Türkiye-Sudan söwdasynda tizlenme: 16-njy KEK ýygnagyna gol çekildi

Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly we Sudanyň Oba hojalygy we suwaryş ministri metsmet Guraşi Türkiýe bilen Sudanyň arasyndaky ykdysady gatnaşyklary berkitmek üçin guralan 16-njy möhletli Türkiýe-Sudanyň Bilelikdäki Ykdysady Komissiýasynyň (KEK) ýygnagyna gol çekişlik dabarasyna ýygnandylar. Döwlet gidrawlik işleriniň baş müdirligi (DSİ) tarapyndan gurnalan bu dabara iki ýurduň arasyndaky söwda mukdaryny ýokarlandyrmak we strategiki hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmak maksat edinildi.

Iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň taryhy

Ministr umumakly soňky ýigrimi ýylda Türkiye bilen Sudanyň arasyndaky söwda gatnaşyklarynyň ep-esli ösendigini aýtdy. 2003-nji ýylda 71 million dollar derejesinde bolan ikitaraplaýyn söwda mukdary iň ýokary derejä ýetip, 2022-nji ýylda 680 million dollara ýetdi. Umumakly bu ösüşiň iki ýurduň arasyndaky berk taryhy gatnaşyklaryň we umumy geografiki ýerleşişiň netijesidigini aýtdy.

Strategiki ugurlarda hyzmatdaşlyk

umumakly, KEK platformasynyň söwda, maýa goýum, oba hojalygy, energiýa, saglyk we bilim ýaly ugurlarda möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy. Duşuşykda kabul edilen kararlaryň ýakyn döwürde gatnaşyklaryň çaltlaşmagyna goşant goşjakdygyny aýtdy. Sudanda hemişelik durnuklylygyň gazanylmagyna we ykdysady kadalaşma bilen söwda mukdarynyň ýokarlanmagyna garaşylýar.

Geljekki maksatlar we hyzmatdaşlyk şertnamalary

Iki ýurduň arasyndaky söwda mukdarynyň orta möhletde 2 milliard dollara ýetmegini maksat edinýändigini mälim eden umumakly, Söwda we ykdysady hyzmatdaşlyk şertnamasynyň we özara höweslendirmek we maýa goýumlaryny goramak şertnamasynyň güýje girmegine ünsi çekdi. Sudanda türk maýadarlary üçin uly potensialyň bardygyny mälim eden umumakly, maýa goýumlarynyň 300 million dollara ýetendigini we türk potratçylyk pudagynyň bu hyzmatdaşlyga möhüm goşant goşandygyny aýtdy.

Pudaklaýyn hyzmatdaşlygyň ösüşi

umumakly oba hojalygy, energiýa, telekommunikasiýa, goranyş senagaty, azyk howpsuzlygy we häzirki zaman suwaryş tehnologiýalary ýaly strategiki ugurlarda ösdürilmeli bilelikdäki taslamalaryň möhümdigini aýtdy. Şeýle hem, oba hojalygy, suw, maldarçylyk we tokaý hojalygy pudagynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň durnukly ykdysady ösüş we ykdysady gatnaşyklary güýçlendirmek taýdan iki ýurt üçin strategiki ähmiýetiniň bardygyny mälim etdi.

Medeni we ynsanperwer kömek okuwlary

TIKA nyň Port Sudanda işine täzeden başlamagyndan başga-da, Kalakla türk hassahanasynyň durkuny täzelemek ýaly taslamalar bilen sudan halkyna goldaw berilmegini dowam etdirýär. Umumakly medeni baýlyklaryň dikeldilmeginiň we ynsanperwer kömeginiň ýakyn wagtda dowam etjekdigini aýtdy.

Sudanyň tarapynyň görnüşleri

Sudanyň ministri Guraşi Türkiye bilen Sudanyň arasyndaky çuňňur gatnaşyklara we hyzmatdaşlyga ünsi çekdi we ykdysady we syýasy ugurlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin möhüm mümkinçilikleri döredýändigini aýtdy. Türkiýäniň goldaýan garaýşyna ýokary baha beren Guraşi, oba hojalygy, energiýa, magdançylyk we infrastruktura ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygyň giňeldilmelidigini aýtdy.

Netije we geljekdäki perspektiwalar

Guraşi, duşuşygyň iki ýurduň strategiki hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmagy we umumy bähbitlere laýyklykda has köp utgaşdyrmagy maksat edinýändigini aýtdy we geljekdäki maksatlara ýetmek üçin tutanýerli habar berdi. Iki ýurduň arasyndaky bu güýçli hyzmatdaşlygyň sebit we global arenada has täsirli bolmagy mümkin.