Söwda ministri Bolat Latyn Amerikasynyň ilçileri bilen duşuşdy

Söwda ministri Mehmet Muş Latyn Amerikasynyň ýurtlarynyň ilçileri bilen geçirilen möhüm duşuşykda Türkiýanyň daşary syýasaty we söwda gatnaşyklary barada möhüm beýanatlar berdi. Ministrlikde geçirilen bu duşuşyk Wenesueladaky ýer titremesiniň täsiri we Türkiýäniň kömek prosesi ýaly meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylýan platforma boldy.

Türkiýanyň kömek borçnamalary

Wenesueladaky ýer titremesi bilen baglanyşykly gynanjyny bildirmek bilen, Bolat Türkiýäniň gözleg işlerine hemişe taýýardygyny aýtdy. Bu beýanat Türkiýeniň ynsanperwer kömeginde tutanýerliligini ýene bir gezek açdy.

Latyn Amerikasy bilen gatnaşyklary güýçlendirmek

Bolat soňky ýyllarda Türkiýe bilen Latyn Amerikasynyň arasyndaky gatnaşyklaryň güýçlenendigini we bu prosesiň birek-birege hormat goýmak we umumy garaýyş esasynda dowam edýändigini aýtdy. 1998-nji ýylda başlanan we 2006-njy ýylda täzelenen "Latyn Amerikasy we Karib deňziniň açylyş syýasaty" netijeleriniň öz miwesini berip başlandygyny mälim etdi.

Diplomatik wekilçilikleriň sanynyň köpelmegine ünsi çekip, 2002-nji ýylda 6 bolan Türkiýäniň diplomatik wekilhanalarynyň sanynyň 20-ä ýetendigini we Latyn Amerikasynda köp ýurtda söwda geňeşleriniň bardygyny ýatlatdy. Edil şonuň ýaly-da, Türkiýede Latyn Amerikasynyň 18 ilçihanasynyň bardygyna begenýändiklerini aýtdy.

Ykdysady hyzmatdaşlyk we maýa goýumlar

Soňky 20 ýylda Türkiýe bilen Latyn Amerikasy ýurtlarynyň arasynda köp sanly söwda we syýasy şertnama gol çekilendigini aýtdy, Bolat Türkiýeden sebite göni uçuşlaryň başlamagyny bu gatnaşyklary hasam güýçlendirendigini aýtdy. Türk Hyzmatdaşlyk we Utgaşdyrmak Guramasy (TIKA) tarapyndan sebitde berilýän kömek Türkiýanyň sebitdäki möhüm goşantlaryndan biridir.

Geosyýasy töwekgelçiliklere we proteksionistik syýasatlara garamazdan soňky 23 çärýekde türk ykdysadyýetiniň oňyn ösüşi görkezendigini belläp, Bolat Türkiýäniň ykdysady ululygynyň 1,1 trillion dollardan geçendigini we dünýäde 16-njy orunda durandygyny aýtdy. Halkara maýadarlar üçin salgyt stawkalarynyň arzanladylandygyny we "Bir bitewi ofis" programmasynyň başlandygyny ýatlatdy. Türk potratçylyk pudagynyň dünýädäki üstünligi 138 ýurtda 562 milliard dollarlyk taslamalar bilen ünsi özüne çekýär. Soňky ýyllarda Türkiýanyň Latyn Amerikasy bilen söwdasynyň ep-esli artandygyny we 2000-nji ýylda 920 million dollar bolan söwda mukdarynyň 25 ýylda 16,4 milliard dollara çenli ýokarlanandygyny aýtdy.

Latyn Amerikasyna eksportda altyn, şaý-sepler, demir, polat we awtoulag önümleri birinji orunda durýar, janly mal we soýa ýaly önümler importda ünsi özüne çekýär. Bolat bu söwda gatnaşyklarynyň has deňagramly gurluşa eýe bolmalydygyny aýtdy.

Ikitaraplaýyn şertnamalar we hyzmatdaşlyk

Bolat Türkiýanyň Çili we Wenesuela bilen erkin söwda şertnamalarynyň bardygyny, şeýle hem 24 ýurt bilen Bilelikdäki Ykdysady Komissiýanyň we Bilelikdäki Ykdysady we Söwda Komitetiniň (JETCO) mehanizmleriniň bardygyny düşündirdi. Recentlyakynda Paragwaý bilen JETCO-nyň ilkinji duşuşygynyň geçirilendigini aýtdy.

Özara maýa goýumlar we taslamalar

Latyn Amerikasyndaky türk maýa goýumlarynyň port dolandyryşyndan energiýa, gurluşykdan syýahatçylyga çenli köp pudaklary öz içine alýandygyny aýdyp, özara maýa goýumlarynyň mundan beýläk-de artmalydygyny aýtdy. Türkiýede Latyn Amerikasynyň paýtagty bolan 688 kompaniýanyň bardygyny we bu kompaniýalaryň Türkiýe getiren maýa goýumlarynyň 3,4 milliard dollara ýetendigini mälim etdi. Türkiýäniň teleseriallarynyň eksportynyň ýylda 610 million dollar töweregi bolup, munuň ep-esli böleginiň Latyn Amerikasy bazaryna çykarylýandygyny belläp geçdi.

Latyn Amerikasynyň teleseriallarynyň önümçilik tejribesini Türkiýanyň önümçilik güýji bilen birleşdirip, dürli hyzmatdaşlygyň bolup biljekdigini bellän Bolat, pudagara hyzmatdaşlygyň ähmiýetine ünsi çekdi.