Özbegistan öz taryhynyň iň yssy tomuslaryndan birini başdan geçirdi: Termometrler 2026-njy ýylda 50 dereje ýakynlaşdy

Özbegistan meteorologiýa taryhynyň iň yssy tomuslaryndan birini galdyrdy. 2026-njy ýylyň tomus aýlarynda tutuş ýurt boýunça ortaça temperatura möwsümleýin kadalardan 1,2-2,6 dereje ýokary bolsa-da, termometrler käbir çöl we günorta sebitlerde 50 dereje ýetdi. Landeriň ýarysyndan gowragy çöllerden we gurak sähralardan ybarat bolan ýurtda güýzüň gelmegi bilen aşa yssy tolkunlar sowuk howa bermäge başlady.

Meteorologiýa taryhynda ikinji yssy tomus ýazga alyndy

Özbegistan Gidrometeorologiýa Merkezi (Özgidromet) tarapyndan yglan edilen maglumatlar, 2026-njy ýylyň tomsunyň ýurtda gözegçilik taryhynda ikinji yssy tomus hökmünde hasaba alnandygyny görkezdi. Someurduň käbir ýerlerinde bu döwür taryhyň iň yssy tomsuna öwrüldi. Tomusyň iň yssy howasy iýul aýynda başdan geçirildi. Iýul aýynyň ortalarynda güýje giren ýylylyk tolkuny sebäpli ýurduň köp böleginde temperatura 43-45 dereje ýetdi, günorta böleklerde we çöl sebitlerinde bolsa 46-50 dereje ýokarlandy we ýerli temperatura rekordlary bozuldy. Iýun aýynyň ahyry bilen awgustyň ilkinji günleriniň arasynda 40 günlük iň yssy döwür bolan "Çilla", şu ýyl gündelik durmuşy çynlakaý ysmaz etdi.

Awgust aýynda görlüp-eşidilmedik guraklyk we ýylylyk

Augusturtda awgust möwsümleýin kadalardan has ýokarydy. Bu döwürde, ortaça aýlyk temperatura soňky ýyllaryň umumy ortaça derejesinden 1,9-3 dereje ýokary ölçenilende; Bu tapawut Buhara, Nawaý, Kaşkadarýa we Surkhanderya sebitlerinde 3,1-36 dereje ýetdi. Özgidromet, şeýle yssy awgustyň, gözegçilik taryhynyň başyndan bäri ilkinji gezek tutuş ýurtda bolandygyny habar berdi. Temperaturanyň ýokarlanmagy bilen bir hatarda ygalyň çynlakaý ýetmezçiligi hem ünsi özüne çekdi. Iýul we awgust aýlarynda ýagyş diýen ýaly bolmasa-da, awgust aýynda köp sebitlerde ýagyş mukdary 0,0 - 0,4 millimetr derejesinde galdy. Bu guraklyk oba hojalygyny suwarmak we suw baýlyklaryna uly basyş etdi.

Gündelik durmuşda adatdan daşary çäreler we energiýa sarp ediş ýazgysy

aşa yssynyň täsiri sebäpli ýurtdaky gündelik durmuşy goramak üçin birnäçe çäreler geçirildi. Garagalpakstan, Hwarezm we Nawaý sebitlerindäki käbir çagalar baglary çagalaryň saglygyny goramak üçin wagtlaýyn ýapyldy. Paýtagt Daşkende demir ýol temperaturasynyň ýerasty metro liniýalarynda howply derejelere çykmagy sebäpli günüň yssy günlerinde otly tizligi azaldy. Mundan başga-da, köpçülikleýin ulaglarda kondisioner barlandy, köçeler suw pürküjiler bilen sowadyldy we ýaşyl ýerler ýygy-ýygydan suwaryldy. Sowuklama ulgamlarynyň intensiw ulanylmagy sebäpli temperaturalar elektrik energiýasynyň sarp edilmeginde taryhy rekord goýdy. Iýul aýynyň ortalarynda gündelik elektrik energiýasy sarp edilişi 294,4 million kilowat-sagada ýetip, 2025-nji ýylyň iýulynda 272,6 million kilowat sagadyň öňki rekordyndan ýokarydy. Energetika kompaniýalary bu döwürde üznüksiz hyzmat etmek üçin adatdan daşary iş tertibine girdi.

Hünärmeniň pikiri: malylylyk pes basyş we geografiki ýerleşiş täsiri

Meteorolog Bahadyr Abduganiýew ösüşlere baha berip, 2026-njy ýylyň tomsunda aşa yssynyň Merkezi Aziýanyň üstünde ýerleşýän güýçli ýylylyk pes basyş ulgamy bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny aýtdy. Abduganiýew, tomusda ýeriň çalt gyzmagy netijesinde emele gelen bu ulgamyň sebitde yssy we gurak howa massalaryny uzak wagtlap duzaga salýandygyny we bu ýagdaýyň aşa yssy tolkunlary uzaldýandygyny aýtdy. Bilermen, Özbegistanyň deňizlerden uzakda ýerleşýän geografiki ýerleşişiniň we aýratyn kontinental howa gurluşynyň gündizine çalt gyzýan howanyň gijelerine ýeterlik derejede sowamagynyň öňüni alýandygyny aýtdy we 2016-njy ýyldan 2025-nji ýylyň iýul aýlary aralygynda howanyň temperaturasynyň kadadan ýokarydygyny görkezdi we howanyň üýtgemeginiň uzak möhletli täsirlerini görkezdi.