Trump-nyň giýewisi Kuşnerden Gaza üçin möhüm diplomatik hereket: Mladenow we Bleýr bilen täze ýol kartasy

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň giýewisi Jared Kuşner Gazadaky kynçylyklary çözmek üçin halkara hyzmatdaşlary bilen giň gerimli diplomatik herekete başlaýar. Ysraýylda ýerleşýän İ24 habarlar telewideniýesiniň beren maglumatlaryna görä, Kuşner ilki Ysraýyla, soňra bolsa Müsüriň paýtagty Kairde, Gazanyň Parahatçylyk Geňeşiniň ýokary wekili Nikolaý Mladenow we Iňlis premýer-ministri Toni Bleýr ýaly ýokary derejeli delegasiýa bilen duşuşar. Möhüm saparlaryň esasy maksady, Trump tarapyndan taýýarlanan 20 maddadan ybarat Gazanyň parahatçylyk meýilnamasynyň durmuşa geçirilmegi.

Trumpyň 20 maddaly Gaza meýilnamasy tablisada

Diplomatik gatnaşyklaryň çäginde ýygnanan delegasiýa, Ysraýylyň hökümeti bilen Trumpyň 20 maddaly Gaz meýilnamasynyň jikme-jikliklerini ara alyp maslahatlaşar. Gazanyň Parahatçylyk Geňeşinden ýaýradylan maglumata görä ABŞ bilen Ysraýylyň administrasiýasy Hamasyň ýaragsyzlanmagy barada umumy bir pikire geldi. Şeýle-de bolsa, atyşygyň ikinji tapgyryna geçmek üçin bolup biljek töwekgelçilikler we anyk ädimler taraplaryň arasynda çuňňur çekişmelere sebäp bolýar.

Amaly çaltlaşdyrmak we islenýän netijäni gazanmak üçin taraplaryň umumy ylalaşyga gelmeginiň möhümdigi aýdylýar. Ysraýyl bilen gatnaşyklaryndan soň Kuşner, Mladenow we Bleýr üçlügi Kaire gidip, ýol kartasyny kesgitlemek üçin araçylar bilen oturar.

Netanýahu hökümetiniň saýlaw aladalary we şübheleri

“Axios” habar saýtynyň seljermesine görä, Gazanyň Parahatçylyk Geňeşiniň üstünde işleýän meýilnamasy, Hamasyň ýaragsyzlanmagyny we Ysraýyl goşunynyň Gazadan doly çykarylmagyny göz öňünde tutýan ikinji tapgyra gönükdiriler. Şeýle-de bolsa, Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu we onuň kabineti ABŞ-nyň meýilnamasyna gaty uzak we şübheli garaýarlar.

Hususan-da, oktýabr aýynda geçiriljek Ysraýylda geçiriljek umumy saýlawlar bu duýgur diplomatik prosesi içerki syýasat üçin material edýär we Netanýahu administrasiýasyna haýsydyr bir ädim ätmegi kynlaşdyrýar. Netanýahu ozal, ýaraşyk şertnamasynyň ikinji tapgyry üçin Parahatçylyk Geňeşi tarapyndan yglan edilen 15 maddadan ybarat meýilnamany düýbünden ret edendigini mälim edipdi.

Hamasyň şertleri we Gaza administrasiýasynyň taýýarlygy

Gazanyň Parahatçylyk Geňeşiniň ýokary wekili Nikolaý Mladenow Hamasyň ýaraşyk şertnamasynyň ikinji tapgyry üçin jikme-jik ýol kartasyny kabul edendigini habar berdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Hamasyň we sebitdäki beýleki ýaragly toparlaryň ýaragsyzlanmak barada ylalaşandyklaryny tassyklady.

Hamas we beýleki palestinaly toparlar araçylaryň tekliplerine oňyn garaýandyklaryny we Ysraýyldan hüjümlerini doly bes etmegini we anyk tertibi kesgitlemegini talap edýärler. Beýleki tarapdan, Gazany dolandyrmak boýunça milli komitet sebitiň dolandyryş dolandyryşyny öz üstüne almak üçin institusional we amaly taýýarlyk işlerini tamamlandygyny habar berdi. 2025-nji ýylyň 10-njy oktýabrynda güýje giren birinji etapda ot açyşlygy we tussaglary alyş-çalyş şertnamasyna garamazdan, Ysraýylyň ýer ýüzüne edýän hüjümleri we ynsanperwer kömegini çäklendirmek parahatçylyk prosesinde iň uly päsgelçilikleriň biri bolmagynda galýar.