Oýun senagaty kino we aýdym-sazdan aýryldy: Gigant bazary 214 milliard dollara ýetdi

Global oýun bazary, kino we aýdym-saz pudaklaryny yzda galdyryp, sanly dünýäde iň dinamiki güýje öwrüldi. Takmynan 214 milliard dollar ululykdaky oýun pudagy, häzirki wagtda milliardlarça ulanyjy bilen diňe bir tehnologiki güýmenje däl-de, global güýmenje medeniýetiniň merkezine öwrüldi.

Bazar gözleg guramasy Newzoo tarapyndan paýlaşylan iň soňky maglumatlar, dünýä oýun bazarynyň 213,9 milliard dollara barabar bolandygyny görkezýär. Her ýyl 6,1 göterim yzygiderli ösüş gazanan bu ägirt uly ekosistema, güýjüni ähli platformalardan alýar. Newzoo Market Intelligence Direktory Manu Rosier, bu ösüş tendensiýasynyň pudagyň üç esasy sütüninde bir wagtda duýulýandygyny: ykjam oýunlar, konsollar we şahsy kompýuterler (PC).

Kino we aýdym-saz pudaklarynyň jemi jemi üç esse artdy

Oýun dünýäsiniň maliýe ölçegi adaty güýmenje pudaklaryny kölege salýan derejä ýetdi. Önümçilik seljermesi bilen tanalýan hünärmen Piers Harding-Rolls bu ýagdaýy ajaýyp maglumatlar bilen jemleýär: "Aýdym-saz abunalaryny we göni satuw kanallaryny kino kassa girdejileri bilen birleşdireniňizde, oýun dünýäsine çykdajylaryň jemi üç esse köpdügini görersiňiz."

Nýu-Yorkork uniwersitetiniň Stern Biznes mekdebiniň dosenti we "One Up: Döredijilik, bäsdeşlik we wideo oýunlarynyň global işi" kitabynyň awtory Joost van Dreunen bu ösüşiň sosiologiki ölçegine ünsi çekýär. Wan Dreunen, oýunlaryň indi aýry-aýry işjeňlik däl-de, global sosial tejribe meýdançasyny hödürleýändigini aýtdy we şeýle baha berýär: "Soňky döwürde interaktiw güýmenjäniň medeni agramy ep-esli artdy. Dünýäde millionlarça adam sanly dünýäde umumy oýun tejribesini jemleýär. Muny gazanyp biljek başga güýmenje pudagy ýok."

Pudagyň gazanan dünýä derejesi hem bu tezisi goldaýar. Rosier tarapyndan berlen maglumatlara görä, häzirki wagtda dünýädäki işjeň oýunçylaryň sany 3,7 milliarda ýetdi. Bu san dünýä ilatynyň 40 göteriminden gowragyny we internet ulanyjylarynyň 60 göteriminden gowragyny düzýär. Şeýle-de bolsa, Rosier täze oýunçy satyn almagyň tizliginiň haýallanýandygyny görkezýär.

55 milliard dollarlyk EV satuwy we global maýa goýum ugurlary

Soňky döwürde pudagyň gazanan ykdysady beýikliginiň iň anyk we täze mysallaryndan biri maliýe dünýäsinde uly täsir galdyrdy. DW analitigi Artur Sullivan tarapyndan berlen maglumata görä, oýun dünýäsinde iň meşhur markalaryň biri bolan “Elektron sungat” (EA) Saud Arabystanynyň Döwlet maýa goýum gaznasy (PIF) we ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň giýewisi Jared Kuşner ýaly güýçli maýa goýum konsorsiumyna satyldy. Bu ägirt uly satyn alyşyň bahasy 55 milliard dollar (takmynan 47 milliard ýewro) diýlip yglan edildi.

Bu geleşik, maliýe gurluşy taýdan taryhdaky iň uly satyn alnan (LBO) hereketleriň biri hökmünde hasaba alyndy. Bu, 55 milliard dollarlyk býudjetiň ep-esli böleginiň karz almak arkaly maliýeleşdirilýändigini we bu karz borçnamasynyň geljekde kompaniýanyň girdejileri bilen tölenjekdigini görkezýär. EA satuwy, taryhda oýun taryhynda ikinji orunda durýar. Senagatyň başynda Microsoft-yň 2023-nji ýylda 69 milliard dollara “Call of Duty” seriýasynyň eýesi “Activision Blizzard” -y satyn almagy bar.

Emeli intellekt howpy we "Mazmuny taşlamak" çaklamasy

Çalt ösüş we milliard dollarlyk maýa goýumlary oýun pudagyna täze krizisler bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Bu krizisleriň başynda öndürijilikli emeli intellekt tehnologiýalarynyň pudaga gözegçiliksiz birleşdirilmegi. Emeli intellektiň sanly dükanlary oýunçylaryň ünsüni özüne çekmeýän pes hilli önümler bilen doldurýandygyny mälim eden Joost van Dreunen, bu ýagdaýyň has çuňňur problema döredýändigini duýdurýar: "Bu ägirt uly mazmun ulanyjylaryň özleri üçin hakyky hilli we manyly oýunlary tapmagyny kynlaşdyrýar."

Oýunçy jemgyýetleriniň emeli intellekt babatdaky pozisiýasy hem gaty uzak. Quakynda Quantic Foundry tarapyndan geçirilen gözleg, oýunçylaryň 85 göteriminiň oýun ösüşinde öndürijilikli emeli intellektiň ulanylmagyna negatiw ýa-da uzak garaýşynyň bardygyny ýüze çykardy. Emeli intellektiň gözegçiliksiz ýaýramagy hatda bu tehnologiýalara garşy oýunçylaryň arasynda guramaçylykly bileleşikleriň döredilmegine ýol açýar.

Emeli intellektiň pudaga getiren ýene bir ýük infrastruktura çykdajylaryny ýokarlandyrmakdyr. Maglumat merkezlerine we AI çiplerine global isleg enjamlaryň bahasyny ýokarlandyrýar. Ondarymgeçiriji ägirdi Nvidia ýakynda esasy müşderilerine çip bahalarynyň 15 göterime çenli ýokarlanyp biljekdigini duýdurdy. Bu çykdajylaryň ýokarlanmagy oýunçylarda gönüden-göni öz beýanyny tapdy. Rosier, kompýuter ýygnamak çykdajylarynyň ýokarlanandygyny we sikliň ortasynda peselmegiň ýerine konsol bahalarynyň ýokarlanandygyny we munuň hatda täze nesil konsollarynyň goýberiliş tertibini yza süýşürip biljekdigini aýtdy.

Uly önümleriň monopoliýasy we GTA VI-a garaşmak

Bu pudakdaky başga bir howp, bazaryň ägirt kompaniýalar tarapyndan barha monopoliýa edilmegidir. Girdejiler az mukdarda uly býudjetli önümleriň (AAA) töwereginde jemlenen hem bolsa, orta göwrümli studiýalar bu ýerde galmak üçin kynçylyk çekýärler. Marveliň "Wolverine" oýny we dünýäde sabyrsyzlyk bilen garaşylýan "Grand Theft Auto VI" (GTA VI) bu ýagdaýyň aýdyň mysallaryndan biridir.

Ösüş prosesi uzaldylan we iki gezek yza süýşürilen GTA VI üçin Rokstar oýunlary tarapyndan yglan edilen iň soňky goýberilen senesi 2026-njy ýylyň 19-njy noýabry boldy. Kompaniýa bu oýnuň maksatlaýyn hil standartlaryna ýetmegi üçin hökmanydygyny mälim etdi. Wan Dreunen, sarp edijileriň isleginiň indi şeýle uly býudjet önümçiligine geçendigini aýdýar we şeýle diýýär: "theokardaky kompaniýalar öňkülerinden has güýçlenýärkä, bazaryň orta böleginde döredijiler gaty gowşak döwri başdan geçirýärler."

Bu kynçylyklaryň hemmesine garamazdan, emeli intellektiň oýlanyşyk proseslerinde gaýtalanýan kodlaşdyrma we taýýarlyk işlerini alyp, çykdajylary azaldyp biljekdigine umyt bar. “Harding-Rolls” bazaryň yzygiderli täzelenýändigini we ýaşamak üçin kompaniýalaryň hemişe innowasiýa tejribelerini hödürlemelidigini aýdýar.

Her ýyl bolşy ýaly şu ýyl Germaniýanyň Köln şäherinde geçirilen “Gamescom” ýarmarkasynda pudagyň urgusy ýeňilýär. 26-njy awgustda gapylaryny açan we 30-njy awgusta çenli dowam etjek dünýäniň iň uly oýun guramasy, ýarym milliona golaý fiziki myhmanlary we millionlarça oýunçylary ekranyň öňünde kabul edýär. Hünärmenler, ägirt prodýuserleriň täze taslamalaryny görkezýän “Gamescom” -yň, dünýä oýun pudagynyň geljekki saglygyny ölçemek üçin iň ygtybarly barometrdigini aýdýarlar.