Şanlyurfadaky ýer titremesinden soň üç hünärmeniň möhüm sözleri

Şanlyurfanyň Garagöprü etrabynda 10.40-da bolup geçen we AFAD tarapyndan 5.4, Kandilli obserwatoriýasy tarapyndan 5.8 diýlip yglan edilen ýer titremesinden soň geosimistler prof. Doktor Süleýman Pampal we prof.

Bozowa ýalňyşlygy we ýer titremesine garaşmak

Prof. Doktor Okan Tüysüz ýer titremesiniň takmynan 70 kilometre barabar we Atatürk bendiniň jesedine parallel hereket edýän Bozowa ýalňyşlygynda bolandygyny aýtdy. Bu ýalňyşlygyň 7 ball ululykda ýer titremesini döredip biljekdigine garamazdan, Tüysüz, häzirki ýer titremesinden soň ýakyn wagtda has uly ýer titremesine garaşylmaýandygyny aýtdy, ýer titremeleriniň 4.1 ball ululykda bolup biljekdigini aýtdy.

Tüysüz ýer titremesiniň pesligi sebäpli güýçli duýlandygyny, ýöne umuman uly zyýana garaşmaýandyklaryny aýtdy we ýaramaz şertlerde desgalarda ownuk zeperleriň bolup biljekdigini aýtdy. Tüysüz, binalaryndaky çatryklar ýa-da döwükler ýaly zeperleri görýän raýatlaryň häkimiýetler tarapyndan gözden geçirilmezden öýlerine girmeli däldigini duýdurdy.

"Täsin ýer titremesi däl"

Prof. Doktor Süleýman Pampal ýer titremesiniň bolan sebitiniň günorta-gündogar Anadoly zyňyş zolagynda ýerleşendigini we bu ululykdaky titremeleriň garaşylmadyk bir zat däldigini aýtdy. Pampal: "Bu adaty şertlerde zyýanly ýer titremesi däl. Gurluşyklaryň ýer titremesine çydamlydygyny çaklaýarys." we oba ýerlerinde adobe we çalaja gurluşlarda ownuk ýa-da orta zeperiň bolup biljekdigini aýtdy. Şeýle hem, Bozowa ýalňyşlygynyň işjeňdigini we Atatürk bendiniň ýerleşýän ýeriniň bu ýalňyşlyk sebäpli geçmişde demirgazyga geçirilendigini ýatlatdy.

Stress geçirmek we köşeşmek jaňy

Prof. Doktor Osman Bektaş, 2023-nji ýylda Kahramanmaraşda ýerleşýän 7,8 we 7.5 ball ululykda ýer titremesinden soň sebitde ýüze çykan stresiň Diýarbakyr, Şanlyurfa we Hakkari töweregindäki ýalňyşlyklara täsir edendigini aýtdy. Earthquakeer titremesiniň uly ýer titremesiniň habarçysydygyny görkezýän maglumatlaryň ýokdugyna ünsi çeken Bektaş raýatlary asuda bolmaga çagyrdy we şeýle diýdi: "Bu uly ýer titremesiniň habary däl. Jemgyýeti asuda bolmaga çagyrýaryn, howsala düşmegiň zerurlygy ýok."