Türkiýede semizlik derejesi ýokarlanýar: Täze maglumatlar yglan edildi

Türk statistika instituty (TUIK) 2025-nji ýyldaky Saglyk gözleginiň netijelerini halk bilen paýlaşdy. Gözleg, ýurtda semizlik derejesiniň ýokarlanandygyny görkezýär. 15 we ondan ýokary ýaşly adamlarda semizlik derejesi 2022-nji ýylda 20.2 göterimden 2025-nji ýylda 21,8 göterime çenli ýokarlandy.Bu ýokarlandyryş saglyk syýasatlaryna täzeden seredilmegini talap edýän suraty görkezýär. {{IMG_0}}

Semizlik we jyns taýdan diskriminasiýa

Gözlegler jynslaryň arasynda semizlik derejesinde düýpli tapawudyň bardygyny görkezýär. Aýallaryň 24,8 göterimi semiz diýip hasaplanylsa-da, bu görkeziji semizlikden öňki kategoriýada 32,2 göterime çenli ýokarlanýar. Erkekler üçin semizlik derejesi 18,7 göterim, semizlikden öňki derejesi 43,1 göterim. Bu maglumatlar aýallaryň semremäge has ýykgyn edip biljekdigini görkezýär, ýöne erkeklere-de howp abanýar.

Bedenterbiýe we saglyk töwekgelçiligi

Fiziki işjeňligiň bolmazlygy semizlik bilen gönüden-göni baglanyşykly faktor hökmünde tapawutlanýar. 2025-nji ýylda erkekleriň 83,5 göterimi we aýallaryň 89,7 göterimi ýeterlik fiziki işjeňlik bilen meşgullanmaýar. Bu nyrhlar 2022-nji ýyl bilen deňeşdirilende käbir gowulaşmalary görkezse-de, olar howp astynda. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy hepdede azyndan 150 minut orta güýçli aerob işjeňligini maslahat berýär, ýöne bu maksada ýetýänleriň sany gaty pes. {{IMG_1}}

Çagalarda keselleriň görnüşleri

0-6 ýaş aralygyndaky çagalarda iň köp ýaýran keseliň 28,5 göterimi bilen ýokarky dem alyş ýollarynyň ýokaşmagy kesgitlenildi. Şol ýaş toparynda içgeçme 24 göterimde, aşaky dem alyş ýollarynda 5,2 göterimde ýüze çykýar. 7-14 ýaş toparynda ýokarky dem alyş ýollarynyň ýokançlygy 24,6 göterim bilen birinji orunda durýar. Bu maglumatlar çagalaryň saglyk hyzmatlaryna elýeterliliginiň möhümdigini nygtaýar. Gipertoniýa we boý meselesi degişlilikde 16,9 göterim we 16,7 göterim bilen sanawda. Süýji keseli we ýokary gan lipidleri hem umumy saglyk problemalarydyr. 2025-nji ýylda 40 we ondan ýokary aýallar 16,7 göterime çenli ýokarlandy. Şeýle-de bolsa, bu ýaş toparyndaky aýallaryň hiç haçan mamogramma görmedik derejesi 42,4 göterim hökmünde hasaba alyndy. Düwürtik synagyndan geçen aýallaryň sany 11,8 göterime çenli ýokarlandy, ýöne bu synagdan hiç wagt peýda görmedikler 59 göterim bilen tapawutlanýar.

Türkiýedäki semizlik we saglyk problemalary jemgyýetiň umumy saglygyna täsir edýän möhüm mesele. Geljekde bu ugurda has köp gözleg we saglyk syýasatyny durmuşa geçirmek zerur bolup biler.