Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasynyň başlygy Kurtulmuşdan emeli intellekt we umumy gelejek boýunça Türk dünýäsine çagyryş

Türkiýäniň Milli Milli Mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş, Iris Ordo Kongres Merkezinde Gyrgyzystanyň Mejlisi tarapyndan gurnalan Türkiýe Döwletleriniň Mejlisiniň 15-nji Baş Assambleýasyna (TURKPA) gatnaşdy. "Emeli intellekt we tehnologiki ösüş döwründe türk dünýäsinde parlament hyzmatdaşlygy" mowzugy bilen geçirilen ýygnakda çykyş eden Kurtulmuş, türk dünýäsiniň diňe bir yzarlaman, eýsem tehnologiki özgerişlere hem ýolbaşçylyk edýän merkez bolmalydygyny aýtdy.

Emeli intellekt dolandyryşynda türk dünýäsi nähili rol oýnamaly?

Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş, emeli intellektiň strategiki güýje öwrülendigini we türk dünýäsiniň bu ugurda umumy ses döretmelidigini aýtdy. Kurtulmuş: "Türk dünýäsi hökmünde täze tehnologiýalary ösdürmekde yza galmaly däldiris, diňe bir görelde almaly däldiris. Öz adam resurslarymyzy taýýarlamaly, ylmy we tehnologiki mümkinçiliklerimizi artdyrmaly, intellektual eýeçiligimizi goramaly we täze tehnologiýalaryň hukuk we ahlak esaslaryny döretmeli."

Näme üçin emeli intellekt modeli kanunynyň taýýarlanylmagy öňe çykdy?

Türkiýäniň Milli Milli Mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş, TURKPA-nyň çäginde umumy hukuk çemeleşmesini ösdürmegiň ähmiýetine ünsi çekdi we parlamentleriň goşandy bilen "Emeli intellekt modeli kanuny" taýýarlamagyň peýdalydygyny aýtdy. Tehnologiki ösüşi goldamak bilen bir hatarda adam mertebesini we kanunyň hökmürowanlygyny goramagyň umumy jogapkärçiligini ýatladýan Kurtulmuş, Türkiýäniň bu ugurda tutanýerliligini 2026-2030-njy ýyllarda emeli intellektual hereket meýilnamasy bilen görkezendigini aýtdy.

Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekde geçirilen 15-nji Baş Assambleýada TURKPA möhletiniň prezidenti Gazagystandan Gyrgyzystana geçirildi. Duşuşygyň çäginde Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş emeli intellekt tehnologiýalary, şeýle hem Palestindäki gumanitar krizis, howanyň üýtgemegine garşy göreş, türk dünýäsiniň ykdysady potensialy we Terrorsyz Türkiýe prosesi ýaly möhüm temalara baha berdi.

TURKPA, türk döwletleriniň arasynda parlament diplomatiýasyny güýçlendirmek we umumy hukuk esaslaryny döretmek üçin işleýän platforma. Agza ýurtlar sebitleýin we global meseleler boýunça umumy syýasatlary işläp düzmegi we kanun çykaryjy amallary parlamentara hyzmatdaşlygyň mehanizmleri arkaly sazlaşdyrmagy maksat edinýärler.

Netije

Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasynyň başlygy Numan Kurtulmuşyň aýdanlary, tehnologiýa dünýäsiniň sanly zamanda bolmagy üçin tehnologiki garaşsyzlygyň we umumy hukuk standartlarynyň möhümdigini görkezýär. Emeli intellekt ýaly strategiki ugurlarda diňe bir sarp ediji däl, öndüriji we düzgün dörediji bolmak islegi türk döwletleriniň dünýä ulgamynda agramyny ýokarlandyrmak maksadynyň bir bölegidir.

Mundan başga-da, Özbegistan we Türkmenistan ýaly ýurtlaryň TURKPA-a doly gatnaşmagyna ünsi, parlament hyzmatdaşlygynyň türk dünýäsiniň syýasy we ykdysady integrasiýasyny tamamlamak üçin möhüm çäkdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

TURKPA-nyň çägindäki "Emeli intellekt modeli kanuny" bilen ylalaşmak, agza ýurtlaryň sanly kanunçylygynyň biri-birine has ýakynlaşmagyny üpjün edip biler. Bu, türk döwletleriniň arasynda tehnologiýa geçirilmegini aňsatlaşdyryp, bilelikdäki sanly taslamalara ýol açyp biler. Mundan başga-da, umumy dil modelleri boýunça geçirilen gözlegler sanly dünýäde türk dilleriniň görnükliligini we tehnologiki kuwwatyny güýçlendirip biler.

Mejlis derejesinde ösdüriljek bu hyzmatdaşlyk, ýakyn wagtda Türkiýe döwletleriniň guramasy tarapyndan kabul ediljek kararlara aýgytly täsir edip biler we sebitdäki ýaş ilatyň tehnologiýa ekosistemasyna goşulmagyny çaltlaşdyrar.