Palestina akademigi: Ysraýyl Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky basyşy ýokarlandyrýar

Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky zulum syýasaty sebitdäki palestinalylary kyn ýagdaýa salýar. Stambul Sabahattin Zaim uniwersitetinden Dr. Fadi Zatari, Gazadaky hüjümleriň kölegesinde Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky çärelerini artdyrandygyny aýtdy. Zatari, Ysraýylyň palestinalylary has köp ilatly nokatlar we gözegçilik nokatlary döretmek arkaly göçmäge mejbur etmek isleýändigini aýtdy. {{IMG_0}}

Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky täsiri barha artýar

Boğaziçi uniwersiteti tarapyndan geçirilen halkara ýaşlar sammitinde doktor Fadi Zatari Ysraýyl-Palestina meselesi barada möhüm çykyş etdi. Zatariniň pikiriçe, Iordan derýasynyň günbatar kenary Ysraýylyň çözgüt syýasatlarynyň nyşanyna öwrüldi, esasanam soňky ýyllarda sebitdäki palestinalylaryň durmuşyny hasam kynlaşdyrýar. Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky täsirini artdyrmak ugrundaky tagallalary palestinalylaryň gündelik durmuşyny bölek-bölek edýär.

Barlag nokatlary we şäherçeler

Dr. Zatari, Günbatar Şeriýada şäherleriň arasyndaky baglanyşygy bozýan 1000-den gowrak barlag nokadynyň bardygyny aýtdy. Hususan-da, Hebron ýaly iri şäherleriň dürli böleklere bölünmegi palestinalylaryň hereketini düýpli çäklendirýär. Ysraýylyň howpsuzlygyna gözegçilik we göçüriji işler şäherleriň arasynda geçiş mümkin däl diýen ýaly edýär.

Halkara jemgyýetçiliginiň garaýşynyň üýtgemegi

Zatari 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabryndan başlap halkara jemgyýetçiliginiň pikirinde Palestina meselesiniň has aýdyň bolandygyny aýdýar. Europeewropada geçirilen köpçülikleýin demonstrasiýalar Palestina raýdaşlygyň artýandygyny görkezýär. Geçmişde Ysraýyla berlen goldawyň ep-esli böleginiň Europeanewropalydygyny ýatladýan Zatari, bu üýtgeşmäniň ajaýypdygyny aýtdy. {{IMG_1}}

Palestina bosgun lagerleriniň ähmiýeti

Günbatar Şeriýadaky bosgun düşelgeleriniň Palestina garşylygyndaky taryhy roly barada aýdanymyzda, Zatari bu lagerleriň köpüsiniň 1948-nji ýyldaky serhetlerden göçmeli palestinalylardan ybaratdygyny aýtdy. Geçmişde garşylygyň nyşany bolan bu lagerler soňky ýyllarda täsirini bölekleýin ýitirdi. Şeýle-de bolsa, bu sebitler Palestina garşylygy üçin möhüm esas bolup galýar.

Palestina meselesiniň global ölçegi

Zatari, Palestina meselesine diňe milli ýer meselesi hökmünde garalmaly däldigini aýdýar. Palestinanyň musulman ymmatynyň her bir şahsyýetine degişlidigini mälim eden Zatari, Iýerusalimiň howpsuzlygyna Türkiýe ýaly ähli musulman ýurtlary üçin howpsuzlyk meselesi hökmünde garalmalydygyny aýtdy.

Geljekde bolup biläýjek ösüşler

Geljekki ýyllarda Günbatar Şeriýada has garaňky surata garaşýandygyny aýdyp, Zatari Ysraýylyň sebitdäki strategiýalaryna eýerýändigini aýdýar. Ysraýylyň serhetsiz giňeltmäge synanyşýandygyny mälim eden Zatari, bu ýagdaýyň palestinalylara ykdysady we sosial basyş döredýändigini aýtdy.

Dr. Zatari, ýaşlar üçin Palestina meselesine has giňişleýin garamagyň we oňa taryhy we syýasy nukdaýnazardan baha bermegiň möhümdigini aýtdy. Palestindäki göreşiň diňe bir ýerli mesele däl-de, ähliumumy adalat we parahatçylyk hereketi hökmünde görülmelidigini nygtaýar.