Sanly äsgermezlik maşgalalara howp salýar: "Sanly aralyk" we "Digital Jet Lag" howpy

EVRİN GÜVENDİK ANKARA - Sanly dünýäde çagalaryň başdan geçirmelerinde ene-atalaryň oýnamaly möhüm roly haýran galdyryjy hasabat bilen ýene bir gezek aýan edildi. Hasabata görä, ene-atalaryň tehnologiki gurallardan uzaklygy, maglumatlaryň bolmazlygy we wagtyň bolmazlygy ýaly faktorlar çagalaryň wirtual gurşawda netijeli goralmagyna päsgel berýär. Bu ýagdaý, ejiz çagalara kiber-zorluk we zyýanly mazmun ýaly çynlakaý howplara sezewar bolýar.

aşa erkinlik bilen repressiw garaýşyň arasyndaky inçe çyzyk

Ene-atalaryň sanly tehnologiýalara bolan garaýyşlarynyň çagalaryň bu dünýä garaýşyna gönüden-göni täsir edýändigi nygtalýar. Hasabatda çagalary internet bilen çäklendirilmedik we gözegçiliksiz ýagdaýda (aşa erkinlik) ýeke goýmak uly töwekgelçilikleriň döreýändigi, aşa aşa eziji we çäklendiriji çäreleriň çagalary gizlin ýollara alyp barýandygy aýdylýar. Hünärmenler iň sagdyn usulyň, çaga bilen sanly dünýäni öwrenmek, açyk aragatnaşyk kanaly döretmek we gadaganlyk girizmek däl-de, ýol kartasyny çyzmakdygyny aýdýarlar.

Sanly äsgermezlikden sanly aralyga çenli amal

Tehnologiýa endikleriniň maşgala dinamikasyna täsiri hasabatda giňişleýin beýan edilýär. Ene-atalar, çagalarynyň ekran wagtyna gözegçilik etmeýärler ýa-da öz tehnologiýa endikleri sebäpli çagalary bilen aragatnaşygyny kesmeýärler "sanly äsgermezlik". Wagtyň geçmegi bilen bu biperwaýlygy ýeňip geçmek kyn bolan maşgala agzalarynyň arasynda "sanly aralyga" öwrülýär. Häzirki zaman öý durmuşynda ekranlar bilen ýüzbe-ýüz gürleşmek ene-atalary we çagalary duýgudaşlykdan daşlaşdyrýar. Bu baglanyşygyň esasy, hil wagtyny sarp etmezlik we awtonom dünýädäki meseleleri çözmekden gaça durmakdyr.

"Sanly Jet Lag" -dan gaça durmak üçin ekranyň wagtyny kem-kemden azaldyň

Bu mesele boýunça möhüm baha bermek bilen, Kastamonu uniwersitetiniň bilim fakultetiniň mugallymy we emeli intellekt barlaglaryny utgaşdyryjysy Prof. Doktor Selman Tunaý Kamer okuwçylaryň sanly enjamlary ulanýan wagtynyň, esasanam mekdep döwründe kem-kemden azalmalydygyny aýtdy. Tehnologiki gurallary durmuşdan duýdansyz we bütinleý ýok ​​etmegiň nädogry usuldygyny öňe süren Kamer, bu ýagdaýyň gahar-gazabyň döremegine we maşgalanyň arasynda çynlakaý aragatnaşyk krizisine sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Kamer duýduryş berdi: "Birden durmagyň ýerine, wagtyň geçmegi bilen prosesi dolandyrmak iň gowusy. Biz bu" sanly uçar yza galmak "diýýäris. Mundan başga-da, çagalarymyza" enjamy goýuň "diýsek-de, ekranyň öňünde birnäçe sagatlap oturmaly däldiris.