SSI bilen Ombudsmeniň edarasynyň arasynda çaga ätiýaçlandyryşy

ANKARA - 18 ýaşa ýetmedik çagalar üçin ene-atalaryň iş ýerlerinde işleýän we pensiýa döwründe bu döwürleri göz öňünde tutmaýan mesele Ombudsmen instituty (KDK) bilen Durmuş üpjünçiligi instituty (SGK) arasynda gün tertibinde. KDK-nyň tekliplerini ýerine ýetirmeýän guramalaryň wekilleri GNAT-nyň Arzalar we adam hukuklary boýunça bilelikdäki komissiýasynda diňlenende, ombudsman Abdullah Cengiz Makas bu mesele boýunça teklipleri ýatlatdy. Makas: "Raýatlaryň tölegleri ulgamda kabul edilse-de, geçmişde kabul edilen ätiýaçlandyryş möhletleri indi pensiýa döwründe hasaba alynmaz. Bu ýagdaý diňe bir tehniki jedel däl, eýsem kanuny howpsuzlyk, kanuny garaşmalar we administrasiýa ynam meselesi bilen hem baglanyşykly". çekildi. "SGK bu ýagdaýy belli bir esaslara esaslasa-da, asyl sorag şu adamlar bolmalymy ýa-da işlemedimi? Eger hakykatdanam işlän bolsalar, konstitusiýa kepillendirilen sosial üpjünçilik hukugyny diňe resmi kemçilikler sebäpli ýatyrmak adalatlyga garşy" -diýdi. Akýol: "Türkiýäniň Raýat kodeksiniň 345-nji maddasyna laýyklykda çaganyň karzyna girmegi üçin howandaryň gatnaşmagy we kazy tarapyndan tassyklanmagy talap edilýär, şonuň üçin 18 ýaşa ýetmedik çaganyň kakasy bilen hyzmat şertnamasy boýunça bu elementler bolmazdan işlemegi mümkin däl" -diýdi. Şeýle hem, "Çaganyň kakasy iş beriji bolanda belli bir mümkinçiliklere eýe bolsa-da, oba ýerlerinde bolsa ýa-da girdejisi pes bolsa, bu mümkinçiliklerden mahrum" -diýdi. Ol öz pikirini aýtdy: "Formalistik çemeleşmeden ýüz öwürmeli, hakyky iş ýagdaýyny derňemeli we kazyýet kararlaryna laýyklykda hereket etmeli". Özüniň "Aslynda işleýänleriň hemmesi ätiýaçlandyrylan" ýaly sözlemiň ýokdugyny aýtdy we "Bir adam iş ýerinde hem iş berijiniň tarapyna-da gol çekip bilmez" -diýdi. "14 ýaşly çaga" Kakam meni işleýär, ýöne maňa aýlyk tölemeýär "kazyýet işi bilen ýüz tutsa, kazyýet ony kabul etmeýär. Çaga wekil bilen gitmeli "-diýdi.

Bu çekişmeleriň esasynda SGK bilen KDK-nyň arasyndaky bu dawa çaga zähmeti we ätiýaçlandyryş babatynda möhüm hukuk we jemgyýetçilik meselesini emele getirýär. Geljekde bu meseläniň nähili çözüljekdigine we kanuny kadalaryň kabul edilip bilinjekdigine sabyrsyzlyk bilen garaşylýar.