýa getiren täzelikleri bilen tanalýar. Bu ussat şahyryň 1963-nji ýylyň 3-nji iýunynda aradan çykanyndan takmynan 63 ýyl geçdi. Eserleri we ömri bilen ýatda galmagyny dowam etdirýär. Ejesi suratkeş Aýşe Selile Hanym, kakasy Osman-Fransuz dilinde neşir edilen magazineurnalyň eýesi Hikmet Beýdi. Başlangyç bilimini Göztepe Taş Mektep -de alandan soň, Mekteb-i Sultani -e dowam etdi. Şeýle-de bolsa, maşgalanyň ykdysady kynçylyklary sebäpli, Nişantaşy Soltanisi -e geçirildi. Jemal Paşa , şeýlelik bilen, 1917-nji ýylda Heýbeliada deňiz mekdebine kabul edildi we 1919-njy ýylda okuwy gutardy. Türkiye we höwes mowzugynyň goşgularyna ýygy-ýygydan girýändigi. Azerbaýjan şahyry Resul Rıza -yň ogly Anar Rıza kakasy bilen Nazymyň ýakyn gatnaşyklaryna ünsi çekdi. Nazym Azerbaýjanda türkizmiň nyşany hökmünde görülýärdi.
Harby gullukdan we şygryýet bäsleşiklerinden gitmegi
1920-nji ýylda Hamidiýe kruizeri -ine tälimçi wezipesine bellenen Nazym Hikmet saglyk ýagdaýy sebäpli bir ýyl soň harby gullugy terk etdi. 1920-nji ýylda Alemdar gazetiniň şygyr bäsleşiginde birinji ýeri eýeledi we edebi toparlarda özüne orun tapdy. Gündogar Işçiler Kommunistik Uniwersitetinde okaýarka, erkin poeziýa düşünjesi bilen tanyşdy we bu stili kabul etdi. Ilkinji goşgy kitaby, "Güni içýänleriň balladasy" 1927-nji ýylda Bakuwda neşir edildi. 1928-nji ýylda Türkiýa gaýdyp barýarka tussag edildi, ýöne gysga wagtyň içinde boşadyldy.
Sungat düşünjesi we eserleri
Nazym Hikmet sungatyň jemgyýet üçin bolmalydygyny öňe sürdi. 1929-njy ýylda çap edilende 835 setir goşgusy uly tolgunyşyk döretdi. 1933-nji ýylda goşuny gozgalaň turuzmak üçin köp gezek kazyýete çykaryldy we 28 ýyl azatlykdan mahrum edildi.
1951-nji ýylda türk raýatlygyndan mahrum edilip, Halkara Parahatçylyk baýragyny alyp, dünýä belli şahsyýet boldy. Şahyr köp ýurtlara gitdi we konferensiýa berdi.Ölümi we mirasy
1963-nji ýylyň 3-nji iýunynda Moskwada aradan çykan Nazym Hikmet Nowodewiçi gonamçylygynda jaýlandy. 2009-njy ýylda Türkiýäniň raýatlygyna iberildi. ESUNESKO 2002-nji ýylda doglan gününiň 100 ýyllygy mynasybetli "Nazym ýyly" diýip yglan etdi.
Eserleri we dowamly täsiri
Nazym Hikmetiň eserleri 50-den gowrak dile terjime edildi. Türmede-de ýazmagyny dowam etdiren şahyr Meniň watanymdan adam peýza .lary ýaly monumental eserleri döretdi. Teatr oýunlary, romanlary we ssenarileri bilen türk we dünýä edebiýatynda hemişelik yz galdyrdy.
Nazym Hikmet edebi mirasy we erkin poeziýa getiren täzelikleri bilen türk edebiýatynda öwrülişik yzy galdyrdy. Häzirki wagtda eserleri we pikirleri bilen ýaşamagyny dowam etdirýän bu beýik şahyryň edebiýat dünýäsinde ýatdan çykmajak orny bar.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!