Prezident Erdogandan Al Jazeera çenli taryhy beýannama: "Türkiye söweşden gaça durmaz"

Prezident Rejep Taýyp Erdogan Dohada ýerleşýän "Al Jazeera" arap telewideniýesi bilen geçirilen ýörite söhbetdeşlikde global we sebitleýin howpsuzlyk arhitekturasyna çuňňur täsir etjek täsir galdyryjy sözler aýtdy. Türkiýäniň daşary syýasaty, goranyş strategiýalary we sebitdäki krizislere çemeleşmesi bilen paýlaşan Erdogan, Ankaranyň parahatçylyk ugrundaky pozisiýasyny gaýtalady we ýurduň howpsuzlygyna abanýan howplar sebäpli yza çekilmejekdigini aç-açan aýtdy.

Mekge şertnamasy we üç taraplaýyn goranmak şertnamasy: NATO-nyň 5-nji maddasy modeli

7-nji awgustda Türkiye, Pakistan we Saud Arabystanynyň arasynda gol çekilen Mekge bilelikdäki goranyş şertnamasy barada aýdanda, Prezident Erdogan bu hyzmatdaşlygyň global deňagramlylygy üýtgetjekdigini aýtdy. Mukaddes topraklarda şertnamanyň baglaşylmagynyň bütin dünýä parahatçylyk habaryny ýetirendigini mälim eden Erdogan, bu şertnamanyň işleýşini NATO-nyň meşhur 5-nji maddasy bilen deňeşdirdi. Erdogan üç ýurduň haýsydyr birine garşy hüjüm edilen halatynda umumy goranyş mehanizminiň işjeňleşdiriljekdigini we taraplaryň biri-birini gorajakdygyny mälim etdi. Bu şertnamanyň giňelmek üçin açykdygyny mälim eden Prezident, täze ýurtlaryň, esasanam Müsüriň islese, bu howpsuzlyk çägine goşulyp biljekdigi barada hoş habar berdi.

Damaska we Siriýa bilen täze döwre taryhy saparyň alamaty

Erdogan Siriýadaky soňky syýasy wakalara we Prezident Ahmed Şaranyň ýolbaşçylygyndaky täze administrasiýa barada durup geçip, iki ýurduň arasyndaky döwlet mehanizmleriniň diýseň sazlaşykly işleýändigini aýtdy. Türkiýanyň Siriýanyň durnuklylygy üçin ähli jogapkärçiligi öz üstüne alýandygyny mälim eden Prezident, ýakyn wagtda paýtagt Damaska ​​resmi sapar bilen gitmegi meýilleşdirýändigini aýtdy. Siriýanyň halkynyň we administrasiýasynyň ýeke galmajakdygyna ünsi çeken Erdogan, Ankaranyň doganlyk kanunynyň çäginde Damask administrasiýasy bilen hyzmatdaşlygyny tutanýerli dowam etdirjekdigini aýtdy. Liwanyň prezidenti Jozef Aoun bilen bolan duşuşygyna ünsi çekip, Erdogan ABŞ we Trump tarapyndan Liwany özüne çekilýän ot halkasyndan halas etmek boýunça tagallalaryň dowam edýändigini aýtdy.

ABŞ we Ysraýylyň sebitleýin agressiýasy bilen F-35 gün tertibi

Waşington bilen gatnaşyklar barada möhüm habarlar beren Prezident Erdogan, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň F-35 söweş uçarlary barada Türkiýa beren wadasyny ýerine ýetirmegine garaşýandyklaryny aýtdy. Iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň gönüden-göni alnyp barylýandygyny we Ysraýylyň bu işde stoluň başynda däldigini mälim eden Erdogan, goranyş senagatyny we söwda mukdaryny ýokarlandyrmak kararyna geldi. Gazadaky we Liwandaky gumanitar betbagtçylyga ünsi çeken Erdogan Ysraýyly sebitdäki söweşiň esasy aktýory we öjükdirijisi hökmünde häsiýetlendirdi. Ot açyşlygyň bes edilmegi döwründe Hamasyň gaty konstruktiw garaýyş görkezendigine garamazdan, Tel Awiwiň administrasiýasy agressiw garaýşyny dowam etdirdi, Prezident Türkiýe üçin howp abanýan halatynda ýurduň hiç haçan uruşdan gutulyp bilmejekdigini aç-açan aýtdy.

Sebitdäki energiýa hereketi, Russiýa we Europeanewropa Bileleşigi gatnaşyklary

Hormuz bogazyndaky nebit gatnawynyň üznüksiz we mugt dowam etmeginiň dünýä ykdysadyýeti üçin möhümdigini belläp, Erdogan bu meselede Eýran bilen ylalaşýandyklaryny aýtdy. Liwiýanyň nebit gorlaryny Türk Nebit (TP) bilen bilelikde peýdalanmak etabynyň tutanýerlilik bilen dowam edýändigini we Sudanda aram hökümete goldaw berjekdigini aýtdy. Russiýa bilen alnyp barylýan dinamik telefon diplomatiýasyna ünsi çekip, Prezident iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň ýokary derejededigini aýtdy. Ahyrynda Türkiýanyň Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) agzalyk etabyna degip geçen Erdogan, 53 ýyl bäri gapyda garaşyp duran Türkiýanyň ileri tutulýan ugurlarynyň indi EUB däldigini, eger birleşme goşulmasa hakyky ýitginiň Europeewropa boljakdygyny aýtdy.