Senagat üçin 5 milliard ýewro ýaşyl öwrülişigi maliýeleşdirmek

Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kaçyr, Türkiýedäki senagat guramalarynyň ýaşyl öwrülişik maksatlaryny goldamak üçin 2030-njy ýyla çenli 5 milliard ýewrodan gowrak halkara maliýeleşdiriljekdigini habar berdi. Antalýada geçirilen Greenaşyl öwrülişik goldaw paketini mahabatlandyrmak we guramaçylykly senagat zolaklaryndaky kompaniýalar üçin gol çekmek dabarasynda çykyş eden ministr Kaır, senagatçylara maliýe kynçylyklaryny ýeňletmek üçin täze mehanizmleriň güýje girendigini aýtdy.

Senagat dekarbonizasiýa maýa goýum platformasy näme?

Türk senagat dekarbonizasiýa maýa goýum platformasynyň resmi açylyş we gol çekişlik dabarasy Europeanewropa Ösüş we Dikeldiş Bankynyň, Bütindünýä Bankynyň Topary, Yslam Ösüş Banky, Aziýa Ösüş Banky we Europeanewropa Bileleşiginiň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirildi. Ministr Kaır bu platformanyň pudagyň ýaşyl öwrülişigini çaltlaşdyrmagy we halkara çeşmelerini Türkiýä gönükdirmegi maksat edinýändigini aýtdy.

Haýsy taslamalar ýaşyl öwrülişigi goldaýar?

Ministr Kajyr şu güne çenli durmuşa geçirilýän taslamalaryň arasynda Bütindünýä banky bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylan Türkiýe Green Senagat Taslamasynyň ajaýypdygyny aýtdy. 1987-nji ýylda kiçi we orta kärhanalaryň üçeginde KOSGEB-iň goldawy bilen 540 megawatt gün energiýasy ulgamynyň gurlandygyny we TÜBİTAK arkaly 1200 kompaniýa üçin ýaşyl öwrülişik ýol kartasynyň taýýarlanandygyny aýtdy. Şeýle hem, Yslam Ösüş Banky bilen 250 million dollarlyk Durnukly Guramaçylyk Zolaklary Taslamasyna gol çekildi we Howa Maýa goýum Gaznasyndan 250 million dollar arzan bahaly maliýeleşdirildi.

Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kajyr, Ziraat Bank we Karz kepillendiriş gaznasy (KGF) bilen hyzmatdaşlykda döredilen täze bukjanyň OIZ-lerdäki kärhanalaryň esasy maýa zerurlyklaryny kanagatlandyrmakda möhüm rol oýnajakdygyny aýtdy. 2026-njy ýylyň 12-nji noýabrynda Antalýada yglan edilen bu maliýeleşdiriş modeli, kärhanalaryň maýa goýum mümkinçiliklerini ýokarlandyrmagy we Türkiýäniň dünýädäki bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

greenaşyl öwrülişik prosesine gatnaşmak isleýän senagatçylar we OIZ hukuk guramalary, bu goldaw maksatnamalary we ministrlik tarapyndan Senagat we Tehnologiýa ministrliginiň resmi kanallary arkaly KGF kepillik mehanizmleri barada jikme-jik maglumat alyp bilerler. Bu amal, Türkiýäniň howanyň üýtgemegine garşy göreşmek we pudagyň durnukly önümçilik kuwwatyna geçmegi maksatlarynyň çäginde amala aşyrylýar.

Maliýe elýeterliligi senagatçylar üçin aňsat bolýar

Bu başlangyç, türk senagatynyň halkara ülňülerinde ýaşyl önümçilige geçmegi üçin zerur bolan maýa girmegini aňsatlaşdyrjak öwrülişik nokady döredýär. Gaýtadan dikeldilýän energiýa maýa goýumlaryny, esasanam gün energiýasy ýaly KOK-lary goldamak, uzak möhletleýin energiýa çykdajylaryny azaltmak arkaly bäsdeşlik artykmaçlygyny üpjün eder.

Önümçilik kuwwaty we bäsdeşlik ukyby nähili üýtgär?

Karz kepilligi gaznasynyň kepillik goldawy, maýa goýmagy meýilleşdirýän, ýöne girew meselesi bolan kärhanalara päsgelçilikleri aýyryp biler. Bu ýagdaý, guramaçylykly senagat zolaklarynda has köp ýaşyl öwrülişik taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine we ýakyn ýyllarda senagat önümçiliginde uglerod yzynyň azalmagyna goşant goşar diýlip garaşylýar.