TÜSEB-iň çäginde işlenip düzülen täze synaglar, düwnük keseliniň 15 görnüşine irki diagnozy üpjün eder

Türk Saglyk Institutlarynyň Prezidentiniň (TÜSEB) döwründe işleýän Türk Rak Instituty (TKE) gözlegçiler, rak keselini anyklamakda öwrülişikli iki täze tehnologiýa boýunça işini dowam etdirýärler. 12-nji Türk Medisina Dünýä Kongresiniň çäginde paýlaşylan maglumata görä, işlenip düzülen täze usullaryň kömegi bilen 15 dürli rak keseli üçin töwekgelçilik seljermesi ganyň nusgasy bilen geçirilip bilner.

Dos. Dr. Demet Akdeniz Ödemiş haýsy rak keseliniň töwekgelçiligini kesgitlär?

Türk rak kesel institutynyň gözlegçisi Dos. Doktor Demet Akdeniz Ödemiş, keseliň kliniki alamatlaryny görkezmezden ozal, düwnük keseliniň töwekgelçiligini kesgitläp biljek ýörite anyklaýyş toplumyny taýýarlaýar. Göz öňünde tutulan toplum, bedendäki düwnük meýillerini öňünden kesgitlemegi we bejerginiň has ir başlamagyna mümkinçilik bermegi maksat edinýär.

Suwuk biopsiýa usuly çişiň gurluşyny nädip açýar?

Gözlegçi Dos. Doktor Ebru Özgür, düwnük keselini anyklamak we yzarlamak üçin öwrülişikli suwuk biopsiýa tehnologiýasy boýunça işini dowam etdirýär. Bu usul, diňe bir gan nusgasyndan çişiň ähli genetiki we gurluş aýratynlyklaryny seljermek arkaly hassalara mahsus bejeriş meýilnamalaryny döretmäge mümkinçilik berýär.

Türk rak kesel institutynyň prezidenti Prof. Dr. Burak Civelekiň ýolbaşçylygyndaky bu gözlegler, düwnük keseliniň öňüni almagyň strategiýalarynyň bir bölegi hökmünde tapawutlanýar. Localerli we milli çeşmeler bilen işlenip düzülen bu ylmy gözlegler, Türkiýäniň saglyk tehnologiýalarynda kuwwatyny ýokarlandyrmagy we rak keseline garşy göreşde irki diagnozyň üstünligini ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Saglyk pudagynda şeýle innowasion taslamalar TÜSEB-iň çäginde gözleg we ösüş prosesleriniň çäginde amala aşyrylýar. Bu tehnologiýalaryň kliniki ulanmaga taýyn bolmagy üçin zerur bolan ylmy barlag we tassyklama amallary, Türkiýäniň degişli saglygy goraýyş edaralary tarapyndan kesgitlenen kanunçylygyň çäginde dowam edýär.

Netije

Bu täze usullar, rak keseline garşy göreşde tehnologiki ölçegde "irki diagnoz ömri halas edýär" ýörelgesini alyp barýar. Adaty usullardan has az täsir edýän gan synaglary, näsaglaryň diagnoz prosesinde rahatlygyny ýokarlandyrsa-da, başlangyç döwründe rak keseliniň ýüze çykarylmagy netijesinde bejerginiň üstünlikleriniň ep-esli ýokarlanjakdygy çak edilýär.

Ylmy gözlegleriň üstünligi, Türkiýanyň saglyk tehnologiýalaryna daşary ýurt garaşlylygyny azaltmak maksady bilen möhüm ähmiýete eýe. Producedurtda öndürilen toplumlaryň we biopsiýa usullarynyň giňden ulanylmagy saglygy goraýyş ulgamyndaky çykdajylary azaltmaga we has köp hassa üçin elýeterli, hünärli anyklaýyş hyzmatlaryny bermäge kömek eder.

Mümkin täsirler

Bu tehnologiýalary saglygy goraýyş ulgamyna goşmak, esasanam rak keselini barlamak programmalarynyň netijeliligini ýokarlandyryp biler. Irki diagnozyň kömegi bilen ösen rak keselleriniň sanyny azaltmak hassalaryň durmuş derejesini ýokarlandyryp biler we uzak möhletde saglygy goraýyş çykdajylaryny ep-esli tygşytlap biler.

Mundan başga-da, şular ýaly içerki taslamalaryň üstünligi Türkiýedäki beýleki lukmançylyk gözlegçileri üçin höweslendiriji rol oýnap biler. Saglygy goraýyş pudagynda işleýän hünärmenleriň we hassalaryň bu täze anyklaýyş usullary giňden ýaýranlygy sebäpli has çalt we ygtybarly netijelere garaşyp bolar.