Türkiýäniň iň uly demir ýol taslamasyna Aziýa maýa goýumlary

Aziýa Ösüş Banky (AKB) , Türkiýanyň daşarky maliýeleşdirilen iň uly demirýol taslamasy bolan Demirgazyk halka demir ýoly üçin möhüm ädim ätdi. AKB bu taslama üçin 1,5 milliard dollar maliýeleşdirmegi meýilleşdirýär we ilkinji etapda direktorlar geňeşine 750 million dollar sowgat eder. Bu sütünler çydamlylyk we sebitara baglanyşyk hökmünde kesgitlenildi.

Gutierrez, Kahramanmaraşda ýerleşýän ýer titremesinden ejir çeken eksportçylar üçin 500 million ýewro, sebitiň dikeldiş işleri üçin 150 million ýewro we 150 million dollar üpjün edilendigini ýatlatdy. Şeýle maýa goýumlar Türkiýeniň ykdysady dikeldiş işini çaltlaşdyrmagy maksat edinýär. Taslama, 6,75 milliard dollar maliýeleşdirilmegi bilen sebitdäki iň möhüm transport infrastruktura maýa goýumlaryndan biri hasaplanýar.

Gutierrez AKB-nyň bu taslama bilelikde maliýeleşdiriji hökmünde gatnaşandygyny we 1.5 milliard dollar goşant goşmagy teklip edendigini aýtdy. Ilkinji 750 million dollaryň 2026-njy ýylyň iýun aýynda AKB direktorlar geňeşi tarapyndan bahalandyryljakdygyny aýtdy. Bank, energiýa ulgamlary üçin 50 milliard dollar we sanly ulgamlar üçin 20 milliard dollar goşmak bilen 70 milliard dollarlyk goldawy meýilleşdirýändigini mälim etdi. Şeýle maýa goýumlar Aziýa we Pacificuwaş ummany boýunça durnuklylygy we durnukly ösüşi ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Gutierrez Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň Aziýa sebitine uly täsir edýändigini aýtdy. Bu ýagdaýyň azyk önümleriniň bahalaryna we haryt bazarlaryna möhüm täsir edýändigini aýtdy. Energetika importyna garaşlylygyň dürli ýurtlarda dürli täsirleri döredýändigini mälim eden Gutierrez, bu ýagdaýyň ýurtlaryň arasynda makroykdysady durnuklylyga täsir edip biljekdigini aýtdy.

Geljekki energiýa we ykdysady syýasatlar

Gutierrez energiýa kuwwatyny güýçlendirmek syýasatda ileri tutulýan ugur bolmalydygyny öňe sürdi. Energiýa islegini azaltmak, energiýa üpjünçiliginiň çeşmelerini diwersifikasiýa etmek we gaýtadan dikeldilýän energiýa geçişini çaltlaşdyrmak bu prosesiň esasy elementleri hökmünde görkezildi.

Uzak dowam edýän konfliktleriň, esasanam import edilýän energiýa garaşlylygy we çäkli maliýe hereketi bolan ýurtlar üçin kynçylyk döredip biljekdigi aýdyldy. Bu, çeşmeleriň saglyk, bilim we infrastruktura däl-de, howpsuzlyk we adatdan daşary çykdajylara gönükdirilmegine sebäp bolup biler. Bu üýtgeşiklik sebitleýin ösüş meýilnamalarynyň täzeden gözden geçirilmegine sebäp bolup biler.

Gutierrez bu kontekstde durnukly we dowamly ykdysady gurluş döretmegiň möhümdigine ünsi çekdi. AÖB-nyň Türkiýede we Aziýada şeýle ösüş taslamalaryna ygrarlylygy, ykdysady durnuklylygy we ösüşi gazanmak isleýändigini görkezýär.