Trump-nyň Saud Arabystanynyň ýadro karary Ysraýyly bulaşdyrdy: "Waşingtondaky güýjümiz gowşaýar"

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Saud Arabystany bilen raýat ýadro hyzmatdaşlygy şertnamasy üçin ýaşyl çyrasy Tel Awiwiň administrasiýasynda çuňňur oňaýsyzlyklary we howpsuzlyk aladalaryny döretdi. Ysraýyl metbugatynda uly täsir galdyran bu ösüş iki ýurduň arasyndaky strategiki deňagramlylygy täzeden ara alyp maslahatlaşdy.

"F-35" Ysraýyl resmilerinden meňzeşlik we güýç ýitirmek duýduryşy

Ady gizlin saklanýan Ysraýylyň ýokary derejeli resmileri “Yedioth Ahronot” gazetine beýanat berdiler we Waşingtonyň bu ädimini berk tankyt etdiler. Resmiler bu karardan dörän oňaýsyzlygy F-35 kysymly uçarlaryň Türkiýe satylmagy bilen deňeşdirdiler we ABŞ-nyň bu ädiminiň Ysraýylyň sebitdäki harby we diplomatik artykmaçlygyna zyýan ýetirip biljekdigini öňe sürdüler. Iň täsir galdyryjy element, Ak tamyň Riýad administrasiýasyna Tel Awiw bilen kadalaşmagyň raýat ýadro hyzmatdaşlygynyň şerti bolup durmaýandygydy.

"Waşingtondaky täsirimiz gowşaýar" boýun alma

Ysraýylyň diplomatik çeşmeleri ABŞ-nyň Saud Arabystanynda hiç hili kadalaşdyryş şertini goýmaýandygyny görkezdi we bu ýagdaýyň Ysraýylyň Waşingtona alyp barýan lobbi we ynandyryjylyk ukybynyň gowşandygyny görkezýän alamatdygyny aýtdy. Resmiler Tel Awiwiň iň möhüm diplomatik surnaý kartlaryndan birini ýitirendigini we bu ýagdaýyň geljekdäki sebit gepleşiklerinde Ysraýyly gowşatjakdygyny aýtdylar.

Howpsuzlyk býurokratiýasynyň berk reaksiýalary: "Örän howply"

Duýduryşlar bu mesele boýunça harby we diplomatik hünärmenleriň yzyndan geldi. Ysraýylyň Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň başlygynyň öňki orunbasary akovakow Nagel, Saud Arabystanynyň öz çäginde urany baýlaşdyrmak ukybyna ýol açmagy uly "ýalňyşlyk" diýip häsiýetlendirdi. Şonuň ýaly-da, Ysraýylyň pensiýa çykan diplomaty Jeremi Issakaroff sorag edilýän ýadro şertnamasyny "aşa howply" diýip häsiýetlendirdi we bu ädimiň Ysraýylyň milli howpsuzlygyna gönüden-göni howp salýandygyny we Waşingtonyň möhüm howpsuzlyk syýasatlaryna täsir etmek güýjüniň azalandygyny subut etdi. ABŞ habar beriş serişdelerinde berlen habarlarda Trump tarapyndan tassyklanan bu şertnamanyň Riýadyň urany baýlaşdyrmak boýunça iş alyp barmagyna ýol açyp biljekdigi aýdylýar.