Osman imperiýasynda ylym we tehnologiýanyň ösmegi: Takiýyddin Rasyd sergisi

16. XIX asyrda Osman imperiýasynyň matematika ylymlary we tehnologiýasy pudagynda möhüm ösüşleriň bolup geçen döwrüni açyp görkezýän "Asman globusy: Osmanlylarda matematika ylymlary üýtgeşmeler döwrüniň daňy" atly sergi açyldy. Sergi, Osman ylmynyň taryhynda öňdebaryjy atlaryň biri bolan matematik we astronom Takiýýddin Rasyd -yň 500 ýyllygyny bellemek üçin taýýarlandy. Bu waka, yslam astronomiýasynyň soňky beýik wekili Rasydyň eserlerini we döwrüň ylmy ösüşlerini myhmanlar bilen birleşdirýär.

Osmanly ylym dünýäsi we Takiýýuddin Rasyd

Rasydyň eserlerinden başga-da, matematika, geometriýa, ylym we geometriýa ýaly dürli pudaklara degişli seýrek golýazmalar hem bar. Bu eserler Osman imperiýasynyň ylmy baýlygyny açýar we Rasydyň öz döwrüniň iň ösen alymlaryndan biri hasaplanmagyny üpjün edýär. Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý serginiň açylyş dabarasynda eden çykyşynda Rasydyň gözegçilik usullary we matematiki hasaplamalary bilen dünýä belli alymdygyna ünsi çekdi. adaty ikisini hem esaslandyrdy we öz oýlap tapyşynyň ösen matematiki-astronomiýa gurallaryny döredendigini aýtdy. Gysga möhletli işine garamazdan, bu obserwatoriýa beýleki dünýä obserwatoriýalary bilen bäsleşmäge ukyply ylmy merkez hasaplandy. Ersoý, şeýle hem, Rasydyň ýagtylygyň global ýaýramagy baradaky gözleglerine ünsi çekdi we oýlap tapan optiki enjamlaryň, Günbatarda teleskoplar ýa-da dürbüler diýlip atlandyrylýan gurallar oýlanyp tapylmazdan ozal Osman imperiýasynda bardygyny görkezendigini mälim etdi.

Ylym we tehnologiýa taryhynda Takiýüddin

Ministr Ersoý hem Rasydyň tehnologiýa pudagyndaky işlerine ünsi çekdi we bu eserleriň tehnologiýa taryhynda möhüm bir daşdygyny aýtdy. Takiýüddiniň eser ýazandygyny we ylymyň dürli pudaklarynda çuňňur bilimleri oýlap tapandygyny aýtdy. Ersoý, Rasydyň türk-yslam siwilizasiýasynyň ylmy mirasyny görkezýän nyşandygyny we bu mirasy ençeme ýyllap äsgermezlik etmegiň gaty uly ýitgidigini aýtdy. Institut hökmünde köp ugurlarda ilkinji we dürli sergileri açandyklaryny mälim eden Yyllmaz, Amasýa we Kütahýa ýaly şäherlerde sergileri guramak bilen halk bilen duşuşandyklaryny hem sözüniň üstüne goşdy. Doktor İhsan Fazlyogly Takiýyddin Rasydyň ylym taryhynda ähmiýeti barada durup geçdi. Fazlyogly, Rasydyň yslam siwilizasiýasynda dürli ylmy garaýyşlary sintez edendigini we bu ugurlarda täze gözýetimleri açandygyny aýtdy. Bu sergi, Rasydyň ylym dünýäsine goşan gymmatlyklaryna we geljekdäki täsirlerine düşünmek üçin möhüm mümkinçilik hödürleýär.

Sergi 30-njy sentýabrda myhmanlar üçin açyk bolar.