Türkiye KAAN taslamasyna uly goldaw: F110 uçar hereketlendirijisiniň satuwy üçin möhüm çäk ABŞ-nyň Kongresinde geçdi

Türkiýanyň goranmak pudagynyň iň möhüm taslamalarynyň biri bolan KAAN milli söweş uçarynyň hereketlendirijisini satyn almak prosesinde diýseň möhüm tapgyr geçdi. ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň 2026-njy ýylyň 24-nji iýunynda Kongrese resmi taýdan habar beren F110 uçar hereketlendirijilerini Türkiýä satmak bilen baglanyşykly 15 günlük kanuny gözden geçiriş döwri resmi taýdan hiç hili päsgelçiliksiz tamamlandy.

Kongres agzalarynyň petiklemek synanyşygy netije bermedi

ABŞ-nyň NATO ýaranlaryna harby satuwynda ulanan 15 günlük gözden geçiriş döwründe Kongresiň käbir agzalary Türkiýa bu strategiki iberilmegini togtatmak üçin çäre gördüler. Wekiller palatasyna we Senata hödürlenen bilelikdäki kararda Türkiýe berilmegi meýilleşdirilýän goranyş materiallaryny we tehniki hyzmatlary petiklemek haýyş edildi. Şeýle-de bolsa, Newada Demokratik partiýasynyň wekili Dina Titus -yň ýolbaşçylygynda hödürlenen we jemi 9 Kongres agzasy tarapyndan gol çekilen bu kanun taslamasy, Wekiller palatasynyň ýa-da Senatyň gün tertibine girizilip bilinmedi. Şeýlelik bilen, 9-njy iýulda kritiki döwür gutardy we Kongresiň satuwdaky päsgelçilikleri doly aýryldy.

Oppozisiýa atlarynyň arkasyndaky lobbiler özüne çekiji

Taslama gol çeken atlaryň arasynda ozal goranyş senagatynyň eksportyna, esasanam F-16 kysymly Türkiýa satylmagyna garşy çykyş eden tanyş şahsyýetler bar. Demokratik agzalar Bred Şerman, Kris Pappas we Jim MakGovern geçmişde garşylyklaryny dowam etdirdiler. Taslamanyň beýleki gol çekenleriniň arasynda Jim Kosta , Joş Gottheimer , Maýk Kuigli we Jorj Latimer ýaly atlaryň ermeni, grek we Ysraýyl diasporalarynyň dykyz we täsirli sebitlerini görkezýändigi bellärliklidir. Bu toparlar ABŞ-nyň syýasatynda Türkiýä garşy lobbi işleri bilen tanalýar.

KAAN üçin F110 dwigatelleriniň integrasiýa prosesi başlaýar

Kongresdäki päsgelçilikleri ýeňip geçmek bilen, KAAN söweş uçarynda ulanyljak F110-GE-129E / F hereketlendirijilerini üpjün etmegiň resmi prosesi täze bir ölçege eýe boldy. Bu möhüm harby satuw bukjasy; Dwigatelleriň, gurnama, daşarky üýtgeşmeler, şahadatnama amallary, synag prosesleri we degişli tehniki maglumatlary paýlaşmak we goranyş hyzmatlaryny birleşdirmegi öz içine alýar. ABŞ-nyň kanunlaryna görä, Kongresiň şeýle harby satuwy bes etmegi üçin kanun taslamasy iki palatada-da kabul edilmeli we soňra prezident Donald Trump tarapyndan tassyklanmalydy. Mümkin bolan prezident wetosyny ýeňip geçmek üçin Wekiller palatasynda azyndan 290 ses we Senatda 67 ses almak üçin ökde hünärli köplük gazanylmalydy, ýöne kanun taslamasy gün tertibine girizilip bilinmedi.

Indiki amal nähili işlär?

Hukuk gözden geçiriş döwri hiç hili kynçylyksyz tamamlanandan soň taslamanyň tehniki we täjirçilik gepleşikleri çaltlaşdyrylar. Türkiye bilen ABŞ-nyň administrasiýasy, degişli resmi guramalar we hereketlendiriji öndürijiniň arasynda iberiş tertibi, integrasiýa gözlegleri, synag we sertifikat çäreleri ýaly jikme-jiklikler boýunça gepleşikler dowam etdiriler. KAAN-yň asmanda kuwwatyny artdyrjak F110 hereketlendirijileriniň Türkiýa eltilmegi iki ýurduň arasyndaky goranyş hyzmatdaşlygynyň täze öwrülişigi hasaplanýar.