Sessiz howp kolorektal rak: Polipleriň we irki diagnozyň öňüni almagyň ýollary
Kolorektal düwnük keseliniň 70% -iniň polipler sebäpli ýüze çykýandygyny mälim eden professor doktor Osman Raýat, 45 ýaşdan başlap yzygiderli barlag geçirilmelidigini duýdurdy.
Dünýäde iň ýygy diagnoz goýulýan we ölüm howply netijeleri bilen ünsi özüne çekýän kolorektal (uly içege we rektum) raklary, mekirlikleri sebäpli irki döwürde ýüze çykmagy kynlaşdyrýar. Umumy hirurgiýa hünärmeni Medipol saglyk toparynyň içindäki Medipol Bahçeliýewler uniwersitet hassahanasynyň prof. Doktor Osman Raýat bu howply kesele garşy möhüm duýduryş berdi. Işleriň köpüsiniň hoşniýetli poliplerden döreýändigini mälim eden professor Dr.Siwil, 45 ýaşdan başlap yzygiderli barlag synaglarynyň ömri halas ediji rol oýnaýandygyny aýtdy.
Gizlemek howpy: Poliplerden rak keseline çenli amal
Kolorektal düwnük keseli, ilatyň saglygyna howp salmagyny dowam etdirýär we dünýäde düwnük keseli bilen baglanyşykly ölümlerde ikinji ýerde durýar. Prof. bu keseliň, adatça içege endikleriniň üýtgemegi, düşündirilmedik sebäpler bilen garyn agyrylary, rektal gan akma, dowamly içgeçme ýa-da iç gatama ýaly alamatlar bilen ýüze çykýandygyny aýtdy. Doktor Osman Raýat bu alamatlaryň aýratyn däldigi sebäpli, başlangyç etapda aňsatlyk bilen gözden salynjakdygyny aýtdy.
Rak keseliniň ösüşiniň üç esasy ýol bilen ýüze çykýandygyny aýdyp, professor Doktor Gra Civildan: "Bu ýollar maşgala çökgünligi, nesil yzarlaýyş we polipler ýaly tapawutlanýar. Kolorektal düwnük keseliniň takmynan 70 göterimi poliplerden gelip çykýar. Uly içegäniň iç ýüzünde zyýanly, oňat çişler bolup görünýän polipler, 5-10 ýyllap öýjükli üýtgemäni başdan geçirip biler. ýagdaýlaryň göterimi, maşgala çökgünligi "10-15 göterim derejesinde syn edilýär. Barlag işine maşgalada düwnük keseli bolan adamlarda has ir başlaýarys "-diýdi.
Üýtgedip bolýan we üýtgedip bolmaýan töwekgelçilik faktorlary näme?
Prof. Içegäniň düwnük keseliniň döremeginde aýry-aýry endikleriň we gözegçiliksiz faktorlaryň rol oýnaýandygyny mälim etdi. Doktor Raýat iki toparda töwekgelçilik faktorlaryny ara alyp maslahatlaşdy. Durmuş düzedişleriniň öňüni alyp boljak esasy üýtgäp bilýän töwekgelçilik faktorlary semizlik, süýji keseli, insuline garşylyk, ýeterlik fiziki işjeňlik, gyzyl eti ýa-da gaýtadan işlenen eti aşa köp sarp etmek, temmäki we alkogol içgileri. Beýleki tarapdan, garrylyk, rak keseliniň maşgala taryhy, jyns, jyns we içege polipleriniň bolmagy üýtgedilip bilinmeýän töwekgelçilik faktorlaryndan biridir.
Durmuşy tygşytlaýan altyn düzgünler: Haýsy skrini haýsy ýaşda ýerine ýetirmeli?
Prof. irki diagnozyň kolorektal rak keselini bejermekde üstünlik derejesini gönüden-göni ýokarlandyrýandygyny mälim etdi. Doktor Osman Raýat Bütindünýä Saglyk Guramasy tarapyndan tassyklanan barlag teswirnamalaryny aşakdaky ýaly görkezdi:
- 45 ýaşdan başlap, fekal okkult gan barlagy ýylda bir gezek geçirilmeli.
- Rektosigmoidoskopiýa barlagy her 5 ýylda bir gezek geçirilmeli.
- Kolonoskopiýa bilen içegäniň doly barlagy her 10 ýylda bir gezek geçirilmelidir.
Prof. Doktor Raýat, kolorektal düwnük keseli bilen baglanyşykly töwekgelçilikli toparlarda şahsyýetler üçin bu barlag ýaşynyň 20-nji ýyla çenli azalmagynyň mümkindigini aýtdy.
Köp ugurly çemeleşme we häzirki zaman bejeriş usullary
Prof. umumy hünärmenler komitetiniň bir şahasy däl-de, kolorektal rak keselini bejermek barada karar bermelidigini mälim etdi. Doktor Osman Raýat çykyşyny şeýle tamamlady: "Bejergi prosesi umumy hirurgiýa, lukmançylyk onkologiýasy, radiasiýa onkologiýasy, ýadro lukmançylygy we radiologiýa hünärmenlerinden ybarat köp dersli geňeş tarapyndan dolandyrylýar. Keseliň esasy bejergisi, adatça hirurgiki gatyşma bolup durýar. Bejergi meýilleşdirilmezden ozal keseliň takyk tapgyryny kesgitlemek üçin, Hasaplanan Tomografiýa (KT), Magnit-rezonans tomografiýasy (MR) ýa-da PET-CT ýaly häzirki zaman şekillendiriş usullaryny ulanýarys we her bir hassa üçin iň amatly bejeriş ýol kartasyny kesgitleýäris. "
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!