Trump bilen Kim Çen Iriň arasyndaky täze döwür: Öňünden şertsiz duşuşygyň alamaty

ABŞ syýasatynda işjeň günler bar bolsa, daşary syýasat lobbilerinden diýseň möhüm ädim geldi. Donald Trumpyň prezident bolan ilkinji döwründe Demirgazyk Koreýa bilen alyp baran diplomatik gatnaşyklarynyň täze möhletde giden ýerlerinde dowam edip biljekdigi mälim edildi. Bir ýokary derejeli resminiň beren beýanatynda Trumpyň Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Çen Un bilen hiç hili deslapky şertsiz oturmaga taýýardygy nygtaldy.

Koreýa ýarym adasyndaky taryhy depeleriň mirasy

Trumpyň prezidentlik eden ilkinji döwründe Waşington bilen Phenýanyň arasyndaky gatnaşyklarda oýun üýtgedi. Iki lider Koreýa ýarym adasyndaky dartgynlygy azaltmak we sebitdäki durnuklylygy üpjün etmek üçin üç gezek duşuşdy. 2018-nji ýylda Singapurda geçirilen taryhy ilkinji sammitden soň, 2019-njy ýylda Wýetnamyň paýtagty Hanoýda we iki Koreýanyň arasyndaky ýaragsyzlandyrylan sebitde (DMZ) geçirilen gepleşikler global diplomatiýa giň täsir etdi. Häkimiýetler bu ädimleriň ýarym adada uzak möhletli "durnuklylyk üçin esas" döredýändigini ýatladýarlar.

"ABŞ-nyň Demirgazyk Koreýa syýasaty üýtgemedi"

Ak tamyň çeşmeleri we diplomatik işgärler Waşingtonyň Demirgazyk Koreýa syýasatynda düýpgöter üýtgeşmäniň ýokdugyny aýdýarlar. Iň soňky baha berişde şu sözler ulanyldy: "ABŞ-nyň Demirgazyk Koreýa baradaky syýasaty üýtgemedi. Prezident Trump şertsiz Kim bilen duşuşmaga açyk." Bu söz, iki ýurduň arasyndaky diplomatik kanallaryň islendik wagtda gaýtadan işlenip bilinjekdigini görkezýän iň anyk görkeziji hökmünde düşündirilýär.

Diplomatiýa we sebit deňagramlylygyndaky täze döwür

Hünärmenler, Trumpyň deslapky şertsiz duşuşmak teklibiniň Gündogar Aziýadaky güýç balansyna gönüden-göni täsir edip biljekdigini aýdýarlar. Maksat Demirgazyk Koreýanyň ýadro programmasy we liderlik derejesinde göni gepleşik arkaly raketa synaglary sebäpli sebitdäki barha artýan dartgynlygy azaltmak. Trump bilen Kim Çen Iriň arasynda bolup biljek täze sammit diňe iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary däl, eýsem Günorta Koreýa we Japanaponiýa ýaly sebit ýaranlarynyň howpsuzlyk syýasatlaryny hem üýtgedip biler.