Türk kerwen senagaty gözleg we gözleg işleri bilen global güýjüni artdyrýar

Covid-19 pandemiýasynyň dünýädäki syýahatçylyk endikleriniň üýtgemegi bilen ykjam ýaşaýyş we alternatiw syýahatçylyk mümkinçilikleri çalt meşhurlyk gazandy. Bu nukdaýnazardan, türk kerwen pudagy dünýä arenasynda-da ajaýyp ösüşi görkezýär. Türkiye kerwenleri Germaniýadan Fransiýa, Awstriýadan Angliýa giň bazara eksport edýär. Söwda ministrligi bu amallary eksport goldawy we Halkara bäsdeşlik ukybyny ösdürmek (UR-GE) taslamalary arkaly goldaýar.

Türkiýanyň kerwen eksportynda gazanan üstünligi

Türk statistika instituty (TUIK) maglumatlaryna görä, 2023-nji ýylyň ilkinji dört aýynda Türkiýe 4,1 million dollarlyk kerwen görnüşli tirkegler we ýarym tirkeg eksport etdi. Şol döwürde 1,3 million dollarlyk import edildi. Bu ýagdaý Türkiýe şu ýylyň ýanwar-aprel aýlarynda kerwen söwdasyndan 2,8 million dollarlyk daşary söwda profisitini gazanmaga mümkinçilik berdi. Eksportdaky iň uly paý 906,3 müň dollar bilen Germaniýa bolsa-da, ondan soň Angliýa, Fransiýa, Awstriýa we Ispaniýa ýaly ýurtlar bar. Fazlyogly, Türkiye syýahat tirkeglerinde, awtoulaglarda, kempirlerde we toplumlaýyn modellerde güýçli önümçilik ekosistemasynyň bardygyny aýtdy. Häzirki önümçilik kuwwaty we kiçi pudagyň täsiri sebäpli bu pudak ýakyn 10 ýylda azyndan 40% öser diýlip garaşylýar. Pudagyň geljegi üçin taýýarlanan '2035 pudak ýol kartasy', Türkiýeni dünýä bazaryndaky ilkinji üç oýunçynyň hataryna goşmagy maksat edinýär.

Önümçiligiň hili we okuw zerurlyklarynyň ähmiýeti

Ahmet Fazlýoglu Europeanewropa kadalarynyň, esasanam EN 1949 ülňüleri, gaz we elektrik gurnama howpsuzlygy bilen baglanyşykly bolmaly. Mundan başga-da, bu pudakda ökde hünärli işçi güýjüniň ýokdugyny aýdyp, Fazlyogly hünärment mekdeplerinde we uniwersitetlerinde kerwen önümçiligi we dizaýn boýunça ýörite bölümleri açmagyň ähmiýetine ünsi çekdi. Şeýle-de, şeýle pes hilli önümçiligiň ulanyjylaryň ömrüniň we emläginiň howpsuzlygyna howp salýandygyny belläp geçdi.

Türk kerwenleriniň global artykmaçlygy

Türk kerwenleriniň Europeewropada ileri tutulmagynyň iň esasy sebäpleriniň biri olaryň çeýeligi, innowasiýa ukyby we baha öndürijiligi. Türk öndürijileri, gözleg we maýa goýumlary sebäpli häzirki zaman içerki çözgütleri, ýeňil materiallary we energiýa tygşytlaýan tehnologiýalary hödürleýärler. Geografiki logistika artykmaçlyklary bilen utgaşyp, Europeanewropa bazarynda özüne çekiji pozisiýa döredýär. Tomus möwsüminiň başlamagy bilen kerwen söwdasynda işjeňlik bar bolsa-da, bu galkynyş ykdysady şertleriň täsiri sebäpli öňki ýyllaryň derejesine ýetip bilmedi. Sarp edijiler has aňly bolansoň, has garaşsyz energiýa ulgamlaryny we akylly öý awtomatlaşdyryşlaryny gözleýändiklerini aýtdy.

Ykdysady ýagdaýlaryň pudaga täsiri

Fazlyogly ykdysady kynçylyklaryň sarp edijilere täsir edýändigini we garşydaş önüm öndürijiler tarapyndan döredilen bahalaryň illýuziýasynyň pudagyň ösmeginiň öňüni alýandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, pudagyň güýçli bolmagy we ösmegini dowam etdirmek üçin hil, ülňüler we okuw ýaly meselelere ünsi jemlemelidigini aýtdy.

Türk kerwen pudagy R&D maýa goýumlary we hil önümçiligine düşünmek bilen dünýä bazaryndaky ornuny berkitmäge synanyşýan döwürde ähli gyzyklanýan taraplaryň hyzmatdaşlykda hereket etmeginiň möhümdigini aýtdy. Geljekdäki maksatlara ýetmek üçin edilmeli ädimler pudagyň durnukly ösmegine goşant goşar.