Trumpyň Günorta Karolina üçin geň galdyryjy hereketi: aýal dogany Lindsi Grahamyň oturgyjyna hödürlendi

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň syýasaty möhüm öwrülişik döwrüni başdan geçirýärkä, ýakynda aradan çykan respublikan senator Lindsi Grahamyň boşadýan ýeri üçin garaşylmadyk bir at peýda boldy. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Grahamyň aýal dogany Darline Graham Nordone -ni Günorta Karolina ştatyna wekilçilik etmek üçin täze wagtlaýyn senator edip bellemegi teklip etdi. Sosial media platformasynda çykyş eden Trump Günorta Karolinanyň gubernatory Genri MakMasteri çagyrdy we bu bellenmäniň ölen senata çuňňur hormat goýmagyň alamaty boljakdygyny aýtdy.

Senatda köplük we belleniş güýjüni gözlemek

Günorta Karolinanyň kanunlaryna görä, ştatyň respublikan gubernatory Genri MakMaster boş senator oturgyjyna wagtlaýyn at bellemek hukugyna eýe. Trumpyň teklibi kanuny taýdan hökmany bolmasa-da, öňki prezidentiň Respublikan partiýanyň bazasyna we ýolbaşçylaryna edýän täsirini göz öňünde tutup, Darline Graham Nordonyň bu wezipä bellenilmegi gaty ýokary hasaplanýar. Grahamyň ornuny tutmak üçin respublikanlar Senatda oturgyç paýlanyşyny 51-47 artykmaçlyga getirmegi maksat edinýärler.

Şeýle-de bolsa, bu matematiki artykmaçlyk partiýanyň Senatda işlemegini doly ýeňilleşdirmek üçin ýeterlik däl. Saglyk problemalary sebäpli birnäçe wagtlap mejlislere gatnaşyp bilmedik respublikan ýokary derejeli lider Miç Makkonnelliň bolmazlygy partiýanyň hakyky güýjüni çäklendirýär. Makkonnell gaýdyp gelýänçä, respublikan ganat Senatyň umumy mejlisinde gaty näzik köplük bilen hereket etmeli bolar.

Kritiki kanunçylyk döwründe güýjüň ýitmegi

Lindsi Grahamyň duýdansyz ölümi we Makkonnelliň bejergisi Trump administrasiýasynyň Kongresdäki ileri tutýan taslamalaryny gönüden-göni bozýar. Senat iki hepdelik arakesmeden soň köp gün tertibi bilen duşuşsa-da, stoluň üstünde garaşýan möhüm faýllaryň möhleti gutarjak elektron gözegçilik ygtyýarlyklarynyň uzaldylmagy, Eýran bilen bolup biläýjek çaknyşyk senarisi üçin goşmaça goranyş býudjeti we Adalat ministri dalaşgäri Todd Blanşiň tassyklama prosesi bar. Mundan başga-da, federal hökümetiň ýapylmagynyň öňüni almak üçin 30-njy sentýabrda kabul edilmeli maliýeleşdiriş býudjet taslamalary gyssagly galýar.

Respublikanlar, demokratlar päsgel bermezden, Trumpyň käbir düýpli reformalaryny durmuşa geçirmek üçin "býudjet ýaraşyk prosesini" işjeňleşdirmegi meýilleşdirýärdiler. Senatyň Býudjet komitetiniň başlygy hökmünde bu strategiýanyň merkezinde duran Grahamyň ýoklugy, prosesi petikledi. Trump administrasiýasy tarapyndan talap edilen takmynan 350 milliard dollarlyk goşmaça gorag bukjasy, komitetdäki deňagramlylygyň deňleşmegi sebäpli täze respublikan agza bellenýänçä saklanyp bilner.

Komitetlerde güýç balansy üýtgeýär

Todd Blanşiň tassyklamagynda uly krizise garaşylmaýar, sebäbi respublikanlar Senatyň Kazyýet komitetinde 11-10 artykmaçlygyny saklaýarlar. Realöne hakyky howp Senatyň bölüniş komitetinde ýüze çykdy. Grahamyň ýitmegi we Makkonnelliň ýoklugy bilen respublikanlaryň işjeň agzalarynyň sany 13-e çenli azaldy, demokratlar bolsa 14 agza bilen köplük gazandy. Bu, 2027-nji maliýe ýylynyň býudjet kanunlaryny, esasanam Pentagon we beýleki federal agentlikler üçin talap edilýän goşmaça 87,6 milliard dollarlyk býudjet kanunlaryny kabul etmegi kynlaşdyrar.

Beýleki tarapdan, Senatda 22 ýyldan gowrak wagt bäri işlän we aorta bölünişigi sebäpli ölen Lindsi Grahamdan soň, ýürekden çykýan esasy gäminiň ýarylmagy, hemme gözler Makkonnelliň saglyk ýagdaýyna bagly. Iýun aýyndan bäri fiziki taýdan işjeň syýasata gatnaşyp bilmedik Makkonnell, güýz heläkçiliginden soň öýken keselinden bejergi alandygyny we lukmanlaryň maslahaty bilen öýünde dynç alýandygyny habar berdi. Makkonnell Senata gaýdyp gelende ABŞ-nyň içerki syýasatynda güýç deňagramlylygynyň ykbalyny kesgitleýän iň möhüm faktor bolup galýar.