Türkiyeň Afrika ekspedisiýasy: Eksportda täze rekordlar söwda diplomatiýasy bilen gelýär
Türkiye söwda diplomatiýasyny dünýä bazarlarynda täsirliligini ýokarlandyrmak maksady bilen soňky ýyllarda daşary syýasatynyň iň dinamiki elementleriniň birine öwürdi. Bu nukdaýnazardan Afrika yklymy bilen köp ölçegli we strategiki ykdysady gatnaşyklar öz miwesini dowam etdirýär. Söwda ministrligi tarapyndan 2003-nji ýyldan bäri durmuşa geçirilýän "Afrika ýurtlary bilen söwda we ykdysady gatnaşyklary ösdürmegiň strategiýasy", kontinentde özara maýa goýumlaryny höweslendirmek we şertnama, energiýa, saglygy goraýyş, oba hojalygy we infrastruktura taslamalarynda türk kompaniýalarynyň roluny güýçlendirmekdir.
win-win ýörelgesine esaslanýan bu öňdengörüjilikli syýasat, türk eksportçylarynyň yklymdaky ornuny güýçlendirýär we göni daşary söwda görkezijilerinde öz beýanyny tapýar. Türk Eksportçylary Assambleýasy (TİM) tarapyndan yglan edilen häzirki maglumatlara görä, Türkiýanyň Afrika ýurtlaryna eksporty 11 milliard dollara ýetip, şu ýylyň ilkinji 6 aýynda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 12 göterim ýokarlandy. Geçen ýylyň ýanwar-iýun aýlarynda materige eksport 9,8 milliard dollar derejesinde boldy.
Demirgazyk Afrika bazary eksporty goldaýar: Marokko öňdebaryjydyr
Türkiýanyň Afrika yklymynda iň güýçli söwda köprülerinden biri Demirgazyk Afrikada döredildi. Türkiye ýylyň birinji ýarymynda iň köp eksport eden Afrika ýurdy, göwrümi 2,2 milliard dollar bolan Marokko boldy. Ondan soň Marokko takmynan 2 milliard dollar , Liwiýa 1,3 milliard dollar , Al Algerir 950,9 million dollar we Tunis 619,4 million dollar
bilen ikinji ýeri eýeledi.Türkiye Marokkoda täjirçilik gatnaşygy; Awtoulag, arassalaýyş önümleri, dokma, magdançylyk, logistika, demir we polat ýaly möhüm pudaklarda jemlenendir. Iki ýurtda hereket edýän Erkin Söwda Ylalaşygy (FTA) we bu çäkde işleýän FTA Bilelikdäki komiteti söwda päsgelçiliklerini ýeňip geçmekde we täze hyzmatdaşlyga gapy açmakda möhüm rol oýnaýar. Häzirki wagtda Marokkoda takmynan 250 türk kompaniýasy işleýär. Mundan başga-da, Ispaniýa we Portugaliýa bilen bilelikde 2030-njy ýyldaky dünýä çempionatyny geçirmäge taýynlanýan Marokko, transport infrastrukturasyndan ägirt uly gurluşyk taslamalaryna çenli türk potratçylary üçin milliardlarça dollarlyk täze mümkinçilikleri hödürleýär.
15 milliard dollarlyk ägirt maksat we Müsür bilen akylly şäherler
Türkiýanyň Afrikadaky iň uly söwda hyzmatdaşy bolan Müsür bilen gatnaşyklarda maksat derejesi gaty ýokary. Iki ýurt gysga wagtyň içinde söwda mukdaryny 15 milliard dollara ýetirmegi maksat edinýär. Yklymda türk maýadarlary üçin ikinji orunda durýan Müsürde; Türk maýa goýumlary dokma önümlerinden başlap, himiýa önümçiligine, önümçilik pudagyndan syýahatçylyga çenli köp ugurda tapawutlanýar.
Müsüriň hökümetiniň durmuşa geçirmegi meýilleşdirýän 14 sany akylly şäher taslamasy, türk potratçylyk pudagy üçin ägirt uly iş meýdançasyny hödürleýär. Mundan başga-da, iki ýurt; Energetika, magdançylyk, gämi gurluşyk pudagy we deňiz söwdasyny janlandyrjak Ro-Ro transportyny ösdürmek ýaly strategiki ugurlarda integrasiýany ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.
Liwiýa we Al Algerir bilen strategiki hyzmatdaşlygy güýçlendirýär
Türkiye we Liwiýa, esasanam infrastruktura, energiýa we daşary söwda ugurlarynda biri-birini doldurýan iki strategiki hyzmatdaş hökmünde tapawutlanýar. Mebel, azyk önümleri, tehnika, mehaniki enjamlar we demirden we polatdan ýasalan gurluşyk materiallary, Demirgazyk Afrikanyň bu möhüm bazaryna türk eksportynda öňdeligi eýeleýär.
Beýleki tarapdan, Türkiye bilen Al Algeririň arasyndaky ykdysady gatnaşyklar soňky ýyllarda yzygiderli ösýär. Energetika, senagat, dokma, demir we polat we gurluşyk pudaklarynyň lokomotiw roluny oýnaýan bu hyzmatdaşlygynda iki ýurduň esasy maksady 10 milliard dollarlyk söwda mukdaryna ýetmekdir. Türkiye köptaraply söwda diplomatiýasy Afrika yklymynyň ösmegine goşant goşsa-da, dünýä arenasynda türk işewür dünýäsi üçin täze üstünlik hekaýalaryny ýazmagyny dowam etdirýär.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!