Pacificuwaş umman ýurtlaryndan Nauruň möhüm karary: Ilçihanasyny Iýerusalime geçirmek

theuwaş ummanyň kiçi ada döwletlerinden biri bolan Nauru, halkara diplomatiýasynda giňden ara alnyp maslahatlaşylýan Iýerusalim barada täze ädim ätdi. Ysraýylyň Daşary işler ministri Gideon Saaryň ýazmaça beýanatynda Nauruan hökümetiniň Iýerusalimde resmi ilçihana açmak kararyna gelendigi habar berildi. Bu ädim Iýerusalimiň ýagdaýy bilen baglanyşykly halkara çekişmelerini gün tertibine getirdi.

Karar Fijidäki tankydy ýygnakdan soň gutardy

Ysraýylyň Daşary işler ministri Gideon Saar bu kararyň geçen aý Nauruan Daşary işler ministri Lionel Aingimea bilen Fijide geçiren ikitaraplaýyn duşuşygynyň göni netijesidigini aýtdy. Saar, iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklary täze derejä çykarjak ilçihananyň binasynyň ýakyn aýlarda resmi dabara bilen açylmagyna garaşylýandygyny aýtdy. Saar ministrlik döwründe geçirilen diplomatik gatnaşyklar barada durup geçip, Iýerusalimde ilçihana açmak kararyna gelen ýurtlaryň sanynyň Nauru ýaly 5-e ýetendigini aýtdy.

Nauru halkara arenasynda Ysraýyla güýçli goldawy bilen tanalýar. Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasynda geçirilen ses berişlikde, esasanam Gaza zolagynda halkara jemgyýetçiliginde genosid aýyplamalaryna sebäp bolan çynlakaý hüjümlere garşy Nauru yzygiderli Ysraýylyň tarapdary boldy. Iki ýurduň arasyndaky bu ýakyn gatnaşyklar täze däl; Theuwaş umman ýurdy 2019-njy ýylda Iýerusalimi Ysraýylyň paýtagty hökmünde birtaraplaýyn ykrar etmegi karar etdi.

Iýerusalimiň ýagdaýy we diplomatik wekilçilikleriň paýlanyşy

1967-nji ýylda alty gün dowam eden söweşde Ysraýyl Gündogar Iýerusalimi basyp aldy we 1980-nji ýylda kabul edilen kanun bilen şäheri birtaraplaýyn tertipde "bitewi we bitewi paýtagt" diýip yglan etdi. Şeýle-de bolsa, halkara hukugy we Birleşen Milletler Guramasynyň kararlary Gündogar Iýerusalimi basyp alan ýer hökmünde ykrar edýär. Şol sebäpli dünýädäki ýurtlaryň aglaba köplügi Iýerusalimi Ysraýylyň paýtagty diýip ykrar etmeýär we diplomatik wekilhanalaryny Tel Awiwde saklamagy makul bilýär.

Nauruň bu soňky karary bilen Iýerusalimde ilçihanalaryny açjak ýa-da yglan eden ýurtlaryň sany çäkli bolmagyny dowam etdirýär. Häzirki wagtda ABŞ, Gwatemala, Gonduras, Kosowa, Paragwaý, Papua Täze Gwineýa we Fijiniň Ysraýyldaky ilçihanalary Iýerusalimde işleýär.