Täzelenýän energiýa we içerki önümçilikde uly öňe gidişlik: Türkiye 2025-nji ýyldaky energiýa hasabaty

Türkiye 2025-nji ýylda energiýa pudagynda möhüm ösüşlere şaýat boldy. Elektrik, tebigy gaz, nebit, LPG we zarýad beriş hyzmatlary bazarlarynda ösüşiň dowam edýän bu döwründe, gaýtadan dikeldilýän energiýa maýa goýumlary we içerki önümçiligiň ýokarlanmagy ünsi özüne çekdi. Energetika bazaryny kadalaşdyryjy edaranyň (EPDK) hasabatyna görä, bu ugurlarda önümçilik, sarp ediş we infrastruktura görkezijileri ep-esli ýokarlandy.

Elektrik bazaryndaky täzelikler

Geçen ýyl elektrik bazarynda önümçilik we sarp ediliş artmagyny dowam etdirdi. Hususan-da, ygtyýarnamasyz elektrik energiýasynyň öndürilişiniň 41,8 göterim ýokarlanmagy ajaýyp ösüş hökmünde tapawutlandy. EMRA maglumatlary ygtyýarly elektrik önümçiliginiň öňki ýyl bilen deňeşdirilende 1,3 göterim ýokarlandygyny we 325 müň 707 gigawat sagada ýetendigini görkezdi. Ygtyýar berilmedik önümçilik 28 müň 877 gigawat sagady hökmünde hasaba alyndy. Ösüş gurnalan kuwwat tarapynda dowam etdi. Ygtyýarly oturdylan kuwwat 1,8 göterim ýokarlap, 99 müň 135 megawata, ygtyýarnamasyz oturdylan kuwwat 27 göterim ýokarlap, 24 müň 33 megawata ýetdi. Türkiye gurlan elektrik energiýasynyň umumy mukdary 123 müň 168 megawata ýetdi.

Gün energiýasy we beýleki çeşmeler

Gün energiýasynyň ýokarlanmagy 2025-nji ýylda dowam etdi. Gurlan elektrik energiýasy ýylyň ahyryna çenli 25 müň 801 megawata ýetdi we tebigy gaz elektrik stansiýalaryny yzda galdyrdy. Gidroelektrik stansiýalary 32 müň 296 megawat bilen öňdebaryjylygyny saklady. Täzelenip bilýän energiýa çeşmeleri, Türkiýeniň gurlan elektrik energiýasynyň umumy mukdaryny 76 müň 766 megawat emele getirdi, bu bolsa umumy gurlan energiýadaky paýyny 62,3 göterime çenli ýokarlandyrdy.

Tebigy gaz bazaryndaky ösüş

Tebigy gaz bazaryndaky ösüş önümçilikde, sarp edişde we daşary söwdada dowam etdi. Tebigy gaz önümçiligi öňki ýyl bilen deňeşdirilende 37,7 göterim artyp, 3 kub 111 million kub metre ýetdi. Sarp ediş takmynan 59 milliard kub metrdi. Import 58,3 milliard adaty kub metre ýeten bolsa, eksport 28,5 göterim ýokarlap, 2 milliard 284 million kub kub metre ýetdi.

Tebigy gazdaky import we üpjün edijiler

Russiýa importda esasy üpjün ediji bolmagyny dowam etdirdi. Azerbaýjan we ABŞ hem ilkinji üçlügiň hataryna girdi. Mundan başga-da, Eýran we Aliair Türkiýanyň tebigy gaz üpjünçiliginiň möhüm çeşmeleriniň hataryndady. Tebigy gaz infrastrukturasynyň kuwwatynyň ýokarlanmagy dowam etdi. Grounderasty tebigy gaz ammarlarynyň umumy kuwwaty 6,3 milliard adaty kub metre, LNG terminallarynyň saklaýyş kuwwaty 1,05 million kub metre ýetdi.

Nebit bazaryndaky ösüş

Nebit bazaryndaky önümçilikde, importda, eksportda we içerki satuwda ösüş hasaba alyndy. Çig nebit importy 6,37 göterim ýokarlap, 31 million 938 müň tonna ýetdi. Nebitiň umumy importy 3,24 göterim ýokarlap, 50 million 322 müň tonna ýetdi. Çig nebit importdaky iň uly paýyny saklasa-da, awiasiýa ýangyjynyň importy 30.54 göterim ýokarlandy. Önümçiligiň içerki satuwdaky gatnaşygy 25,12 göterime çenli ýokarlandy. Eksport görkezijileri hem güýçli boldy. Eksport 17,4 göterim ýokarlap, 576 müň 407 tonna ýetdi. Zarýad beriş nokatlarynyň umumy sany 38 müň 808-e ýetdi. Geljekde bu tendensiýalaryň dowam etmegine we tehnologiki innowasiýalaryň energiýa pudagynda has uly integrasiýasyna garaşylýar.