Tokaýewiň Ukraina üçin çözgüt teklibi: "Stambul Formula 2.0-a gaýdyp gelmeli"

Gazagystanyň prezidenti Kasym Kömert Tokaýew Russiýanyň Omsk şäherinde geçirilen Russiýa-Gazagystan sebitleýin hyzmatdaşlyk forumynyň çäginde Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin bilen möhüm ikitaraplaýyn duşuşyk geçirdi. Global diplomatiýanyň merkezinde ukrain krizisi barada möhüm baha beren Tokaýew, konflikti çözmek üçin oýun üýtgedýän "Stambul Formula 2.0" teklip etdi. Gazagystanyň lideri häzirki ýagdaý barada Günbatar dünýäsinden we Europeewropadan köp habar alandygyny aýtdy we parahatçylygyň açary geçmişiň gepleşik meýdançasynda gizlenendigini aýtdy.

Ukrain konfliktiniň tebigaty we sebit deňagramlylygy

Tokaýew ozal günbatar aktýorlarynyň Ukraina meselesi baradaky signallaryny rus kärdeşi Putin bilen paýlaşandygyny ýatladyp, krizisiň tebigaty barada anyk karar berdi. Tokaýew, häzirki prosesiň raýat urşy däldigini belläp: "Meniň pikirimçe we ilkibaşdan aýdyşym ýaly, bu döwletleriň arasyndaky gapma-garşylykdyr. Bu ýerde haýsydyr bir raýat urşy barada gürleşmek mümkin däl." Ukraina halkyna, baý medeniýetine we diline çuňňur hormat bilen çemeleşýändiklerini aýdyp, Gazagystanyň lideri bu konfliktiň taryhy taryhyna düşünmekden has çylşyrymlydygyny aýtdy. Geçmişde Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky doňan konfliktiň kökleriniň taryhy taýdan düşnükli we düşnükli bolandygyny bellän Tokaýew, Ukrainadaky häzirki ýagdaýa köp sanly segment, şol sanda global aktýorlar tarapyndan doly düşünilip bilinmejekdigini aýtdy.

"Stambul Formula 2.0"

bilen parahatçylyga tarap täze ýol kartasy Tokaýew, Alýaskanyň Ankorij şäherinde ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen geçirilen sammitde Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň görkezen ýokary diplomatik çeýeligine ünsi çekip, parahatçylyk üçin anyk ädim ätmelidigini öňe sürdi. Urşuň başynda 2022-nji ýylda Türkiýanyň töwellaçylygynda gönüden-göni Russiýa bilen Ukrainanyň arasynda geçirilen we möhüm öňegidişlik gazanylan Stambul gepleşikleriniň esas hökmünde kabul edilmelidigini öňe süren Tokaýew: "Bu diňe meniň kiçigöwünli pikirim. Sebäbi olar bu konflikti doňdurmaly we möhüm ähmiýete eýe bolan" Stambul 2.0 "formulasyna gaýdyp gelmeli. Russiýa ýaly global beýik güýçleriň kepilligi. " Şol çäkde, köpden bäri garaşylýan dowamly parahatçylyga tarap hereket etmek iň gowy ädim bolar. "

Konflikti doňdurmak halkara derejesinde kabul edilen usuldyr

Tokaýew Gazagystanyň ukrain meselesine daşyndan seredýän we munuň bilen hiç hili baglanyşygy bolmadyk ýurt däldigini, ýöne araçylyk tekliplerini düýbünden ret edýändiklerini aýtdy. Tokaýew, Russiýanyň öz strategiki meselelerini daşarky araçy bolmazdan çözmäge güýjüniň bardygyna ynanýandygyny mälim edip, konflikti doňdurmagyň mümkinçiliginiň ozal halkara hukugynda we diplomatiýasynda üstünlikli ulanylan usuldygyny ýatlatdy. Gazagystanyň prezidenti bu konfliktlerde iki tarapdan hem ýaşlaryň ölmegine uly gynanç bildirdi we ýitgileriň Russiýanyň we Ukrainanyň dogan halklarynyň genofondyna uly zyýan ýetirendigini aýtdy. Tokaýew häzirki ýagdaýyň diňe iki ýurduň umumy garşydaşlaryny begendirýändigini aýtdy we konfliktleriň gysga wagtda bes edilmelidigini öňe sürdi. Gazagystanyň ähli kynçylyklara garamazdan strategiki hyzmatdaşlygyna we Russiýa bilen hyzmatdaşlygyna wepaly bolup galjakdygyny mälim eden Tokaýewe jogap hökmünde Russiýanyň prezidenti Putin, Ukrainadaky häzirki wakalar barada jikme-jik maglumat berjekdigini aýtdy.