Türkiye we Pakistanyň deňagramly daşary syýasatlary üçin Eýrandan öwgi

Eýranly syýasatçy Gulam Huseýn Kerbasçi Türkiye bilen Päkistanyň dünýä bilen döreden deňagramly gatnaşyklarynyň Eýran üçin görelde alýandygyny aýtdy. Günbatar bilen bolan dartgynlylykdan soň Eýranyň halkara gatnaşyklarynda täzeçe çemeleşmelidigini öňe süren Kerbasçi, öz ýurdunyň ABŞ we Europeewropa bilen gatnaşyklarynda has adalatly we dowamly ýoldan gidip biljekdigini aýtdy. ABŞ we Europeewropa bilen ýaramaz gatnaşyklar çepçi pikir hereketleriniň Eýran jemgyýetindäki täsirini artdyrdy. Ynkylapdan soň Günbatara garşy duýgy Eýranyň halkara platformasynda izolýasiýa edilmegine sebäp bolsa-da, halkyň durmuşyna-da ýaramaz täsir etdi.

Deňagramly gatnaşyklaryň ähmiýeti

Kerbasçi Türkiýe we Pakistan ýaly ýurtlar tarapyndan döredilen deňagramly gatnaşyklaryň Eýran üçin amatly model bolup biljekdigini aýtdy. Bu ýurtlar syýasy, medeni we ykdysady garaşsyzlygyny gorap halkara arenasynda berk pozisiýasyny saklaýarlar. Kerbasçi, Eýranyň bu modele ýüz tutup, halkyň hal-ýagdaýyny we milli bähbitlerini göz öňünde tutýan daşary syýasata eýerip biljekdigini aýtdy.

ABŞ-Eýran gepleşikleri

Kerbasçi ABŞ bilen gepleşikler barada öz pikirini hem aýtdy. Häzirki şertlerde gepleşikleriň oňyn netijelerinden başga çözgüdiň ýokdugyny mälim eden Kerbasçi, Hormuz bogazynyň ýapylmagynyň dünýä ykdysadyýeti üçin çynlakaý problema döredip biljekdigini aýtdy. Kerbasçi her konfliktiň ylalaşyk bilen tamamlanýandygyny aýdyp, bu şertnamanyň ähli taraplar üçin peýdaly boljakdygyny aýtdy.

Eýrandaky syýasy dinamika

Eýranyň käbir syýasy toparlarynyň gepleşiklere garşy ýiti tankytlaryna baha bermek bilen Kerbasçi bu töwerekleriň geçmişde gepleşiklere garşydyklaryny, ýöne ylalaşyklary goldaýandyklaryny aýtdy. Halkyň parahatçylygy we abadançylygy üçin dogry gatnaşyklaryň ýola goýulmalydygyny aýtdy. Kerbasçi, şeýle hem, Eýranda syýasy guramalaryň durnukly guramaçylyk strukturasynyň ýoklugynyň uly meseledigini aýtdy.

Kerbasçiniň geljekdäki çaklamalary

Kerbasçi Eýranyň prezidenti Masud Pezeşkianyň ýurduň ösüşi we halkyň abadançylygy üçin dünýä bilen parahatçylykly gatnaşyklar gurmak isleýändigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, käbir toparlaryň öz gyzyklanmalary baradaky aladalar sebäpli bu pikire garşydyklaryny aýtdy. Pezeşkýanyň saýlaw döwründe yglan eden programmasyny durmuşa geçirmekde kynçylyk çekendigini aýdan Kerbasçi, hökümetiň agzybirlik düşünjesini kabul edendigi düşnükli diýdi. Şeýle-de bolsa, bar bolan ygtyýarlyklar bilen sazlaşykly bolmak üçin programmadan eglişikleriň petiklenmegine sebäp bolup biljekdigini duýdurdy.

Kerbaschi Pezeşkýanyň hökümet işlerini has netijeli alyp barmak üçin býurokratiýa garşy göreşmelidigini we şoňa görä-de administrasiýa ylalaşygynyň daşyndaky toparlary aýyrmalydygyny aýtdy.