learadro Düzgünleşdiriji Guramasy (NDK) resmi web sahypasynda 2026-KLV-004 kodlanan "faceerüsti zibil taşlaýyş desgalary üçin saýlama gollanmasy" neşir etdi. Resmi gazetde 2022-nji ýylyň 7-nji iýulynda çap edilen we 31889 belgili "Radioaktiw galyndy desgalary üçin ygtyýarlyklar we howpsuzlyk ýörelgeleri" düzgünnamasyna laýyklykda taýýarlanan gollanma, ýerine ýetirilmeli usullary we radioaktiw galyndylary soňky saklamak üçin dörediljek desgalaryň saýlama amallarynda göz öňünde tutulmaly tehniki meseleleri kesgitleýär.
surfaceerüsti zibil taşlaýyş desgasynyň ýerleşişini saýlamak nähili amala aşyrylar?
Gollanmada ýerleşiş saýlamak prosesi; Meýilnamalaşdyrmakdan, sebitleýin baha bermekden, öňünden saýlamakdan, dalaşgärleriň ýerlerini deňeşdirmekden we islenýän ýeri kesgitlemekden ybarat kem-kemden gurluş hökmünde kesgitlenýär. Edaranyň beýanyna görä, saýty saýlamagyň esasy maksady ahyrky netijede belli bir ýeriň howpsuzlygyny subut etmek däl-de, yzygiderli çemeleşmek bilen sahypany tassyklamak prosesine tabyn bolup biljek amatly ýerleri saýlamakdyr. Gözlegleriň gerimi desganyň görnüşine we meýilleşdirilen radioaktiw galyndylaryň sanawyna baglylykda kem-kemden kesgitlener.
locationer saýlamakda haýsy tehniki taraplar göz öňünde tutular?
Desganyň ýerleşýän ýerlerini kesgitlemekde howpsuzlyk ileri tutulýan bolsa; Geologiýa, gidrogeologiýa, geohimiýa, seýsmika, ýerüsti prosesler we meteorologiýa şertleri ýaly tehniki faktorlara birmeňzeş baha bermek göz öňünde tutulýar. Şeýle hem ilatyň paýlanyşy, ýerden peýdalanmak, daşky gurşaw we medeni meseleler we transport infrastrukturasy ýaly faktorlaryň deňeşdirme elementleri hökmünde ulanylmalydygy aýdylýar. Gollanma, sosial we ykdysady artykmaçlyklaryň tehniki howpsuzlyga baha bermegiň hiç hili ýerini tutup bilmejekdigini nygtaýar.
learadro Düzgünleşdiriji Guramasy tarapyndan neşir edilen bu gollanma, radioaktiw galyndylary dolandyrmak prosesinde saýlama tapgyryny nädip dolandyrmalydygynyň standartlaryny kesgitlemek bilen, Türk Energetika, learadro we Magdan Gözleg Guramasy (TENMAK) ýaly degişli guramalaryň saýty kesgitlemek işlerine ýolbaşçylyk etmegi maksat edinýär.
Göz öňünde tutulýan gollanma, 2022-nji ýylyň 5-nji martyndaky 7381-nji ýadro düzgünleşdiriş kanunynyň çäginde alnyp barylýan kadalaşdyryjy gözegçilik işleriniň bir bölegidir. Sahypany saýlamagyň netijesinde kesgitlenen "islenýän ýer" sahypany tassyklamagy aňlatmaýar we sahypany tassyklamak proseduralary degişli kanunçylyga laýyklykda aýratyn alnyp barylýar.
Netije
Neşir edilen gollanma, ýadro galyndylaryny dolandyrmak ýaly ýokary howpsuzlygy talap edýän sebitde, saýlama aç-açan, yzarlanylýan we ylmy maglumatlara esaslanýan proses arkaly amala aşyryljakdygyny görkezýär. Edara tarapyndan kesgitlenen bu çarçuwalaýyn kararlaryň öňüni alar we geologiki we daşky gurşaw töwekgelçiliginiň ilkibaşdan yzygiderli süzülmegini üpjün eder.
Bu düzgün, Türkiýe radioaktiw galyndylary dolandyrmak strategiýasyndaky tehniki ülňüleriň halkara tejribesine laýyk gelendigini görkezýär. Locationerleşiş seçip alyş işini ýuwaş-ýuwaşdan çemeleşmek ýörelgesi bilen dizaýn etmek, çeşmeleriň has netijeli ulanylmagyna we ýalňyşlyk derejesini azaltmaga mümkinçilik berer.
Mümkin täsirler
Gollanmanyň güýje girmegi, ýadro desgalarynyň ýerlerini kesgitlemek işine gatnaşjak tehniki işgärlere we degişli döwlet edaralaryna gönüden-göni täsir eder. Adaty metodologiýany kesgitlemek, saýlama saýlamalarynda ýüze çykyp biljek näbellilikleri azaldyp, karar bermek mehanizmlerini çaltlaşdyryp biler.
localerli dolandyryş edaralary we ýerli ilat üçin saýty saýlamak prosesini aç-açan we belli bir kriteriýalara esaslanyp, desganyň gurulmagy meýilleşdirilýän sebitlerde jemgyýetiň kabul edilmegi üçin has sagdyn esas bolup biler. Mundan başga-da, bu gollanmanyň durmuşa geçirilmegi bilen daşky gurşaw we seýsmiki töwekgelçilikleri ýüze çykarmak, uzak möhletleýin howpsuzlyk çykdajylaryny azaldyp biler.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!