Stambuldaky howanyň hapalanmagy maý aýynda 8 göterim azaldy

Stambulda howanyň hapalanmagy boýunça geçirilen barlaglar 2025-nji ýylyň 2026-njy ýylyň maý aýynyň arasynda ep-esli pese gaçandygyny görkezýär. Doktor Hüseýin Toros şäherdäki howanyň hiline giňişleýin seljerme geçirdi.

Stambulyň howasynyň hili ýokarlanýar

Gözleglerde Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi we Stambul şäher häkimligi (IMM) tarapyndan döredilen howa hilini ölçemek stansiýalaryndan alnan maglumatlar bahalandyryldy. Bu maglumatlar Stambulda maý aýynda bölejik maddalarynyň (PM10) derejesiniň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 8 göterim azalandygyny ýüze çykardy.

26 dürli stansiýadan alnan ölçeglere görä, PM10 konsentrasiýasy şu ýyl ortaça kub metr üçin 31,2 mikrogram diýlip kesgitlenildi. Geçen ýyl bu görkeziji 34 mikrogram boldy. Bu maglumatlar Stambulda howanyň hapalanmagynyň azalandygyny görkezýär.

Iň hapa we iň arassa sebitler

Maý aýynda howanyň hapalanmagynyň iň ýokary derejesi bolan stansiýa Sultangazi 3 hökmünde tapawutlandy. Bu ýerde kub metr üçin 54,62 mikrogram PM10 ölçenildi. Sultangazi 2 we Tuzla sebitleri hem ýokary hapalanma derejesi bilen ünsi çekdi. Beýleki tarapdan, iň pes hapalanma derejesi Sultangazi 1 stansiýasynda kub metr üçin 17.37 mikrogram bilen hasaba alyndy.

Hapalanmak derejesi pes bolan beýleki sebitlerde Büyükada we Alibeyköy bar. Bu ýagdaý sebitdäki tapawudyň howanyň hiline nä derejede täsir edýändigini görkezýär.

Howanyň hapalanmagynyň derejesini peseltmek we ýokarlandyrmak

Stambulyň 17 stansiýasynda howanyň hapalanmagynyň azalandygy we 9 stansiýada ýokarlanandygy kesgitlenildi. Iň ýokary peseliş Sultangazi 1-de 58.59 göterim bilen bolup geçen bolsa, Esenler we Ümraniye 1-de ep-esli azalma hasaba alyndy.

Beýleki tarapdan, Saryýer stansiýasynda howanyň hapalanmagynyň iň ýokary ýokarlanmagy 90.57 göterim bilen ölçenildi we Arnawutköý hem bu ýokarlan tendensiýa goşant goşdy. Bu ýokarlanmalar dürli sebäplere görä howanyň hapalanmagynyň dürli sebitlerde üýtgäp biljekdigini görkezýär.

Meteorologiki şertleriň täsiri

Meteorologiýa şertleri maý aýynda howanyň hapalanmagyny azaltmakda möhüm rol oýnady. Marmara sebitinde ygalyň mukdarynyň geçen ýyl bilen deňeşdirilende 60 göterim ýokarlanmagy howadaky hapalaýjy maddalaryň arassalanmagyna goşant goşdy.

Prof. Doktor Bu ýagdaýa baha beren Hüseýin Toros, howanyň hilini ýokarlandyrmakda meteorologiki faktorlaryň aýgytlydygyny aýtdy. Stambulda ulag gatnawynyň we senagat işjeňliginiň artýandygyna garamazdan, meteorologiki artykmaçlyklaryň howanyň hiline oňyn täsir edýändigini aýtdy.

Jemgyýetiň saglygy we geljekki ädimleri

Prof. Doktor Toros, Stambulda ulagda 6 million ulagyň bardygyny we bu ýagdaýyň howanyň hapalanmagyna çynlakaý goşant goşýandygyny aýtdy. Senagatdan çykýan zyňyndylaryň, şeýle hem ulaglardan çykýan hapalaýjy maddalaryň seresaplylyk bilen gözegçilik edilmelidigini aýtdy. Geljekde arassa howa üçin ulaglaryň ulanylyşyny azaltmagyň we ekologiýa taýdan arassa energiýa çeşmelerine ýüzlenmegiň möhümdigini aýtdy.