Oppozisiýanyň Siriýanyň Türkiýe garşy alyp barýan syýasaty 27-nji oktýabrda Ysraýylda geçiriljek saýlawlardan öň tapawutlanýar

27-nji oktýabrda Ysraýylda geçiriljek umumy saýlawlaryň öňüsyrasynda premýer-ministr Benýamin Netanýahu bilen bäsleşýän oppozisiýa partiýalary Türkiýanyň Siriýadaky harby gatnaşygy barada dürli çemeleşýärler. Öňki Baş ştabyň başlygy Gadi Eisenkot, öňki premýer-ministrler Naftali Bennet we airair Lapid we Demokratik partiýanyň lideri airair Golan Eýran we Palestina ýaly howpsuzlyk syýasatlaryna eýerýän bolsalar, Türkiýäniň sebitdäki işleri bilen baglanyşykly strategiýalarynda tapawutlanýar.

Gadi Eisenkot türk esgerleriniň Siriýadan çykmagyny isleýärmi?

Netanýahunyň saýlawlarda iň güýçli garşydaşlaryndan biri hökmünde çykyş eden Gadi Eisenkot, Türkiýanyň Siriýadaky harby güýçlerine garşy berk pozisiýa eýeleýär. Eisenkot, Ysraýyl bilen Siriýanyň arasyndaky howpsuzlyk şertnamasynyň esasy şerti hökmünde Russiýanyň we Türkiýäniň sebitdäki harby güýçleriniň azalmagyny öňe sürýär.

airair Lapid we airair Golan gapma-garşylyk töwekgelçiligine nähili baha berýärler?

Öňki premýer-ministr airair Lapid Türkiýe bilen Ysraýylyň arasynda göni gapma-garşylygyň öňüni almak üçin aragatnaşyk mehanizmleriniň döredilmelidigini öňe sürýär. Demokratik partiýanyň lideri airair Golan Ysraýyl goşunynyň Siriýadaky operasiýalarynyň Ankara bilen gapma-garşylyk töwekgelçiligini döredýändigini belläp, şeýle hereketleriň Türkiýe we ABŞ bilen gatnaşyklar üçin töwekgelçilik döredýändigini aýtdy. Beýleki tarapdan, oppozisiýa bileleşiginde bolan Naftali Bennet Türkiýäni Ysraýyl üçin möhüm howp hökmünde kesgitleýär.

27-nji oktýabrda Ysraýylda geçiriljek umumy saýlawlarda premýer-ministr Benýamin Netanýahu bilen bäsleşýän oppozisiýa kandidatlary Türkiýanyň Siriýadaky harby güýçleri barada dürli çemeleşýärler. Eisenkot harby güýçleriň azalmagyny talap etse-de, Lapid konfliktiň öňüni alyş mehanizmleriniň döredilmegini goldaýar we Golan bu amallaryň Ankara bilen çaknyşyk töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygyny öňe sürýär. Eýran we Palestina meselesinde oppozisiýanyň köp bölegi häzirki hökümete meňzeş howpsuzlyk liniýasyna eýerýär.

Ysraýylyň saýlaw ulgamy parlament demokratiýasynyň çäginde köp partiýaly gurluşa esaslanýar we hökümet gurmak prosesi, adatça, saýlawdan soňky koalisiýa gepleşikleri arkaly emele gelýär. Saýlaw netijelerine baglylykda täze hökümetiň Türkiýe bilen sebitdäki howpsuzlyk deňagramlylygyny we Siriýadaky harby aragatnaşyk kanallaryny nädip dolandyrjakdygy daşary syýasatyň ileri tutulýan ugurlarynyň çäginde kesgitlener.

Netije

Ysraýylyň saýlawlarynda oppozisiýanyň Türkiýe garşy alyp barýan syýasatlarynda hiç hili ylalaşyk ýok ýaly. Dalaşgärleriň Türkiýäniň Siriýada bolmagyna bolan garaýyşlary, "harbylaryň sanyny azaltmak", "aragatnaşyk kanallary arkaly konfliktiň öňüni almak" ýaly ugurlary öz içine alýar.

Netanýahu saýlawlaryň netijesinde ýeňilse-de, Ysraýylyň Türkiýe bilen gatnaşyklarynda Siriýa bilen baglanyşykly konfliktleriň gysga möhletde gutarmajakdygy we tersine, täze hökümet howpsuzlyga gönükdirilen dürli strategiýalary işläp düzüp biljekdigi aýdylýar.

Mümkin täsirler

Saýlawyň netijeleri Ysraýylyň Siriýadaky harby hereketleriniň häsiýetine we Türkiýe bilen göni aragatnaşyk kanallarynyň işlemegine täsir edip biler. Esasanam Eisenkot ýa-da Bennet ýaly has berk howpsuzlyk syýasatlaryny goldaýan sanlar täsirli bolsa, sebitdäki harby dartgynlygyň artmagy ähtimal.

Beýleki tarapdan, Lapid ýaly aragatnaşyk mehanizmlerini ileri tutýan çemeleşmeleri gözegçilik astynda saklaýan iki ýurduň arasynda bolup biljek çaknyşyk töwekgelçiligini saklap biler. Şeýle-de bolsa, Eýranda we Palestina syýasatynda umumy garaýşyň üýtgemändigi, Ysraýylyň sebit daşary syýasatynda düýpgöter üýtgeşmä garaşylmaýandygyny görkezýär.