Türkiýedäki kompensasiýa boşlugy: Europeewropadan we ABŞ-dan tapawutlar

Türkiýedäki kompensasiýa tapawutlary

Ahmet P. , PNH diýlip atlandyrylýan ömre howp salýan gan keselinden soň ätiýaçlandyryş kompaniýasyna garşy açan kazyýet işinde ýeňiş gazandy we 17 müň 715 ýewro kompensasiýa aldy. Şeýle-de bolsa, bilermenler şuňa meňzeş ýagdaýlarda Europeanewropa ýurtlarynda we ABŞ-da has ýokary kompensasiýa berilýändigini bellediler. Türkiýede, Türk Borçlar Kodeksi we Courtokary Kazyýet kazyýet işindäki "adalatsyz baýlaşdyrmak" ýörelgesi sebäpli bu sanlaryň pes bolmagynda galýandygy aýdylýar. Peýdasyz zyýanyň şahsy hukuklaryň bozulmagy bilen baglanyşykly ýüze çykýan zyýanyň öwezini dolmagy maksat edinýändigini belläp, üüksel şular ýaly ýagdaýlarda kazyýetleriň giň ygtyýarlyklarynyň bardygyny aýdýar. Kazylar, karar kabul edilende wakanyň ýüze çykmagy, pidanyň ýaşy we jemgyýetiň bu waka garaýşy ýaly dürli faktorlary göz öňünde tutýandygyny düşündirýär. Şeýle hem, zeper ýetiren adamyň sosial ýagdaýynyň we puluň satyn alyş güýjüniň möhüm kriteriýleriň biridigini aýdýar.

Medeni tapawutlaryň roly

Aklawçy üüksel medeni tapawudyň dürli ýurtlarda öwezini dolmagyň mukdaryny kesgitlemekde täsirlidigini aýdýar. ABŞ ýaly indiwidualistik jemgyýetleriň we Japanaponiýa ýaly kollektiwistik jemgyýetleriň wakalara dürli garaýyşlarynyň bardygyny we munuň pul däl zyýanlarda öz beýanyny tapýandygyny aýtdy. Türkiýede kanunlaryň ýaralanan tarapy baýlaşdyrmak däl-de, adalat duýgusyny kanagatlandyrmagy maksat edinýändigini aýdýar. Kazy, pidanyň ýaşy, jynsy we girdejisi ýaly köp faktorlary göz öňünde tutup karar berýändigini we bu hasaplamalaryň Courtokary Kazyýetiň kararlary bilen aýdyňlaşdyrylýandygyny we kazy isleginiň çäkleriniň kesgitlenendigini aýtdy. Mysal üçin, Kolorado daky diňlenişikde eminler ätiýaçlandyryş kompaniýasyna 145 million dollar tölemegi buýurdy. Şeýle kararlar ABŞ-da öwezini dolmagyň şahsyýeti baýlaşdyryp biljek derejä ýetip biljekdiginiň alamatydyr. 79 ýaşly Stella Liebek dökülen kofe sebäpli agyr ýanýardy we kazyýet işinde Makdonaldsdan 2,7 million dollar jerime töledi. Şeýle ýagdaýlar öwezini dolmagyň diňe bir zyýan bermek bilen çäklenmän, eýsem howp salmagy hem maksat edinýändigini görkezýär. BP jemi 60 milliard dollar tölemeli boldy. Şeýle wakalar ABŞ-nyň hukuk ulgamynyň daşky gurşaw betbagtçylyklary üçin agyr jezalary we kompaniýalaryň şuňa meňzeş ýalňyşlyklaryň gaýtalanmazlygy üçin öňüni alyş çäreleri görýändigini görkezýär. Şeýle-de bolsa, habarlylygyň we halkara mysallaryň ýokarlanmagy geljekde türk hukuk ulgamynyň üýtgemegine sebäp bolup biler. Courtokary Kazyýetiň kanunçylygynyň we täze düzgünleriniň ösmegi bilen pidalara has adalatly kompensasiýa almak mümkin. Bu ösüşler pidalaryň hukuklaryny goramakda möhüm ädim bolar.