S-400 krizisinde aýlag formulasy: Russiýadan Türkiýanyň BAE satuwyna çenli ýaşyl çyra

Türkiye Russiýadan satyn alan S-400 howa gorag ulgamlarynyň geljegi bilen baglanyşykly goranyş diplomatiýasynda gaty işjeň günler bar. Russiýanyň hökümetiniň bu strategiki ulgamlary Türkiýäniň sanawynda Birleşen Arap Emirliklerine (BAE) geçirmek mümkinçiligine duýgudaşlyk bildirýändigi mälim edildi.

Eastakyn Gündogar Göz (MEE) tarapyndan berlen maglumata görä taraplaryň arasynda gepleşikler entek gutarmady. Şeýle-de bolsa, Moskwa administrasiýasynyň S-400 kysymly aýlag ýurtlaryna satmak pikirine garşy däldigi we esasy satyn alyjy hökmünde BAE-ni goldaýandygy mälim edildi. Rus çeşmeleri bu mümkinçiligi "Näme üçin beýle däl?" Türk çeşmeleri häzirki wagtda Pantsir ýaly Russiýanyň goranyş ulgamlaryny ulanýan BAE-nyň goranyş infrastrukturasyny diwersifikasiýa etmek üçin S-400 kysymly uçarlar bilen ýakyndan gyzyklanýandygyny tassyklaýar. Bu formulanyň iň möhüm tarapy, satuw gönüden-göni Ankara bilen Abu-Dabiniň arasynda geçiriljekdigi sebäpli ABŞ-nyň sanksiýalaryndan ýüz öwürmek mümkinçiligidir.

S-400 satuwynda aýlag formulasy: BAE opsiýasy tapawutlanýar

Kremliň metbugat sekretary Dmitriý Peskow Ankara bilen Moskwanyň S-400 ulgamlarynyň üçünji ýurda satylmagynyň mümkindigi barada aragatnaşyk saklandygyny tassyklady. Meseläniň aşa duýgurdygyny bellän Peskow, bu ugurda Türkiye bilen gepleşikleriň tutanýerlilik bilen dowam etdiriljekdigini aýtdy. Türkiýäniň S-400 kysymly uçarlary uzak wagtlap Ankara-Waşington liniýasynda dyknyşyklara sebäp bolan F-35 krizisiniň açarydyr.

F-35 we CAATSA krizisinde Trump döwri signallary

NATO liderleriniň sammitiniň çäginde Ankara gelen ABŞ-nyň öňki prezidenti Donald Trump, Prezident Rejep Taýyp Erdogan bilen möhüm duşuşygyndan öň ajaýyp habarlar berdi. Trump, CAATSA-nyň Türkiýä garşy girizilen sanksiýalaryny ýatyrmagy meýilleşdirýändigini we F-35 söweş uçarlarynyň iberilmegine oňyn garaýandygyny aýtdy.

Beýleki tarapdan, Prezident Erdogan F-35 meselesiniň Türkiýe üçin täze mowzuk däldigini aýtdy we ABŞ-nyň tarapy bilen geçirilen öňki gepleşiklerde 5 uçaryň wada berlendigini ýatlatdy. Erdogan, Trump-nyň öz borçnamalarynyň arkasynda durýan liderdigini, NATO sammitinden soň geçirilen metbugat ýygnagynda "Roýter" habarçysynyň "T-Türkiye F-35 satyn alyp biler ýaly S-400 päsgelçiligini nädip ýeňip geçersiňiz?" diýen sowalyna gaty manyly jogap berdi: "Üns beriň". Ol jogap berdi.

S-400-leriň üçünji ýurtlara satylmagy we KAAN-nyň F110 hereketlendirijisiniň ösüşi

Diplomatik lobbilerde işjeňlik dowam edýärkä, Türkiye S-400 ulgamlaryny ady agzalmadyk Aýlag ýurduna satdy we bu mesele boýunça resmi bildirişiň ýakyn wagtda bomba ýaryşy ýaly gün tertibine geler. Goranmak pudagyndaky bu işler diňe howa gorag ulgamlary bilen çäklenmedi.

Türkiýanyň milli söweş uçary KAAN-nyň ýüregini emele getirjek F110 hereketlendirijilerini satyn almak prosesinde taryhy päsgelçilik yzda galdy. ABŞ administrasiýasynyň Kongrese iberen resmi habarnamasyndan soň başlanan 15 günlük kanuny gözden geçirmek döwri hiç hili garşylyksyz ýa-da petiklenmezden tamamlandy. Şeýlelik bilen, KAAN taslamasynda möhüm ähmiýete eýe bolan F110 hereketlendirijileriniň Türkiýe Wekiller palatasy we Kongres tarapyndan hiç hili päsgelçiliksiz howpsuz duralga ýetdi.