TÜİK 2026-njy ýylyň iýulynda yglan edildi YD-PPI maglumatlary: Daşary ýurt önüm öndürijileriniň bahasynyň ýokarlanmagy dowam edýär

Türk statistika instituty (TUIK), 2026-njy ýylyň iýul aýy üçin dünýä bazarlarynda öndürijileriň inflýasiýasynyň gidişini açyp görkezýän Daşary ýurt önüm öndürijileriniň baha indeksi (YD-PPI) maglumatlary paýlaşdy. Maglumatlara görä, daşary ýurt bazarlarynda öndürýän önüm öndürijileriň ýüzbe-ýüz bolýan bahalarynyň ýokarlanmagy, aýlyk we ýyllyk ösüş tendensiýasyny saklapdyr. YD-PPI 2026-njy ýylyň iýul aýynda öňki aý bilen deňeşdirilende 2,51 göterim ýokarlandy.

Daşary ýurt öndürijileriniň bahalarynda ýyllyk ýokarlanma dowam edýär

Dünýä ykdysady dinamikasyna we walýuta hümmetine gönüden-göni täsir edýän YD-PPI, uzak möhletleýin ösüş tendensiýasyny 2026-njy ýylyň iýul aýynda dowam etdirdi. Indeks geçen ýylyň dekabry bilen deňeşdirilende 20,80 göterim, geçen ýylyň şol aýy bilen deňeşdirilende 29,67 göterim ýokarlandy. Geçen ýylyň tendensiýasyny görkezýän 12 aýlyk ortaça görkezijä görä öndürijileriň bahalarynyň ýokarlanmagy 31,99 göterim hökmünde hasaba alyndy. Bu maglumatlar, eksport edýän pudaklaryň çykdajy basyşyna duçar bolýandygyny görkezýär.

Pudagyň paýlanyşy: Magdan we önümçilik pudagynda iň soňky ýagdaý

Senagatyň iki esasy pudagynda ýyllyk we aýlyk üýtgeşmeler çykdajylaryň ýokarlanmagynyň pudaklaýyn tapawutlanýandygyny görkezdi. Magdançylyk we karýer pudagynda her ýyl 38,81 göterim güýçli ösüş gazanylsa-da, önümçilik pudagynda bu görkeziji 29,50 göterim boldy. Her aýda gözden geçirilende, dag-magdan pudagynda 0,32 göterim çäklendirilen peselme hasaba alyndy, önümçilik pudagynda bahalar 2,55 göterim ýokarlandy.

Energetika bahalary esasy senagat toparlarynda iň ýokary derejededir

Esasy senagat toparlarynyň derejesinde geçirilen derňewde, energiýa toparynyň aýda-da, ýylda-da iň ýokary bahanyň ýokarlanýan ýeri bolandygy bellärliklidir. Energetika pudagynda daşary ýurt öndürijileriniň bahalary ýylda 77,63 göterim, aýda 13,22 göterim ýokarlandy we beýleki toparlary yzda galdyrdy. Beýleki esasy senagat toparlarynyň ýyllyk üýtgeşmeleri aşakdakylardy: Aralyk harytlarda 30,24 göterim, çydamly sarp ediş harytlarynda 28,92 göterim, çydamly däl sarp ediş harytlarynda 31,38 göterim we esasy önümlerde 18,79 göterim ösüş boldy.

Her aýda aralyk harytlarda 2,09 göterim, çydamly sarp ediş harytlarynda 1,01 göterim, çydamly däl harytlarda 1,76 göterim we esasy harytlarda 1,36 göterim ýokarlandy. Bu maglumatlar, global energiýa çykdajylarynyň üýtgemeginiň Türkiýanyň daşary bazara gönükdirilen önümçilik çykdajylaryny kesgitleýji faktor bolup galýandygyny tassyklaýar.